رايىمبەك اۋدانىنىڭ ەكٸگە بٶلٸنۋٸنە وراي كەگەن جەنە نارىنقول ٶڭٸرٸنە جۇمىس ساپارىمەن بارعان وبلىس ەكٸمٸ اماندىق باتالوۆ كەگەن مەن رايىمبەك اۋداندارىنىڭ اكتيۆتەرٸمەن كەزدەسٸپ, جاڭا ەكٸمدەردٸ تانىستىردى. بۇل تۋرالى الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ حابارلادى.
الدىمەن نارىنقول اۋىلىندا رايىمبەك اۋداندىق مەسليحاتىنىڭ سەسسيياسىنا قاتىسىپ, اۋدان ەكٸمٸنٸڭ لاۋازىمىنا جولان وماروۆتى ۇسىندى. وبلىس باسشىسىنىڭ بۇل ۇسىنىسى دەپۋتاتتار تاراپىنان بٸراۋىزدان قولداۋ تاپتى. كەزدەسۋدٸ اۋدان اكتيۆٸمەن جالعاستىرعان وبلىس ەكٸمٸ ا. باتالوۆ كٶپشٸلٸككە الدىمەن ەلباسىنىڭ رايىمبەك اۋدانىن بٶلۋ ارقىلى جاڭا اۋدان قۇرۋ تۋرالى جارلىعىن وقىپ بەردٸ. جارلىق مەتٸنٸنە تٸك تۇرىپ قول سوققان جۇرتشىلىقتىڭ قۋانىشىندا شەك بولمادى. جەلدٸڭ ٶتٸندە, ەلدٸڭ شەتٸندە تۇرعان نارىنقول اۋىلى ەندٸگٸ جەردە رايىمبەك اۋدانىنىڭ ورتالىعى بولماق. وبلىس باسشىسى از ۋاقىتتا اۋداندىق مەكەمەلەر, حالىققا قىزمەت كٶرسەتۋ ورىندارى وتىراتىن عيماراتتار انىقتالىپ, جٶندەلٸپ, رەتكە كەلتٸرٸلەتٸنٸن, شتاتتار بەرٸلٸپ, جاس ماماندار تارتىلاتىنىن, اۋىز سۋ جٷيەسٸ مەن گاز قۇبىرىن تارتۋ دا جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتتى. سونىمەن قاتار اۋدان ەكٸمٸنٸڭ الدىنا بٸرقاتتار مٸندەتتەر قويدى.
- مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساليقالى شەشٸمٸ بەرٸمٸزدٸ دە ٷلكەن قۋانىشقا كەنەلتتٸ. جيىرما بٸر جىلدان كەيٸن شەكارالىق ايماقتا ورنالاسقان نارىنقول اۋىلى اۋدان ورتالىعى بولىپ قايتا تٷلەيتٸن بولدى. بٸز ٶز تاراپىمىزدان بارلىق قولداۋلاردى كٶرسەتەمٸز. وسى ٶڭٸردەن شىققان بيزنەسمەندەر دە بۇل ٸسكە اتسالىسسا قۇبا-قۇپ. قازٸردٸڭ ٶزٸندە وسى اۋدانعا مال بورداقىلاۋ الاڭدارىن سالسام, سٷت تاۋارلى فەرما اشسام, مەكتەپ سالۋعا جەردەمدەسسەم دەپ نيەتتەنٸپ جاتقان كەسٸپكەرلەر بار. «بٷركٸت» وتىن-ەنەرگەتيكا كومپانيياسىنىڭ ديرەكتورى ل. بوتابەكوۆا نارىنقولعا كٸرەبەرٸس اركانى سالىپ بەرۋگە پەيٸل تانىتىپ وتىر. وسىنداي ەلجاندى ازاماتتاردى كٶپتەپ تارتۋ قاجەت. يرريگاتسييالىق جٷيەلەردٸ دە رەتكە كەلتٸرٸپ, كارتوپ ٶندٸرٸسٸن دامىتامىز, وعان قاجەتتٸ 2 سەرۆيستٸك-دايىنداۋ ورتالىقتارىن قۇرىپ, تۇقىم سەپكٸش, تراكتور, كارتوپ جينايتىن كومباين سيياقتى قاجەتتٸ تەحنيكانىڭ بارلىعىن الىپ بەرەمٸز. فري كارتوبىن دايىندايتىن گوللاندييالىق «Farm Frites» كومپانيياسى ينۆەستيتسييا سالىپ, وبلىستا جۇمىس ٸستەيتٸن بولادى. وعان قوسا الماتى قالاسىنىڭ كارتوپقا دەگەن سۇرانىسى جىلىنا 130-140 مىڭ توننا, بٸزدٸڭ وبلىستىڭ تۇتىنۋ مٶلشەرٸ دە 150 مىڭ توننا شاماسىندا. سوندىقتان كارتوپتىڭ نارىقتاعى سۇرانىسىنا ساي جۇمىس ٸستەۋ, وسىنداي اۋقىمدى ٸستەردٸڭ بەرٸنە ۇيىتقى بولىپ, ۇيىمداستىرۋدا اۋدان باسشىلىعىنا زور مٸندەت جٷكتەلەدٸ, - دەدٸ ا. باتالوۆ.
