ەلوردادا قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ القا وتىرىسى ٶتٸپ, وندا وقۋ جىلىنىڭ قورىتىندىسى شىعارىلدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" ۆەدومستۆونىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
بۇل وتىرىسقا قورعانىس ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىلىعى, ەسكەر تٷرلەرٸنٸڭ باس قولباسشىلارى, ٶڭٸرلٸك قولباسشىلىقتار مەن ەسكەر تەكتەرٸنٸڭ قولباسشىلارى قاتىسىپ, بارلىق گارنيزوندار بەينەكونفەرەنتسييا بايلانىسى ارقىلى قوسىلدى.
ەل پرەزيدەنتٸ – قارۋلى كٷشتەردٸڭ جوعارعى باس قولباسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2020 جىلعى قاراشاداعى القا وتىرىسىندا بەرگەن تاپسىرمالارىن جٷزەگە اسىرۋدىڭ ارالىق قورىتىندىلارى شىعارىلدى.
وتىرىس بارىسىندا ەسكەرلەردٸڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸنە قاتىستى بارلىق مەسەلە قاراستىرىلدى. ەڭ الدىمەن, قارۋلى كٷشتەردٸڭ باستى مٸندەتٸ – جاۋىنگەرلٸك ەزٸرلٸكتٸ قولداۋ, جەكە قۇرامنىڭ جاۋىنگەرلٸك ماشىعىن جەنە باسقارۋ ورگاندارىنىڭ ٷيلەسٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ مەسەلەلەرٸ ورىندالعانى اتالدى.
«ەسكەرلەردٸڭ جاۋىنگەرلٸك وقىتۋ اياسىندا جەدەل دايارلىقتىڭ قارقىنى 16%-عا, ال جاۋىنگەرلٸك دايارلىق 5%-عا ارتتى. بۇل رەتتە 19 500-گە جۋىق ٸس جٷزٸندە اتىس, جاۋىنگەرلٸك ماشينالاردى جٷرگٸزۋ بويىنشا 9 000 ساباق ٶتكٸزٸلدٸ.
ەۋە قورعانىسى كٷشتەرٸندە جاۋىنگەرلٸك وقۋ-جاتتىعۋ ۇشۋلارى مەن ەۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس بٶلٸمشەلەرٸنٸڭ وقۋ-جاتتىعۋى باستى نازاردا بولدى. قارۋلى كٷشتەردٸڭ اتالمىش ەسكەر تٷرٸندە جاۋىنگەرلٸك دايارلىقتىڭ جالپى سانى 25%-عا ارتتى.
ەسكەري تەڭٸزشٸلەر 17 رەت تەڭٸزگە شىعىپ, 2245 كەمە جاتتىعۋىن ٶتكٸزدٸ. سٷڭگۋٸر بٶلٸمشەلەرٸ جالپى 112 ساعاتىن سۋ استىندا ٶتكٸزگەن, 180 رەت تەڭٸزگە تٷسۋ تەجٸريبەسٸن ورىندادى», دەلٸنگەن حابارلامادا.
ۆەدومستۆونىڭ مەلٸمدەۋٸنشە, بارلىق جاۋىنگەرلٸك دايارلىق ٸس-شارالارى قازٸرگٸ زامانعى قارۋلى قاقتىعىستار تەجٸريبەسٸن ەسكەرە وتىرىپ ۇيىمداستىرىلادى. ەسكەرلەردٸ وقىتۋ مەن قولدانۋدا جاڭا تەسٸلدەر بەلسەندٸ تٷردە ەنگٸزٸلٸپ جاتىر.
سونداي-اق, ەكٸ جاقتى تاكتيكالىق وقۋ-جاتتىعۋلاردىڭ تەجٸريبەسٸ كەڭٸنەن قولدانىلىپ كەلەدٸ.
ناۋرىز ايىندا «مەتٸبۇلاق» پوليگونىندا قارۋلى كٷشتەر تاريحىندا العاش رەت ەكٸ جاقتى بريگادالىق تاكتيكالىق وقۋ-جاتتىعۋ ٶتتٸ. وندا مەحانيكالاندىرىلعان جەنە شابۋىلداۋ بريگادالارى بٸر-بٸرٸنە قارسى تۇردى.
