كينونارىقتاعى قايشىلىق: كاسسا ٶسٸپ كەلەدٸ, زال جەتٸسپەيدٸ

فوتو: newslab.ru

پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ ايدا بالاەۆا كينوتەاترلاردىڭ قىزمەتٸنە قاتىستى مەجٸلٸس دەپۋتاتتارىنىڭ ساۋالىنا جاۋاپ بەردٸ.  وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ جاقسى كاسسا جيناعان وتاندىق فيلمدەردٸ تٸزبەكتەپ كٶردٸ.

قازاقستان كينو كەڭٸستٸگٸندە سوڭعى جىلدارى توسىن پارادوكس قالىپتاستى: بٸر جاعىنان, كاسسا ميللياردتارمەن ٶلشەنەدٸ, ەكٸنشٸ جاعىنان, كينوتەاتر سانى ۇلتتىق سۇرانىستى ٶتەي الماي وتىر.

پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ ايدا بالاەۆا مەجٸلٸس دەپۋتاتتارىنىڭ ساۋالىنا بەرگەن جاۋابىندا ەلدەگٸ كينوينفراقۇرىلىم احۋالىن ناقتى دەرەكتەرمەن كٶرسەتتٸ. بٷگٸندە قازاقستاندا 404 كينوزالى بار 100-گە جۋىق كينوتەاتر جۇمىس ٸستەيدٸ. ال ساراپتامالىق باعالاۋ بويىنشا قاجەتتٸلٸك – كەمٸندە 2000 زال. بۇل – جاي ستاتيستيكا ەمەس. بۇل – ۇلتتىق كينونىڭ تارالۋ گەوگرافيياسىنا تٸكەلەي ەسەر ەتەتٸن مەسەلە.

قالادا – ەكران بار, اۋىلدا – مٷمكٸندٸك جوق

كينوتەاترلاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ ٸرٸ قالالاردا ورنالاسقان. ٶڭٸرلەردە, شاعىن قالالار مەن اۋىلداردا تۇراقتى كينو كٶرسەتۋ ينفراقۇرىلىمى جوقتىڭ قاسى. سوڭعى بەس جىلدا وتاندىق فيلمدەرگە سۇرانىس ارتقانىنا قاراماستان, زال سانى كٶبەيمەگەن.

جىل سايىن شامامەن 400 فيلم پروكاتقا شىعادى. سونىڭ ٸشٸندە قازاقستاندىق كارتينالاردىڭ ٷلەسٸ جىل سايىن ٶسٸپ كەلەدٸ:

2021 جىلى – 31 فيلم;

2022 جىلى – 60 فيلم;

2023 جىلى – 79 فيلم;

2024 جىلى – 94 فيلم;

2025 جىلى – 103 فيلم.


سان ٶسٸپ كەلەدٸ. بٸراق ەكران از. سالىستىرۋ ٷشٸن: 68 ميلليون حالقى بار فرانتسييادا 7000-عا جۋىق كينوتەاتر بار. ياعني 10 مىڭ تۇرعىنعا – بٸر زال. بۇل كٶرسەتكٸشكە مەملەكەت قولداۋىمەن جەتكەن. ال بٸزدە مەملەكەتتٸك قولداۋ كينوتەاترلارعا ەمەس, كٶبٸنە ٶندٸرٸس سالاسىنا باعىتتالعان.

مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, كينوتەاترلار تابىس ەكەلەتٸن جەڭٸل ويىن-ساۋىق كارتينالارىن كٶرسەتۋگە بەيٸم. ۇلتتىق فيلمدەردٸ تۇراقتى كٶرسەتۋ مٸندەتٸ زاڭنامالىق تۇرعىدا بەكٸتٸلمەگەن. 2019 جىلى قابىلدانعان كينەماتوگرافييا تۋرالى زاڭ ەزٸرلەنگەن كەزدە مۇنداي نورما قاراستىرىلعانىمەن, رەتتەۋشٸلٸك ەسەردٸ تالداۋ وڭ قورىتىندى بەرمەگەن. سەبەبٸ بۇل جەكە كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ مٷددەسٸنە ەسەر ەتەدٸ. دەمەك, ۇلتتىق كينو نارىق زاڭدىلىعىنا تولىق تەۋەلدٸ.

2025 – ميللياردتار سٶيلەگەن جىل

2025 جىل قازاقستان كينو نارىعى ٷشٸن ەرەكشە كەزەڭ بولدى. حالىقارالىق بلوكباستەرلەر مەن وتاندىق فيلمدەر اراسىنداعى بەسەكە بۇرىن-سوڭدى مۇنداي قارقىن العان ەمەس.

مەسەلەن, ەلەمدٸك انيماتسييالىق حيت اڭدار شاھارى 2 قازاقستاندا 2 ميلليارد تەڭگەدەن اسا كاسسا جيناپ, جىلدىڭ كٶشباسشىلارىنىڭ بٸرٸنە اينالدى. بۇل  جاھاندىق كونتەنتتٸڭ ىقپالى ەلٸ دە كٷشتٸ ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.

الايدا باستى جاڭالىق – قازاق فيلمدەرٸنٸڭ بۇرىن بولماعان قارجىلىق نەتيجەگە جەتۋٸ.

ميللياردتان اسقان وتاندىق جوبالار:

«تاپتىم-اۋ سەنٸ» – شامامەن 1,8 ملرد تەڭگە;

«ىستىق ۇيا» – 1,7 ملرد تەڭگەدەن استام;
«دەستٷر» – 1,7 ملرد تەڭگەگە جۋىق;
«QAITADAN» – 1 ملرد تەڭگەدەن اسقان.


