قازاقستاندا كوروناۆيرۋستى ەمدەۋ ٷشٸن العاش رەت يممۋندىق پلازما دونورلارىن قولدانا باستادى. ترانسفۋزيولوگييا عىلىمي-ٶندٸرٸستٸك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى سەنييا ابدراحمانوۆا قازاقپارات تٸلشٸسٸنە بەرگەن سۇحباتىندا كوروناۆيرۋستان ەمدەلگەندەردٸڭ دونور بولۋى جەنە يممۋندىق پلازمانى الۋ ەدٸسٸنە قاتىستى بٸرقاتار سۇراقتارعا جاۋاپ بەردٸ.
- سەنييا ەلٸشقىزى, ەلٸمٸزدە كوروناۆيرۋستى ەمدەۋ ٷشٸن يممۋندىق پلازما دونورى پايدا بولعانى تۋرالى مەلٸمەت تارادى. وسى ۋاقىتقا دەيٸن نەشە ادام دونور بولىپ ٷلگەردٸ?
- 13 مامىردا كوروناۆيرۋسپەن اۋىرىپ جازىلعان ەكٸ ادام پلازما تاپسىردى. ٶتكەن اپتادا كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعان تاعى ەكٸ جاس ادام پلازما تاپسىردى, بٸراق ولاردىڭ قان قۇرامىندا انتيدەنە جەتكٸلٸكتٸ مٶلشەردە بولعان جوق, سوندىقتان ونى اۋرۋحانالارعا يممۋندىق پلازما رەتٸندە بەرە المايمىز. ول قاراپايىم پلازما رەتٸندە قولدانىلادى. ولاردىڭ قان قۇرامىندا انتيدەنەنٸڭ از مٶلشەردە بولۋى كوروناۆيرۋستى ينفەكتسييانىڭ جەڭٸل تٷرٸمەن اۋىرعانىن بٸلدٸرەدٸ.
- كوروناۆيرۋستان ەمدەلگەن ادامدار ٸشٸندە يممۋندىق پلازما بەرگٸسٸ كەلەتٸندەر كٶپ پە?
- يممۋندىق پلازما دونورى بولعىسى كەلەتٸندەر بار, بٸراق كٶپ ەمەس. بٸز بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر, مەسەندجەرلەر ارقىلى اقپارات تاراتىپ, ازاماتتاردىڭ كٶبٸن حاباردار ەتكٸمٸز كەلەدٸ. كٶبٸنەسە وسى دەرتتٸڭ جەڭٸل تٷرٸمەن اۋىرعاندار حابارلاسادى. ولاردىڭ ٸشٸندە بٸزدٸڭ تۇراقتى دونورلارىمىز دا بار. ولارعا راحمەت ايتقىمىز كەلەدٸ, سەبەبٸ ولار بٸزدٸڭ ايتۋىمىزسىز-اق كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە كەلٸپ, قان تاپسىرادى. زەرتتەۋ جۇمىستارى كٶرسەتكەندەي, انتيدەنە بەرٸنەن بٸردەي تابىلا بەرمەيدٸ. اۋىرعان ادامعا قۇيۋ ٷشٸن قان قۇرامىندا انييدەنەنٸڭ كٶپ بولۋى ماڭىزدى.
- كوروناۆيرۋستان ەمدەلگەن ادامنىڭ قانى يممۋندىق پلازما رەتٸندە جارامدى ەكەنٸ قالاي انىقتالادى?
- دونورلاردى ستاندارتتى تٷردە تەكسەرەدٸ جەنە قوسىمشا مٸندەتتٸ تٷردە COVID-19-قا قارسى انتيدەنە بار-جوعىن تەكسەرەدٸ. كوروناۆيرۋستان ەمدەلٸپ شىققاندار ٸشٸندە انتيدەنە مٶلشەرٸ كٶبٸ عانا دونورلىققا جارايدى.
- كوروناۆيرۋستى ەمدەۋ ٷشٸن يممۋندىق پلازما قالاي الىنادى?
- پلازما دونوردان ارنايى اپپارات - قان سەپاراتورى ارقىلى الىنادى. بۇل پروتسەدۋرا پلازمافەرەز دەپ اتالادى. 40-60 مينۋت ٸشٸندە دونوردان تەك پلازما عانا الىنادى, بٸر پروتسەدۋرادا 400-600 مل پلازما الا الامىز. پلازما الماس بۇرىن دونوردا كوروناۆيرۋسقا قارسى انتيدەنە بار-جوعىن, قانشا مٶلشەردە ەكەنٸن انىقتاپ الۋىمىز قاجەت. ودان كەيٸن گەموگلوبينٸن, ينفەكتسييا بار-جوعىن (ايۆ, گەپاتيت, سيفيليس) انىقتاپ, قان توبىن, رەزۋس-فاكتورىن تەكسەرٸپ, تەراپەۆتكە قاراتىپ الامىز. پلازمانى العان سون يناكتيۆاتسييا جاسالىپ, قولدانىسقا دەيٸن قاتىرىلىپ قويادى.
- قازاقستاننىڭ بارلىق ايماعىندا پلازما تاپسىرۋ مٷمكٸندٸگٸ بار ما? ونى الۋ ٷشٸن قاجەتتٸ مەديتسينالىق قۇرالدار جەتكٸلٸكتٸ مە?
- ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ايماعىنداعى قان ورتالىعىندا پلازما الۋعا قاجەتتٸ بارلىق قۇرال بار.
- ادامنىڭ قان توبى كوروناۆيرۋسپەن اۋىراتىن نەمەسە اۋىرمايتىنىنا ەسەر ەتەدٸ دەگەن اقپارات قانشالىقتى راس?
- قان توبى كوروناۆيرۋسپەن اۋىرۋ-اۋىرماۋعا ەسەر ەتپەيدٸ. بٸزگە يممۋندىق پلازما تاپسىرۋ ٷشٸن كەلەتٸندەر ٸشٸندە تٶرت قان توبىنداعى ادامدار دا بار. الايدا تٶرتٸنشٸ (اۆ) قان توبىنداعى ادامدار كٶپ كەلسە جاقسى بولار ەدٸ, سەبەبٸ وسى توپتاعى ادامنىڭ پلازماسى كەز كەلگەن ادامعا قۇيۋعا جارامدى.
- سۇحباتىڭىز ٷشٸن راحمەت!