«التىن جەبە» كەشەندٸ تەكسەرۋ بارىسىندا قىس مەزگٸلٸندە شىعىستا جەنە باتىس ٶڭٸرٸنٸڭ شٶلدٸ ايماقتارىندا ارنايى وپەراتسييالار كٷشتەرٸ قۇرالىمدارىنىڭ تەجٸريبەلٸك ٸس-قيمىلى پىسىقتالدى. بۇدان ٶزگە, العاش رەت ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى اۆتوموبيل جولىنىڭ ەۋەايلاعىنا سۋ-27 جويعىشى مەن س-295 ەسكەري-كٶلٸك ۇشاعى قوندى. كەيٸننەن بۇل ەدٸستٸ وقۋ-جاتتىعۋ بارىسىندا جاۋىنگەرلٸك تاپسىرمالاردى ورىنداۋ ٷشٸن جەكە قۇرامدى جەتكٸزۋ كەزٸندە قولداندى.
«قالقان-2021» بٸرلەسكەن جەدەل-تاكتيكالىق وقۋ-جاتتىعۋ شەڭبەرٸندە العاش رەت تەڭٸز جاعالاۋىندا مٸندەتتەردٸ ورىنداعان ارنايى وپەراتسييالار كٷشتەرٸنٸڭ توبى قۇرىلدى. بۇل وقۋ-جاتتىعۋعا ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىنىڭ بٶلٸمشەلەرٸ كەڭٸنەن جۇمىلدىرىلدى. سۋ استى جەنە سۋ ٷستٸ تەسٸلدەرٸن قولدانۋ ارقىلى جٷزگٸش جاۋىنگەرلەردٸ تەڭٸزگە تٷسٸرۋ ورىندالدى. وتتەگٸ جابدىعىن قولدانا وتىرىپ, جوعارى بيٸكتٸكتەردەن دەسانت تٷسٸرۋ, ەۋە ارقىلى سىرتقى اسپادا ۇتقىر تەحنيكانى تاسىمالداۋ جەنە شابۋىلداۋ توپتارىن تٸكۇشاقتاردان تٷسٸرۋ ٸسكە اسىرىلدى.
تەڭٸز جاياۋ ەسكەرلەرٸنٸڭ شارتتى قارسىلاستى جويۋ بويىنشا شەكاراشىلارمەن ٶزارا ٸس-قيمىل مەسەلەلەرٸ پىسىقتالدى. وسى ورايدا, «ساق قورعانى» تانك بٶلٸمشەلەرٸنٸڭ جاڭا ٸس-قيمىلى سىنالدى.
«ارمييا حالىقارالىق ويىندارعا دايىندالۋ بارىسىندا ەسكەري قىزمەتشٸلەر كەسٸبي شەبەرلٸكتەرٸن جەتٸلدٸرٸلۋدە. قازاقستاندىق جاۋىنگەرلەر بيىل 11 كونكۋرسقا قاتىسۋدى جوسپارلاپ وتىر. ونىڭ ٸشٸندە 2-ۋٸ ٶز ەلٸمٸزدە ٶتەدٸ.
ەسكەردٸ جاڭا تەحنيكامەن جاراقتاۋ ٷردٸسٸ جالعاسۋدا. ەسكەري سىناقتاردان سەتتٸ ٶتكەن, جاڭا «بۋك» زەنيتتٸك-زىمىران كەشەندەرٸ مەن وتاندىق «نۇر» راديولوكاتسييالىق ستانتسييالارى كەزەكشٸلٸك اتقارۋدا. سونىمەن قوسا, سۋ-30سم جويعىشتارىنىڭ كەزەكتٸ لەگٸ جەتكٸزٸلدٸ.
وتاندىق قورعانىس ٶنەركەسٸبٸ كەشەنٸ كەسٸپورىندارىندا ەسكەري تەحنيكانى كٷردەلٸ جٶندەۋ جەنە جاڭارتۋ ٸسكە اسىرىلۋدا», دەلٸنگەن حابارلامااد.
ەسكەري تەحنيكانى ٶز كٷشٸمەن قالپىنا كەلتٸرۋ مٷمكٸندٸكتەرٸ جەتٸلدٸرٸلۋدە. مامانداندىرىلعان ەسكەري بٶلٸمدەر مەن بريگادا بٶلٸمشەلەرٸندە 1200-دەن استام تەحنيكا اعىمدىق جەنە ورتا جٶندەۋدەن ٶتكٸزٸلدٸ. الماتىدا بروندى تانك پەن زىمىران-ارتيللەرييالىق قارۋ-جاراعىن جٶندەۋ بويىنشا سوڭعى ٷلگٸدەگٸ تسەح ٸسكە قوسىلدى.
