قازاقستان مەديتسينالىق ٷزدٸكسٸز بٸلٸم بەرۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ميكروبيولوگييا, ۆيرۋسولوگييا جەنە جالپى يممۋنولوگييا كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى, دوتسەنت, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى راۋشان تەسوۆا-بەردالينا COVID-19 الدىن الۋ جەنە ەمدەۋ شارالارى تۋرالى ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
راۋشان تەسوۆا-بەردالينا ەڭ الدىمەن ۆيرۋستىڭ اۋىر تٷرٸن قالاي انىقتاۋعا بولاتىنىن ايتتى.
«كۆي اۋىر تٷرٸن انىقتاۋ سونشالىقتى قيىن ەمەس. ەگەر دەنە تەمپەراتۋراسى 38 گرادۋستان تٷسپەي قويسا جەنە جرۆي بەلگٸلەرٸ بٸلٸنسە, ول سىرقاتتىڭ اۋىر تٷرٸ. ودان بٶلەك جٶتەل, ەنتٸگۋ پايدا بولىپ, تەبەت جوعالسا, بٸردەن دەرٸگەرگە جٷگٸنۋ قاجەت. سونداي-اق, سوزىلمالى اۋرۋى بار ادامداردا سىرقات اۋىر جٷرەدٸ. قانت ديابەتٸ, ارتەرييالىق گيپەرتەنزييا, جٷرەك اۋرۋى بار ادامداردىڭ جاعدايى كۆي كەزٸندە قيىنداي تٷسەدٸ», - دەيدٸ ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, سيمپتومسىز ناۋقاستار ۆيرۋس تاسىمالداۋشى بولعاندىقتان ولاردى وقشاۋلاعان دۇرىس.
«بٷگٸندە العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كٶمەك جٷيەسٸ تيٸمسٸز. اۋرۋدىڭ انىقتالۋى مەن ادامداردىڭ جٷگٸنۋٸ بار بولعانى 14 پايىز, سەيكەسٸنشە, شامامەن 85 پايىز ناۋقاس مەديتسينا نازارىنان تىس قالۋى مٷمكٸن. ادامداردا اۋرۋدىڭ بەلگٸسٸ بٸلٸنبەۋٸ مٷمكٸن, دەگەنمەن ولار ۆيرۋس تاسىمالداۋشى بولا الادى. ونى تەك زەرتحانالىق تالداۋ ارقىلى عانا انىقتاي الامىز. بٸراق, ەگەر ادامدار ٷنەمٸ مەديتسينالىق تەكسەرٸستەن ٶتسە مۇنداي جاعداي بولماس ەدٸ. سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ادامداردىڭ يممۋندىق جٷيەسٸ دۇرىس ٸستەمەيدٸ. سٶيتٸپ ولار وسى ينفەكتسييانىڭ سيمپتومسىز تاسىمالداۋشىلارى بولادى. ەگەر ول ناۋقاس وسىنى بٸلەتٸن بولسا, وندا مٸندەتتٸ تٷردە وقشاۋلانىپ, ماسكا تاعۋى قاجەت», - دەيدٸ پروفەسسور.
سٶز اراسىندا, ول ماسكا تاعۋ تەرتٸبٸنە دە توقتالدى.
«ماسكا تاعىپ جٷرۋگە مٸندەتتٸمٸز. بۇل بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ باستى شارتى. ماسكا - مەديتسينالىق قۇرال. ول سوناۋ XIV عاسىردان بەرٸ قولدانىلىپ كەلەدٸ. وبا, باسقا دا جۇقپالى اۋرۋلار كەزٸندە قولدانىلا باستاعان. سودان بەرٸ ٶزٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتتٸ. كوروناۆيرۋس تىنىس جولدارى ارقىلى جۇعاتىندىقتان ماسكا تاققان جٶن. ناۋقاس تٷشكٸرٸپ, سٶيلەگەن كەزدە, ول اۋاعا تارايدى دا 20-30 مينۋتتان كەيٸن اينالاسىنداعى زاتتارعا قونادى. جالپى ۆيرۋستتىڭ ٶزٸ اۋادا 25 مينۋتتاي ٶمٸر سٷرەدٸ. وسى ۋاقىت ارالىعىندا بٸراز ادامعا جۋعۋى ەبدەن مٷمكٸن. سوندىقتان قوعامدىق ورىنداردا, اۆتوبۋستا ماسكا تاعۋ كەرەك. بٸر رەتتٸك ماسكانى ەكٸنشٸ رەت تاعۋعا بولمايدى, ال ماتادان تٸگٸلگەن ماسكانى بٸر رەت قولدانعاننان كەيٸن كٸر سابىنمەن جاقسىلاپ جۋعان دۇرىس. قازٸر ادامدار ماسكاعا سپيرت سەۋٸپ الادى ەكەن. بۇل دۇرىس ەمەس. تىنىس الۋ جولدارىن زاقىمدايسىزدار. تاعى بٸر ايتارىم, ماسكانى دۇرىس تاققان جٶن. ول اۋىز بەن مۇرىندى تولىق جاۋىپ تۇرۋ كەرەك.ٶزدەرٸڭٸز بايقاساڭىزدار كٶشەدەگٸ ادامداردىڭ باسىم بٶلٸگٸندە ماسكا تەك اۋزىن جاۋىپ تۇرادى, مۇرنى اشىق»,– دەپ قوستى ول.
دەرٸگەر دەنساۋلىقتى نىعايتۋ ٷشٸن كٶبٸرەك قوزعالىپ, تازا اۋادا جٷرٸپ, جاقسى تاماقتانۋ كەرەكتٸگٸن ايتتى.
«قازٸر كارانتين جاعدايى بولعان سوڭ ادامداردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ٷيٸنەن شىقپاي وتىر. كەيبٸرٸ كەڭسەدە جۇمىس ٸستەيدٸ, ياعني قوزعالىس از. بۇل ادام دەنساۋلىعىنا كەرٸ ەسەر ەتەدٸ. ازاماتتارعا تازا اۋادا سەرۋەندەپ, كٶبٸرەك قوزعالۋعا كەڭەس بەرەمٸن. ودان بٶلەك, 7-8 ساعات ۇيىقتاعان ابزال, ال كوروناۆيرۋستان جازىلىپ شىققان ادامدار كٷندٸز دە ۇيىقتاۋلارى كەرەك.سونداي-اق, بويىڭىزعا كٷش- قۋات بەرەتٸن نەرلٸ تاعامداردى قابىلداعان جٶن», - دەيدٸ راۋشان تەسوۆا-بەردالينا.
