قىتايمەن ەكٸ ورتاداعى "قورعاس" حالىقارالىق ساۋدا ورتالىعىندا قوردالانعان مەسەلە ەلٸ كٷنگە شەشٸمٸن تاپپاي كەلەدٸ. جۇرت اقشاسىن تٶلەگەن اۆتوبۋسقا قايتاردا سىيماي, جٷگٸمەن دالادا قالاتىندارىنا نارازى. ياعني, جەتۋٸ وڭاي بولعانىمەن, قايتۋلارى قيىن. يٸن تٸرەسكەن كەزەكتە كٶپشٸلٸك ٸشكە كٸرۋ ٷشٸن, تٸپتەن بٸر-بٸرٸن تاپتاپ كەتۋدەن دە تايىنبايدى. ال, وسى اۋماقتاعى تاسىمالعا جاۋاپتى مەكەمە بۇل جاعدايدىڭ كٶكتەم كەلە وڭالاتىنىن ايتىپ سەندٸرۋگە تىرىستى. بۇل تۋرالى "كتك" حابارلادى.
تەلەارنا تٸلشٸسٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, قازاق-قىتاي شەكاراسىنداعى حالىقارالىق ساۋدا ورتالىعىنا كٷن سايىن ورتاشا ەسەپپەن 2 مىڭعا جۋىق ادام بارادى. ساۋدا ورتالىعىنا بارىپ-قايتۋدىڭ قۇنى مىڭ جارىم تەڭگە ەكەن. بٸردەن ەكٸ باعىتتىڭ بيلەتٸن الۋعا مٸندەتتٸسٸز. شارۋاسىن ەرتە جايعاستىرۋدى كٶزدەگەندەر تاڭ اتىسىمەن كەدەننەن جەتٸ شاقىرىم جەردەگٸ بازارلارعا مىناداي ەسكٸ اۆتوبۋسپەن اتتانادى. كٶپشٸلٸك تٷسكٸ ٷش-تٶرتكە دەيٸن كەرەك-جاراعىن الىپ, قايتۋعا قامدانادى. ناعىز قاربالاس تا سول سەتتە باستالادى.
قىستىڭ كٶزٸ قىراۋدا قالتىراعاندار اراسىنداعى تالاستا ٷلكەن-كٸشٸ دەگەن تٷسٸنٸك جوق. جەردە سٷرٸنگەندٸ سٷيەۋدٸڭ ورنىنا ٷستٸنەن اتتاپ, بٸر-بٸرٸن تاپتاپ ٶتۋدەن دە تايسالمايتىنداي. ارعى بەتكە ٶتۋ ٷشٸن كەيدە 3-4 ساعاتتاپ كەزەگٸن كٷتەتٸندەرٸ دە بار. حالىقارالىق ساۋدا ورتالىعى اۋماعىندا بار-جوعى 25 اۆتوبۋس جٷرەدٸ ەكەن. مۇنداي كەزەكتەن قاجىعاندار, تٶلەگەن اقشالارىنىڭ ەش كەتەتٸندٸگٸن ايتادى. بۇل جاعدايدى وسى اۋماقتاعى تاكسيستەر وڭتايلى پايدالانىپ جاتىر. كەزەكتە تۇرعىسى كەلمەيتٸندەر امالدىڭ جوقتىعىنان, قىمبات بولسا دا جٷكتەرٸن تاكسيگە تيەپ, ەكٸ ەسە اقشا تٶلەپ قايتۋعا مەجبٷر.
"حالىققا جاعداي جاساۋلارىڭ كەرەك. انانداي اۆتوبۋس بار. استى بار. ٷستٸندە ادام وتىراتىن. بٸر ادامنىڭ ٸشٸنە نەشە ادام وتىرادى. راس پا? بٸز يت بولىپ جٷرمٸز مٸنە. بٸز جاسىمىز 50-دەن اسىپ 60 -قا جاقىنداعان ٶلۋٸمٸز كەرەك پە قازاقستاندا?", - دەيدٸ جاركەنت قالاسىنىڭ تۇرعىنى زەينەشگٷل قورعاسباەۆا.
"ەكٸ قولىمىزعا ەكٸ جٷك ۇستاپ اۆتوبۋستارعا وتىرا المايمىز. جٷرە المايمىز. جٷرگٸزبەيدٸ بٸزدٸ. 1500 تەڭگە تٶلەيمٸز. بٸراق, بٸز اۆتوبۋسقا وتىرا المايمىز. تاكسيلەردە سول. انا جاققا 1500 تٶلەيمٸز, تاكسيلەرگە وتىرۋ ٷشٸن دە سونشا تٶلەۋ كەرەك. بٸز سونشا اقشا شىعارا المايمىز عوي", - دەيدٸ تاعى بٸر جاركەنتتٸك ايشا تايىروۆا.
حالىقارالىق ورتالىقتىڭ باسشىلىعى بۇل بىلىقتان حاباردار. تىعىرىقتان شىعۋدىڭ دا جولىن قاراستىرىپتى-مىس. كٶكتەمدە ەۋەجايداعىداي جٷكتٸ ٶتكٸزٸپ, ارعى بەتتەن كٷتٸپ الاتىن جٷيەنٸ ٸسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىر. ال, وعان دەيٸن كەزەكتە تۇرعىسى كەلمەيتٸندەر گيد قىزمەتٸنٸڭ كٶمەگٸنە جٷگٸنسە بولادى دەيدٸ.
"ولار كەزەكسٸز ٶتەدٸ. تۋريستٸك توپتارعا ارنايى دەلٸزدەر قاراستىرىلعان. الدىن الا كەلەتٸن جەنە قايتاتىن ۋاقىتتارىن ەسكەرتۋٸ تيٸس. ەرينە, قىزمەت قۇنى سەل قىمبات بولۋى مٷمكٸن. بٸراق, ۋاقىتتارىن جوعالتقىسى, كەزەكتە تۇرعىسى كەلمەيتٸندەر وسى گيدتەردٸڭ قىزمەتٸن پايدالانادى", - دەيدٸ "قورعاس" شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعى حالىقارالى ورتالىعى اق پرەزيدەنتٸ قاھارمان جازين.
جاڭا جٷيە كٶكتەمدە ٸسكە قوسىلۋى تيٸس. قازٸرگٸ ەسكٸ 25 اۆتوبۋستىڭ ورنىن زاماناۋي 50 قوعامدىق كٶلٸك باسادى دەپ كٷتٸلٸپ وتىر. حالىقارالىق ورتالىقتىڭ باسشىلىعى "سەۋٸر كەلٸپ تەۋٸر بولارىنا" سەنٸمدٸ. ال, وعان دەيٸن جۇرتشىلىق كەدەندەگٸ كەپتەلٸس پەن كەرٸستەن ەزٸرگە ارىلمايتىڭ سىڭايلى.