قۇندىز جۇباەۆا: "جاپىراعىنداي قالتىراپ قۇسالى كٷزدiڭ..."

قۇندىز جۇباەۆا: "جاپىراعىنداي قالتىراپ قۇسالى كٷزدiڭ..."

جاس اقىن قۇندىز جۇباەۆانىڭ بٸر توپ جاڭا ٶلەڭٸن وقىرمان نازارىنا ۇسىنامىز.

***
جانىم ادا-
جازعىرۋدان, كەكتەن دە,
(جارامدى وسىپ كەتسە-داعى كٶپ پەندە...)
سىرتى- بٷتٸن, ٸشٸ- دٷلەي بٷلٸك بوپ,
قالا بەرەم...
سابىر دەيتٸن سەرت مەندە.

بار شاتتىعىن تٶكسەڭ دە ٷيٸپ عالامنىڭ, 
بٸر ٷمٸتتٸ جالعاي الماي كٶكتەمگە- 
كەيدە بار عوي...
امال تاپپاي قالامىن-

جالعىزدىقتا,

جان اۋىرىپ كەتكەندە...

***
جاپىراعىنداي جابىرقاۋ, جارالى كٷزدiڭ...
توڭازىپ سالا بەرگەنٸ-اي ارامىز بiزدiڭ.
كٷن جاۋماپ ەدٸ...
كەلمەدٸ جەنە كٷز ەلi...
كٶك تۇمان تٷستi كٶركiن اپ,
قالانىڭ iزگi...
مەزگٸلسٸز ەدٸ بارلىعى... 
مەن دە ٷنسiز ەدٸم,
اياۋسىز تىرناپ تٷستiم بە جارانى سiزدiڭ:
- مٷسiركە, مەيلٸ... ايارلىق تانىتار قۇشاق,
جاسىمەن سۇلۋ كٶرەدi جانارىن قىزدىڭ...

ال, سودان...
جاپىراعىنداي قالتىراپ قۇسالى كٷزدiڭ...
شىقپاعان شالا جانى قاپ تۇساۋلى سٶزدiڭ. 
ساعىنىش دەيتٸن-
بiر قۇربىم;
كٶڭiلi- جەسٸر...
سٷيۋگە مەجبٷر ەتكەن-دi ۇزاعان iزدi...
تامىز تٷسپەي-اق... توڭازىپ قالعاندا جانىم,
ساعىنىپ كەتكەن سەتiم بۇل قۇشاعىڭىزدى...
اياۋلى قۇشاعىڭىزدى...

***

بٷگٸندە...
سەرگەلدەڭ ەتكەن سەزٸم دە ەرمەك,
كٷي ەرمەك,
جالعانى جاتتىڭ جانىمدى وسىپ كٷلەر كەپ,
جارىم دەپ سەنگەن,
جاراسىن تىرناپ سالسا دا,
شاتتىقتان باسىم اينالىپ تۇرىپ سونشاما,
ٶمٸردەن ارتىق, ٶزٸمنەن ارتىق سٷيەم دەپ...

ايتقانىم ەستە,
دەمەيمٸن سٶزدەن جيرەندٸم...
شىلبىرىندا قاپ
كٷيكٸ-كٷن, تٸرلٸك- كٷيبەڭنٸڭ.
وتقا دا شوققا تəنٸمدٸ تٶسەپ ٷيرەندٸم...

ارىلىپ بولماس جايىم بار وسى كٷيدەن مەن,
جابىرقاۋ جٷزٸم, قۇلپىرتىپ قىزىل كيگەنمەن,
جاراسپادى ول دا...
جانىمدى تۇرعان سىزداتىپ
جارام بار ەدٸ...تاڭۋعا كەلمەس جەيدەڭمەن.

ال, ايتىڭىزشى, نە تاپتىم سوندا مەن سٸزدٸ,
ٶمٸردەن ارتىق, ٶزٸمنەن ارتىق سٷيگەننەن...

***

تٷپ-تٷزۋ جول كٶرسەتٸپ,
تۇيىقتا ەس الدايدى.
بۇل مەنٸڭ جولىم ەمەس,
جٷرمەيمٸن, باسا المايمىن.

بۇل جولدا بولۋ كەرەك,
قۇلاعان ٸزدەرٸم دە.
قۇربىلار جٷرۋ كەرەك,
مۇڭى بار كٶزدەرٸندە.

قۋانعان كەزٸم قايدا,
كەۋدەڭنەن كٶككە ۇشارداي.
ٶرتەنگەن ٶزٸم قايدا?
قۇلاشتاپ وت قۇشارداي.