عىلىمي-ٶندٸرٸستٸك, ۇتىمدى جەنە ٶنەرتاپقىش جۇمىستارى جانداندىرىلدى. ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتٸ عالىمدارىنىڭ قازاقستاندىق كەسٸپورىنمەن بٸرلەسٸپ شىعارعان العاشقى وتاندىق «شاعالا» ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتى سىناقتان ٶتتٸ.
ەسكەرلەردە اتىس جەنە ارنايى دايارلىققا ارنالعان بٸرقاتار وقۋ قۇرالدارى ەزٸرلەندٸ. وسى قىزمەتتٸڭ نەتيجەلەرٸن ۇيىمداستىرۋدى, سونداي-اق ىنتالاندىرۋدى جەنە پراكتيكادا قولدانۋدى كٶزدەيتٸن ەرەجەنٸ ەزٸرلەۋ تۋرالى تاپسىرمالار بەرٸلدٸ.
قارۋلى كٷشتەردٸڭ قورعانىس-ٶنەركەسٸپ كەشەنٸمەن ٶزارا قارىم-قاتىناستى رەتكە كەلتٸرۋ جٶنٸندە شارالار قابىلداندى. قورعانىس مينيسترلٸگٸ ەسكەردٸڭ عىلىمي-تەحنيكالىق ەلەۋەتٸ مەن قاجەتتٸلٸكتەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, وتاندىق كەسٸپورىنداردا اسا ماڭىزدى ەسكەري ٶنٸم شىعارۋ تۋرالى نەگٸزگٸ 9 باعىتتى ۇسىندى.
ەسكەري ينفراقۇرىلىمدى جەتٸلدٸرۋ شەڭبەرٸندە تەز سالىناتىن قۇرىلىستان وبەكتٸلەر سالۋ تەجٸريبەسٸن كەڭەيتۋ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸلۋدە. بۇل بيۋدجەت قاراجاتىن ٷنەمدەۋگە جەنە عيماراتتار سالۋ مەرزٸمٸن قىسقارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
«ەسكەري تەرتٸپ جەنە ەسكەري قىزمەت قاۋٸپسٸزدٸگٸنٸڭ مەسەلەلەرٸ جەكە قارالدى. قۇقىق تەرتٸبٸن ساقتاۋ ٷشٸن كومانديرلەردٸڭ جەكە جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋگە ارنالعان وسىعان دەيٸن بەلگٸلەنگەن باعىت اياسىندا بٸرنەشە لاۋازىمدى تۇلعا جۇمىستى تيٸسٸنشە ۇيىمداستىرماعانى ٷشٸن اتقاراتىن قىزمەتٸنەن شەتتەتٸلدٸ.
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل ٶزەكتٸ مەسەلە كٷيٸندە قالىپ وتىر. سونىمەن قاتار, قابىلدانعان شارالاردىڭ ارقاسىندا ٶتكەن كەزەڭدە سىبايلاس جەمقورلىقپەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتار سانىنىڭ تٶمەندەۋٸ بايقالادى. جەمقورلىق جٷيەلٸ ەمەس, ونىڭ بيۋدجەت قاراجاتىن اۋقىمدى قىمقىرۋمەن دە بايلانىسى جوق, بۇل جەمقورلىق تٷرلەرٸ تۇرمىستىق, تۇلعاارالىق سيپاتقا يە.
اتاپ ايتقاندا, باياندامادا قيىن جاعدايعا تاپ بولعان ەرٸپتەستەرٸنە, ونىڭ ٸشٸندە بالالارىن ەمدەۋگە كٶمەكتەسۋ ٷشٸن جالاقى مەن سىيلىقاقىلاردان اقشا جيناۋ جالعاسۋدا. بۇل نيەتتٸڭ جاقسى ويدان تۋعانىنا قاراماستان, اتالمىش فاكتٸلەرگە جول بەرۋگە بولمايدى جەنە ول زاڭسىز ەرەكەتتەر رەتٸندە قۋدالانادى. وسىعان بايلانىستى, بۇنداي ٸس-شارالاردى جٷزەگە اسىرۋدىڭ زاڭدى تەتٸگٸن پىسىقتاۋ قاجەت.