بۇل – كەزدەيسوق تابىس ەمەس. بۇل – كٶرەرمەن تالعامىنىڭ ٶزگەرگەنٸنٸڭ دەلەلٸ. سوڭعى جىلدارى ۇلتتىق كينو جانرلىق تۇرعىدا باتىل قادام جاسادى. كومەدييا, ەلەۋمەتتٸك دراما, وتباسىلىق حيكايا – بارلىعى دا كٶرەرمەن ٶمٸرٸمەن استاسىپ جاتىر. ەكراننان كٶرەرمەن «ٶزٸن» ٸزدەيدٸ. ال پروديۋسەر سوعان جاۋاپ بەرٸپ وتىر.

پروكاتتا ەرەكشە نەتيجە كٶرسەتكەن كارتينالاردىڭ بٸرٸ – «اۋرۋ». 21+ ساناتىمەن شىققان پسيحولوگييالىق تريللەر ميلليارد تەڭگەدەن استام تابىس جينادى. بۇل  كٶرەرمەننٸڭ تەك جەڭٸل كومەديياعا عانا ەمەس, كٷردەلٸ ەرٸ اۋىر تاقىرىپتارعا دا دايىن ەكەنٸن كٶرسەتتٸ.

كوممەرتسييالىق تابىستىڭ تاعى بٸر مىسالى – «بيشاراشكي». بۇعان دەيٸن قالىپتاسقان اۋديتوريياسىن ساقتاپ قالعان جوبا 2025 جىلى دا ميللياردتىق مەجەدەن استى.

سول سيياقتى كەلٸنجان سەريياسىنىڭ كەزەكتٸ بٶلٸمٸ دە تۇراقتى كٶرەرمەنٸن جوعالتپاي, جوعارى كاسسا كٶرسەتتٸ.

بۇل دەرەكتەر بٸر نەرسەنٸ ايقىن اڭعارتادى: قازاق كينوسى كوممەرتسييالىق تۇرعىدان ٶزٸن-ٶزٸ اقتاي الاتىن دەڭگەيگە جەتتٸ.

2026 – كومەدييادان دراماعا اۋىسقان جىل

2026 جىل باستالماي جاتىپ-اق جاڭا جوبالار لەگٸ جارييالاندى. الايدا نەگٸزگٸ سۇراق ٶزگەرمەيدٸ: ٶندٸرٸس قارقىنى ساپامەن قابىسىپ وتىر ما? كٷتٸلٸپ وتىرعان جوبالار اراسىندا:

«قۇشاقتاشى, ماما», «تاستاماشى, ماما», «پەيٸش-2» – انا مەن بالا اراسىنداعى نەزٸك بايلانىستى ارقاۋ ەتەتٸن درامالار;
«عاشىقپىن ساعان» – العاشقى ماحاببات, نەزٸك سەزٸم تۋرالى فيلم;
«وحوتا نا روزوۆوگو زايتسا» – پسيحولوگييالىق تريللەر جانرى;
«ەرەكشە» – سپورتتىق موتيۆاتسييالىق دراما;
«كوپى ۆ كينو: وپەراتسييا 667» – ەكشن مەن كومەدييا;
«پوسلەدنيايا ليۋبوۆ» – ماحاببات دراماسى;
«چەرنىي دۆور ۆ كينو» – قازاقستان –قىرعىزستان بٸرلەسكەن جوبا.


جانرلىق ەرتاراپتاندىرۋ بايقالادى. بۇل وڭ ٷردٸس, بٸراق ساراپشىلار ستسەناريي ساپاسى, رەجيسسەرلٸك باتىلدىق, اكتەرلٸك مەكتەپ دەڭگەيٸ تۋرالى الاڭداۋشىلىق بٸلدٸرەدٸ.

بٷگٸنگٸ كٶرەرمەن ەلەمدٸك ستريمينگ پلاتفورمالارىن كٶرەدٸ. دەمەك, ول سالىستىرادى. ال سالىستىرۋ بار جەردە تالاپ تا جوعارى. كاسسالىق تابىس – تەك قارجى كٶرسەتكٸشٸ ەمەس, ول قوعامدىق سۇرانىستىڭ ٶلشەمٸ. ەگەر فيلمگە ميللياردتاعان تەڭگە جينالسا, دەمەك ميلليونداعان كٶرەرمەن بيلەت العان. الايدا ۇلتتىق كينو تەك تابىس تاباتىن قۇرالعا اينالىپ كەتپەۋٸ كەرەك. ول قوعامدىق وي قالىپتاستىراتىن, تٸل مەن قۇندىلىقتى ساقتايتىن مەدەني الاڭ.

بٷگٸنگٸ جاعداي كٷردەلٸ. اتاپ ايتقاندا, ٶندٸرٸس سانى ٶسٸپ كەلەدٸ, كٶرەرمەن بار, كاسسا رەكورد جاڭارتىپ جاتىر, بٸراق ينفراقۇرىلىم جەتكٸلٸكسٸز, ال ساپا مەسەلەسٸ كٷن تەرتٸبٸنەن تٷسكەن جوق. ەگەر مەملەكەت كينوتەاتر ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا باتىل قادام جاساسا, ال كينوٶندٸرۋشٸلەر مازمۇن مەن نارىق تەپە-تەڭدٸگٸن ساقتاي السا قازاق كينوسىنىڭ جاڭا دەۋٸرٸ باستالۋى مٷمكٸن.

اقبوتا مۇسابەكقىزى