وسى جيىنعا وبلىستىق بارلىق اۋدان, قالا ەكٸمدەرٸن ارنايى شاقىرعانىن, نارىنقول ٶڭٸرٸن كٶركەيتۋگە ەرقايسىسى ٶز ٷلەستەرٸن قوساتىنىن ايتتى. وسى جيىندا بەلگٸلٸ بولعانىنداي, الاكٶل اۋدانى مۇندا سپورت الاڭى مەن سكۆەر, تالدىقورعان قالاسى كروسسفيت سالىپ بەرمەك, قاراتال اۋدانى 1 جارىم شاقىرىمعا زاماناۋي جارىقتاندىرۋ باعانالارىن ورناتپاقشى. وسىلايشا, بارلىق اۋدان, قالالار رايىمبەك اۋدانىنىڭ جاڭا ورتالىعىن اباتتاندىرۋعا اتسالىساتىن بولادى.
اكتيۆ جيىنىندا مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ, عالىم, ەڭبەك ارداگەرٸ باقىت وسپانوۆ, اۋداندىق اقساقالدار جەنە ارداگەرلەر القاسىنىڭ تٶراعاسى سابىر دوسىمبەكوۆ جەنە باسقا دا ازاماتتار سٶز الىپ, ەڭ الدىمەن ەلباسىنىڭ اتىنا ريزاشىلىقتارىن جەتكٸزدٸ. ولاردىڭ سٶزٸنٸڭ ورتاق تٷيٸنٸ: «حالىقتىڭ تٸلەگٸ ورىندالدى, كٶڭٸلٸ ورنىقتى, ٷمٸتٸ ەسەلەندٸ, ەندٸ تەك بٸلەك تٷرە ەڭبەك ەتۋٸمٸز كەرەك. بۇل ورايدا بٸز اۋدان ەكٸمٸنە قولداۋ كٶرسەتٸپ, باستامالارىن بٸرلەسٸپ اتقارىسۋعا دايىنبىز», - دەگەن ورتاق ويعا توعىستى.
اۋدان ەكٸمٸ جولان وماروۆ ٶزٸنە ارتىلىپ وتىرعان ٷمٸتتٸ اقتايتىنىنا سەندٸرٸپ, الداعى جوسپارلارىن قىسقاشا باياندادى. مەسەلەن, بيىلعى جىلى كارتوپتى 100 گەكتارعا سەپسە, كەلەسٸ جىلى ونىڭ كٶلەمٸن ەسەلەپ ٶسٸرمەك. 2020 جىلعا قاراي 130 مىڭ توننا كارتوپ جيناۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇدان ٶزگە دە ەلەۋمەتتٸك-تۇرمىستىق جاعدايدى جاقسارتۋعا باعىتتالعان جوبالار بارشىلىق.
