مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك ستراتەگيياسىن بەكٸتۋ تۋرالى» جارلىققا قول قويدى. بۇل تۋرالى اقوردانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ حابارلادى.
ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك ستراتەگيياسى بۇدان بۇرىن تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ وتىرىسىندا قارالىپ, ماقۇلدانعان جەنە ەلدٸڭ ۇلتتىق مٷددەلەرٸن قورعاۋعا قاتىستى تۇجىرىمدامالىق جاعىنان جاڭارتىلعان تەسٸلدەردٸ قامتيدى.
ستراتەگييا – پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەنگٸزٸلەتٸن مەملەكەتتٸك جوسپارلاۋدىڭ جاڭا جٷيەسٸنٸڭ نەگٸزگٸ قۇجاتتارىنىڭ بٸرٸ. وسىعان وراي قۇجاتتا تاياۋداعى بەس جىلدا بولۋى مٷمكٸن دەپ بولجانىپ وتىرعان نەگٸزگٸ سىن-قاتەرلەرگە قارسى ٸس-قيمىلعا باسا مەن بەرٸلگەن.
اتاپ ايتقاندا, بٸرٸنشٸدەن, كوروناۆيرۋس پاندەميياسىنىڭ جالعاسۋى جەنە بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ باسقا دا قاتەرلەرٸ. ەكٸنشٸدەن, ەكونوميكانى, ەڭبەك قاتىناستارىن, ەلەۋمەتتٸك سالانى, اقپاراتتىق كەڭٸستٸك پەن كوممۋنيكاتسييانى تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتەتٸن تەحنولوگييالىق ٶزگەرٸستەر. ٷشٸنشٸدەن, قارجى-ەكونوميكا سالاسىنا ەسەر ەتكەن سىرتقى نارىقتارداعى داعدارىس جاعدايى. تٶرتٸنشٸدەن, جاھاندىق جەنە ٶڭٸرلٸك ارەنادا داعدارىستىڭ ودان ەرٸ ۋشىعۋى كەرٸ ەسەر ەتەدٸ.
وسىعان بايلانىستى ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن دامىعان ەلدەرٸ قازٸرگٸ حالىقارالىق جەنە ٸشكٸ جاعدايلاردى ەسكەرە وتىرىپ, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ ٶزدەرٸنٸڭ ساياساتىن قايتا قارايدى.
سونىمەن قاتار قازاقستان ستراتەگيياسىندا ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ نىعايتۋدىڭ نەگٸزگٸ باسىمدىقتارى ايقىندالدى.
ازاماتتاردىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ بٸرٸنشٸ ورىنعا قويىلعان. ستراتەگييادا ادامي كاپيتال سالاسىنداعى قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋگە, ەڭ الدىمەن, ۇلتتىڭ زيياتكەرلٸك ەلەۋەتٸن ساقتاۋعا جەنە ۇلعايتۋعا نازار اۋدارىلادى. بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ كەشەندٸ جۇمىستارمەن بٸرگە قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ٸسٸن دامىتۋ مەسەلەسٸ دە ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ بازالىق فاكتورلارىنىڭ قاتارىنا ەنگٸزٸلدٸ.
اتالعان باعىت قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن سوت جٷيەسٸ جۇمىستارىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋدى, حالىقتى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ بارلىق تٷرٸنەن قورعاۋدى قامتيدى.
ەكونوميكالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ مٸندەتتەرٸ ايتارلىقتاي تٷزەتٸلدٸ. قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ تۇراقتى ٶسۋدٸڭ جاڭا مودەلٸنە كٶشۋگە, ەكونوميكانىڭ تەحنولوگييالىق كٷردەلٸلٸگٸن ارتتىرۋعا, ٶنٸمدٸلٸگٸ جوعارى جۇمىس ورىندارىن اشۋعا جەنە حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ ٷشٸن جاعداي جاساۋعا بايلانىستى.
اتاپ ايتقاندا, باستى باعىتتار ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ, قارجى جٷيەسٸنٸڭ تۇراقتىلىعى, كٶلٸك-ترانزيت سالاسىنداعى قاتەرلەردٸ ازايتۋ بولىپ تابىلادى.
بۇدان بٶلەك باسىمدىقتاردىڭ قاتارىندا ەكولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك, سونىڭ ٸشٸندە, ەكوجٷيەلەردٸ قورعاۋ عانا ەمەس, تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋ دا بار. مۇندا ەلدٸڭ سۋ قاۋٸپسٸزدٸگٸ ەرەكشە ورىن الادى.
تابيعي جەنە تەحنوگەندٸك اپاتتاردىڭ الدىن الۋ جەنە ولاردىڭ زارداپتارىن بارىنشا ازايتۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستى جٷيەلٸ تٷردە كٷشەيتۋ تالاپ ەتٸلەدٸ.
اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك سالاسىندا كيبەر قاۋٸپتەرگە قارسى ٸس-قيمىل, قازاقستاندىقتاردىڭ جەكە دەرەكتەرٸن قورعاۋ, اقپاراتتىق ينفراقۇرىلىم, ستراتەگييالىق نىساندار جەنە ۇلتتىق اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتٸڭ قورعالۋ دەڭگەيٸن ارتتىرۋ ماڭىزدى رٶل اتقارادى.
قورعانىس قابٸلەتٸن قامتاماسىز ەتۋ, ۇلتتىق مٷددەلەردٸ حالىقارالىق ارەنادا ٸلگەرٸلەتۋ مەسەلەلەرٸ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ دەستٷرلٸ باعىتتارىنىڭ قاتارىنا جاتادى. سونىمەن بٸرگە ولاردىڭ مازمۇنى جاڭا ايماقتىق جەنە جاھاندىق سىن-قاتەرلەرگە, سونىڭ ٸشٸندە, گيبريدتٸ جەنە اسيممەترييالى سىن-قاتەرلەرگە بايلانىستى ەلەۋلٸ ٶزگەرٸستەرگە ۇشىرادى.
ەربٸر باسىم باعىت بويىنشا الدىن الۋ تەتٸكتەرٸ جەنە قاتەرلەردٸڭ الدىن الۋ جٶنٸندەگٸ ناقتى شارالار ەزٸرلەندٸ. ولار ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك تەۋەكەلدەرٸن باسقارۋ جٶنٸندەگٸ ٸس-قيمىل جوسپارى ارقىلى ٸسكە اسىرىلادى, سونداي-اق, ۇلتتىق جوبالارعا جەنە مەملەكەتتٸك جوسپارلاۋ جٷيەسٸنٸڭ باسقا دا قۇجاتتارىنا ەنەدٸ.
سونىمەن قاتار ستراتەگييا ازاماتتاردىڭ, قورشاعان ورتانىڭ قورعالۋىنا, ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق سالا مەن حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىنا تٶنەتٸن قاتەرلەردٸ تٶمەندەتۋگە قاتىستى ناقتى نىسانالى كٶرسەتكٸشتەردٸ ايقىنداي وتىرىپ, تولىق قولدانبالى مەنگە يە بولادى.
ستراتەگييالىق تەۋەكەلدەردٸ باسقارۋدىڭ وزىق ەدٸستەرٸ نەگٸزٸندە ينديكاتورلاردىڭ بٸرىڭعاي جٷيەسٸ قالىپتاستىرىلادى. بۇل ستراتەگييانى ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ شارالارعا جەدەل مونيتورينگ جٷرگٸزۋگە, ولاردىڭ ازاماتتار مەن مەملەكەتتٸڭ قاۋٸپسٸزدٸك جاعدايىنا ەسەرٸن باعالاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