سىبايلاس جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸن جويۋعا قاتىستى جۇمىستى جالعاستىرۋ تاپسىرىلدى. ونىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارى – كادرلاردى ٸرٸكتەۋ جەنە زەردەلەۋ, ٶمٸردٸڭ بارلىق سالالارىنداعى اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋ, كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸ تسيفرلاندىرۋ, ياعني ادامي فاكتوردى بارىنشا ازايتۋ, سونداي-اق باسشىلار تاراپىنان باعىنىستىلاردىڭ زاڭدى ساقتاۋداعى جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ بولۋى», دەلٸنگەن حابارلامادا.
مينيسترلٸكتەگٸ ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋعا مەسەلەسٸ ايتىلدى. قورعانىس ۆەدومستۆوسىنىڭ باستاماسىمەن 2021 جىلدان باستاپ ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ ازىق-تٷلٸك ٷلەسٸنٸڭ قۇنى ورتا ەسەپپەن 40 پايىزعا ارتتى. لاۋازىمدىق جالاقىلار ٶستٸ.
جابىق ەسكەري قالاشىقتاردا تۇراتىن بۇرىنعى ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸ تۇرعىن ٷيمەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ جوسپارلى تٷردە شەشٸلۋدە. ەربٸر گارنيزون ٷشٸن ەلەكتروندىق فورماتتا جٷرگٸزٸلەتٸن تۇرعىن ٷي الۋعا كەزەكتٸلٸك رەتكە كەلتٸرٸلدٸ. جەكە قۇرامنىڭ ەلەۋمەتتٸك احۋالىن جاقسارتۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستى جالعاستىرۋ جوسپاردا بار.
2020 جىلداعىداي, قارۋلى كٷشتەر كوروناۆيرۋس ينفەكتسييانىڭ تارالۋىنا قارسى كٷرەستە بارىنشا ٷلەس قوسۋدا. ەلوردالىق جەنە الماتى ەسكەري گوسپيتالدارى COVID-ستاتسيونارلارعا رەتٸندە جابدىقتالدى. باسقا دا ەسكەري ەمدەۋ مەكەمەلەرٸ مەن دەرٸگەرلٸك-مەيٸربيكەلەر بريگادالارى ازاماتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋعا كٶمەكتەسۋگە ەزٸر. بٸرقاتار گارنيزونداردا ەكٸمدٸكتەردٸڭ سۇراۋى بويىنشا بٶلٸمشەلەر ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار وبەكتٸلەردٸ دەزينفەكتسييالاۋعا تارتىلدى.
ۇجىمدىق يممۋنيتەتتٸ قالىپتاستىرۋ شەڭبەرٸندە قارۋلى كٷشتەردٸڭ جەكە قۇرامى ۆاكتسيناتسييالاۋعا بەلسەندٸ قاتىستى. ەسكەري قىزمەتشٸلەر مەن ازاماتتىق پەرسونالدىڭ 94%-دان استامى ەكپە الدى. تەك مەديتسينالىق قارسى كٶرسەتٸلٸمدەرٸ بارلارعا ەكپە سالىنبادى.
«القا وتىرىسىنىڭ سوڭىندا الداعى جازعى وقۋ كەزەڭٸ قارقىندى جەنە مازمۇندى بولاتىنى اتاپ ٶتٸلدٸ. بارلىق سالادا كٶپتەگەن ماڭىزدى شارالاردى ورىنداۋ قاجەت, ال ولاردىڭ قورىتىندىسى جىل سوڭىندا شىعارىلادى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ قورعانىس مينيسترلٸگٸ باسقا مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ ەزٸرلەگەن قارۋلى كٷشتەردٸ, باسقا دا ەسكەرلەر مەن ەسكەري قۇرالىمداردى دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيٸنگٸ ەل ەسكەرٸن جەتٸلدٸرۋدٸڭ باستى باعىتتارىن ايقىندايتىن تۇجىرىمداماسىن بەكٸتۋٸ ماڭىزدى وقيعا بولۋعا تيٸس», دەلٸنگەن حابارلامادا.