جيىندى قورىتىندىلاعان وبلىس ەكٸمٸ قىسقا مەرزٸمدە شەكارالىق ٶڭٸردٸ گٷلدەندٸرۋگە بارلىق قاجەتتٸ قولداۋلاردى كٶرسەتەتٸنٸن اتاپ ٶتٸپ, نارىنقولدىقتاردى الدا تۇرعان اۋقىمدى ٸستەردٸ بٸرلەسٸپ اتقارۋعا شاقىردى.
سونداي-اق وسى كٷنٸ جاڭادان قۇرىلعان كەگەن اۋدانىندا بولىپ, مەسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ قولداۋىمەن, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ كەلٸسٸمٸمەن اۋدان ەكٸمٸنە تاعايىندالعان تالعات بايەدٸلوۆتٸ اۋدان اكتيۆٸنە تانىستىرىپ, ٶڭٸردٸ دامىتۋعا قاتىستى بٸرقاتار تاپسىرمالار بەردٸ. ونىڭ ٸشٸندە كارتوپ ٶسٸرۋ ٸسٸن, شاعىن جەنە ورتا كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ جەنە باسقا دا سالالار بار.
- اۋداندى ەكٸگە بٶلۋ شارالارىنا بيۋدجەتتەن 2 ملرد. تەڭگە قاراستىرىلدى. بٸراق, مۇنىڭ سىرتىندا تۇرعىن ٷيلەر قۇرىلىسىنا, ينفراقۇرىلىمدار جٷرگٸزۋگە, تەحنيكالىق جابدىقتاۋعا – باسقا دا وسىنداي ماڭىزدى شارالارعا قوسىمشا قارجى بەرەمٸز. قاتار جاتقان ەكٸ اۋداندى بٸر-بٸرٸنەن بٶلمەي بٸردەي كٶمەك كٶرسەتەمٸز. ەكٸ اۋدان بٸر-بٸرٸنە قولداۋ كٶرسەتٸپ, جارىسا جۇمىس ٸستەيدٸ دەپ سەنەمٸن. كەگەن اۋدانىنىڭ تۋريزمدٸ, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا مٷمكٸندٸگٸ مول. مۇندا مويناق گەس-ٸ بار. سوندىقتان بارلىق ەلەۋەتتەرٸڭٸزدٸ تيٸمدٸ پايدالانىپ, ٶلكەدەن شىققان كەسٸپكەرلەردٸ دە تارتا وتىرىپ, ٷلكەن ٸستەردٸ تىندىرۋعا تيٸسپٸز. بٷگٸنگە دەيٸنگٸ باستالعان جوبالاردى جاڭا ەكٸم سەتتٸ جالعاستىرىپ, ونىڭ جەمٸسٸن حالىق كٶرۋٸ تيٸس, - دەدٸ ا. باتالوۆ.
جيىندا ارداگەرلەر دە سٶز الىپ, ەلباسىنىڭ وڭ شەشٸمٸنە, يگٸ باستامالارعا العىستارىن جەتكٸزدٸ. بٸراز جىلدان بەرٸ شەشٸمٸن كٷتكەن «قۇمتەكەي» كانالى ٷشٸن 50 ملن. تەڭگە بٶلٸنٸپ, قالپىنا كەلتٸرٸلگەنٸنە, كارتوپ ٶندٸرٸسٸنە قاتىستى جوبالاردىڭ باستالعانىنا قۋانعاندارىن ايتتى. ەكٸ اۋدان ەكٸمدەرٸنٸڭ جۇمىستارىنا تابىس تٸلەپ, باتالارىن بەردٸ.
اتاپ ٶتسەك, جاڭا ٶزگەرٸستەرگە سەيكەس رايىمبەك اۋدانىنا 11 اۋىلدىق وكرۋگ جەنە 20 ەلدٸ مەكەن كٸرٸپ, اۋماعى 711,9 مىڭ گەكتاردى قۇراسا, جاڭادان قۇرىلعان كەگەن اۋدانى 710,3 مىڭ گەكتار اۋماققا جەنە 12 اۋىلدىق وكرۋگ, 34 ەلدٸ مەكەنگە يە بولدى.
