كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنىڭ پاندەميياسىنا بايلانىستى كٶپتەگەن ەلدەر COVID-19 كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنا قارسى ۆاكتسينالاردى جەدەل تٷردە جاساي باستادى. قازاقستاندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ٷشٸن اسا قاۋٸپتٸ ينفەكتسييالارعا قارسى ۆاكتسينالاردى ەزٸرلەۋ جەنە دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىمەن (ددسۇ) ىنتىماقتاستىق بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ عىلىم كوميتەتٸنٸڭ بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ تەجٸريبەسٸ مول. ينستيتۋت ۆاكتسينانى دايىنداۋعا ناۋرىز ايىنىڭ ورتاسىنان باستاپ كٸرٸستٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
بۇل عىلىمي ۇيىم قاۋٸپتٸ ينفەكتسييالارمەن جۇمىس ٸستەۋ ٷشٸن 13 بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك زەرتحاناسىندا جۇمىس ٸستەيتٸن ەلٸمٸزدٸڭ جەتەكشٸ ۆيرۋسولوگ-عالىمدارىن بٸرٸكتٸرەدٸ.
قاۋٸپتٸ جەنە اسا قاۋٸپتٸ جۇمىستاردىڭ بارلىق تٷرلەرٸ قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ 3 دەڭگەيٸندەگٸ زەرتحانادا (BSL-3) جٷرگٸزٸلەدٸ. بۇل - 50 جىلدان استام نەتيجەلٸ جۇمىس اتقارعان جەنە ۆاكتسينالاردى ٶندٸرۋدە تەجٸريبەسٸ مول, بٸرەگەي ينستيتۋت.
ينستيتۋتتىڭ زەرتتەۋلەرٸ مەديتسينا مەن اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان ۆاكتسينالاردىڭ جاڭا تٷرلەرٸن جاساۋعا, يممۋنوبيولوگييالىق پرەپاراتتاردى ٶندٸرۋگە, قاۋٸپتٸ جەنە اسا قاۋٸپتٸ اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ ٷشٸن تەست جٷيەلەرٸن جاساۋعا باعىتتالعان. تەك سوڭعى 10 جىلدىڭ ٸشٸندە ينستيتۋت اسا قاۋٸپتٸ ينفەكتسييالار بويىنشا, ونىڭ ٸشٸندە «قۇس» جەنە «شوشقا» تۇماۋىنا, نودۋليارلىق دەرماتيتكە, برۋتسەللەزگە قارسى جەتٸ جاڭا ۆاكتسينا جاساۋ تەحنولوگيياسىن دايىندادى. قاۋٸپسٸزدٸك جەنە يممۋنوبيولوگييالىق قاسيەتتەرٸ بويىنشا سوڭعىسى وسى اۋرۋعا قارسى ٶزگە ۆاكتسينالارعا قاراعاندا ەدەۋٸر ساپالى.
سونىمەن قاتار, 2020 جىلى بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى عالىمدارى تٷيە شەشەگٸنە قارسى ۆاكتسينا جاسادى.
COVID-19 ۆيرۋسىن جۇقتىرعان العاشقى ناۋقاستار ناۋرىز ايىنىڭ ورتاسىندا عانا انىقتالعاندىقتان عالىمدار پاتولوگييالىق ماتەريالعا تەك 23 ناۋرىزدا قول جەتكٸزدٸ.
الماتى قالاسىنىڭ جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسىندا ەمدەلٸپ جاتقان العاشقى ناۋقاستاردان ماتەريالدار الىنىپ, بقپعزي-عا جەتكٸزٸلدٸ. BSL-3 قورعاۋ دەڭگەيٸ بار زەرتحانادا بيولوگييالىق ٷلگٸلەردەن VERO جاسۋشالارىنىڭ كۋلتۋراسىندا SARS-CoV-2 قوزدىرعىشى (كوروناۆيرۋس قوزدىرعىشى) رەتٸندە انىقتالعان ۆيرۋس بٶلٸنٸپ, ونىڭ بيولوگييالىق قاسيەتتەرٸ زەرتتەلدٸ.
ٶتە قىسقا ۋاقىت ٸشٸندە جٷرگٸزٸلگەن عىلىمي زەرتتەۋلەردٸڭ نەتيجەسٸندە 9 مامىردا بقپعزي عالىمدارى العاشقى ۆاكتسينانى شىعاردى. 15 مامىردا دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى (ددسۇ) ونى ٶز سايتىندا كلينيكاعا دەيٸنگٸ سىناقتارعا ارنالعان كانديداتتىق ۆاكتسينا رەتٸندە تٸركەدٸ.
ددسۇ-دا تٸركەلگەن كٷنٸ زەرتحانالىق جانۋارلارعا ۆاكتسينانىڭ كلينيكاعا دەيٸنگٸ سىناقتارى باستالدى: سىزىقتىق تىشقاندار, سيرييالىق حومياكتار, ەگەۋقۇيرىقتار, گۆينەيا شوشقالارى, پارومدار مەن قوياندار جەنە ت. ب. بٷگٸنگٸ تاڭدا سىناق نەتيجەلەرٸ ددسۇ رەگلامەنتتەگەن بارلىق پارامەترلەر بويىنشا, اتاپ ايتقاندا - ۋىتتىلىق, پيروگەندٸلٸك, اللەرگەندٸلٸك, يممۋنوگەندٸك, ۆاكتسينا ددسۇ مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك فارماكوپەياسىنىڭ تالاپتارىنا سەيكەس كەلەتٸنٸن كٶرسەتەدٸ.
سونىمەن قاتار, عىلىمي ينستيتۋت ۆاكتسينانى انتيدەنەلەر تيترٸ جوعارى يممۋنوگەندٸلٸكتٸ كٶرسەتكەن پريماتتاردا دا سىناقتان ٶتكٸزٸپ جاتىر.
كلينيكاعا دەيٸنگٸ زەرتتەۋلەر اياقتالعاننان كەيٸن كٶپ ۇزاماي ۆاكتسينانىڭ كلينيكالىق سىناقتارى باستالادى.
سونداي-اق, بقپعزي ەرتٷرلٸ پلاتفورمالاردا تاعى ٷش ۆاكتسينانى: سOVID-19-عا قارسى قوسالقى, ۆەكتورلىق جەنە تٸرٸ كانديداتتىق ۆاكتسينالاردى دايىنداپ جاتىر.
ەسكە سالساق, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ ۆاكتسينالاۋ - ينفەكتسييالىق اۋرۋلاردان قورعانۋدىڭ تيٸمدٸ ەدٸسٸ ەكەنٸن جەتكٸزدٸ. قازاقستاندىق عالىمدار 7 ۆاكتسينا دايىنداۋ تەحنولوگيياسىن جاسادى.
جالپى قازاقستاندا كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينانىڭ بەس پروتوتيپٸ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. COVID-19 ۆاكتسيناسىن جاساۋ بويىنشا جۇمىستاردىڭ بارىسىنا قىزىعۋشىلىق تانىتقان ازاماتتار ددسۇ ۆەب-سايتىندا ۆاكتسيناعا ٷمٸتكەرلەر تۋرالى جالپى شولۋدى وقي الادى. ۆاكتسيناعا ٷمٸتكەرلەردٸڭ تٸزٸمٸ ٷنەمٸ جاڭارتىلىپ وتىرادى.