بۇل مەنٸڭ جولىم ەمەس,
بار ەدٸ بەلەسٸ ونىڭ.
Əي, اقىل, كٶرسەتپەيسٸڭ,
كٶزٸمە نەگە سونى.

بەلەس- ول, اسۋ قيىن,
ارىڭدى بەلدەن باسىپ.
قاي تاسقا سوعىلمادى,
ٶزٸڭسٸز جٷرگەن باسىم.

بۇل مەنٸڭ جولىم ەمەس,
قالايشا سىناعانىڭ?!
تٶگٸلگەن جاسىم قايدا,
تٶگٸلگەن كٷنəلارىم.

تٷپ-تٷزۋ جول كٶرسەتٸپ,
تۇيىقتا ەس الدايدى.
بۇل مەنٸڭ جولىم ەمەس,
جٷرمەيمٸن, باسا المايمىن.

***

دەل وسىنشا اقىماق بولادى ادام,
جولى ٶزگەگە جٶن ەدٸ قاراماعان...
تامىرىم-ٶرت, سٶندٸ مە, سٶندٸردٸم بە?
ٶرتەڭ بولىپ قالعانىم شامالى ودان.

تٷسٸنٸڭٸز...
سٸزدەي جان تابىلماۋىن,
ساعىنىشپەن جازالار تەڭٸر بارىن...
مەندٸك ۇيات جەتەدٸ, مەندٸك سەزٸم
تاعى قايتا باستاۋعا...
بەرٸن...بەرٸن...

بەرٸ ٶتكەسٸن, قالا ما جىلاپ ارىم,
ول جايىندا تٷك دەمە... سۇراماعىن!
سٸز وقىعان جىرلارعا شالا ماس بوپ,
الدىڭىزدا ەيتەۋٸر تۇرا الامىن...

***

"...سىي ازداۋ تەلەيiمە
سىيمادى نەلەر تاعى?!
ٶزiمنەن كٶرەيiن بە?
"سەزٸم" دەپ سەنi اڭسادىم.


كiنەلi قۇداي دەسەم,
مۇڭىما, مۇنار-ساعىم.
قارعاسا قانشا قۇلى,
قايعىدان ٶلەر شاعى


جەتتٸ عوي...
ٶزiم-باتىر;
ٶزiمدi جەڭەم شىعار...
جەر ەمەس, تابانىمدا,
بۇل - مەنiڭ ٶلەڭشارىم"

***

...جوعالعىم كەلگەن سەتتەردٸڭ,
ساتقىنى ەكەم-
كٸم دەسەڭ?!
سەن قايدان بٸراق, بٸلٸپ ەڭ?!
جالعىز دا قالدىم,
سەنٸمنەن ادا...
كٷن كەشٸپ,
قايرانسىزدىعىما كٷلٸپ ەل.

ە, مەيلٸ... دەدٸم,
كٸم قالاي تانىپ, بٸلەدٸ...
ٶزٸمشە ٶمٸر سٷرەمٸن.
ايدىڭ جارىعى سەكٸلدٸ-اۋ ادام جٷرەگٸ,
جىلۋسىز - جارىق;
نۇرى-ٶلٸ.

كەتۋٸ - عايىپ پەندەشە,
كەلۋٸ - جاڭا.
تەك قارا تٷنگە سٸڭبەس ەم.
شٷبەرەكتەردٸڭ شەرۋٸ عانا-
بۇل ٶمٸر-
بۇل كٶشە!

***

...قايىرماسىنا قوسىلىپ سان ۇققان ەننٸڭ,
ساعاتتاي سوعىپ تۇرام دا, تىنىپ قالامىن.
سٷيۋدٸڭ تٸلٸن بٸلگەنشە ٶكٸنٸش, قايعى,
كٶبەلەكتەيٸن قۇشتارى-اي جارىققا جاننىڭ.

تۇنىعىنا تاس لاقتىرىپ الىپ عالامنىڭ,
بٸرەۋدٸڭ كٶرسەم تٸرلٸكتەن قامىققان جانىن.
ەگٸلٸپ قايتەم?!
جاۋماي-اق تارقاپ كەتەتٸن,
كٶڭٸلشەك بۇلتتاي كەلەدٸ قالىپقا بەرٸ.

قۇندىز جۇباەۆا – 1992  جىلى  29 جەلتوقساندا اقتٶبە وبلىسى, بايعانين اۋدانى, كەمەرشي اۋىلىندا دٷنيەگە كەلگەن. اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ فيلولوگييا جەنە ەلەم تٸلدەرٸ فاكۋلتەتٸنٸڭ تٷلەگٸ.

ۇلت پورتالى