قازاقتاندا تاريح پەنٸ جاڭا مازمۇندا وقىتىلادى

قازاقتاندا تاريح پەنٸ جاڭا مازمۇندا وقىتىلادى


قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸنٸڭ تاريح پەنٸن مەكتەپتەردە وقىتۋ تەرتٸبٸن بەلگٸلەيتٸن بۇيرىعى جارييالاندى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".

قۇجاتتىڭ تولىق اتاۋى - «جالپى بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنا ارنالعان جالپى بٸلٸم بەرەتٸن پەندەردٸڭ, تاڭداۋ كۋرستارىنىڭ جەنە فاكۋلتاتيۆتەردٸڭ ٷلگٸلٸك وقۋ باعدارلامالارىن بەكٸتۋ تۋرالى» قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸنٸڭ 2013 جىلعى 3 سەۋٸردەگٸ № 115 بۇيرىعىنا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ تۋرالى» قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ بۇيرىعىنىڭ جوباسى.

بۇيرىق جوباسىندا ونداعان ٶزگەرتۋ مەن تٷزەتۋ بار. سونىڭ ەڭ العاشقىسى 5-سىنىپتارعا تاريح پەنٸن وقىتۋ مازمۇنىنا قاتىستى. بۇل تارماقتىڭ ٶزٸندە 8 تارماقشانىڭ 7-ەۋٸ ايتارلىقتاي ٶزگەرٸسكە ۇشىراعان. جوبانى ەزٸرلەۋشٸلەر 5-سىنىپتا تاريح پەنٸمەن وقۋشىلار العاش بەتپە-بەت كەلەتٸندٸكتەن, ٸلٸمگە كٸرٸسپەگە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلگەن. 

«5-سىنىپقا ارنالعان بازالىق مازمۇن بٸلٸم الۋشىلاردى تاريحتى تٷسٸنۋگە دايىنداۋ ماقساتىندا كٸرٸسپەمەن تولىقتىرىلدى. پەننٸڭ العاش وقىتىلىپ جاتقاندىعىن ەسكەرە وتىرىپ, ولاردى تاريحي كەزەڭدەۋدٸڭ نەگٸزدەرٸمەن, قازاقستاننىڭ تاريحي كارتاسىمەن تانىستىرۋ ماڭىزدى. 

سونىمەن قاتار ەتنيكالىق تاريح بويىنشا تاقىرىپتار مەن تٷسٸنٸكتەر ەنگٸزٸلدٸ. بٸلٸم الۋشىلاردا قازاقستان تاريحىن وقىتىلۋ باستالعاننان باستاپ قازاقتار وسى اۋماقتىڭ اۆتوحتوندى حالقى بولىپ تابىلاتىندىعى تۋرالى ناقتى تٷسٸنٸك قالىپتاسۋى ٷشٸن وسى تاقىرىپتارعا نازار اۋدارۋ قاجەت», - دەپ جازىلعان تٷسٸندٸرمەدە.

18-تارماقتاعى 6-سىنىپقا ارناعان وقۋ پەنٸنٸڭ مازمۇنى دا «تٷركٸ يمپەريياسىنىڭ ەلەم تاريحىنداعى رٶلٸ», «قازاق حالقىنىڭ قالىپتاسۋىنداعى قىپشاقتاردىڭ رٶلٸ», «قولٶنەر مەن مەتاللۋرگييا», «سەۋلەت جەنە قالا قۇرىلىسىن دامىتۋ», «شىڭعىس قاعان يمپەريياسىنىڭ بٶلٸنۋٸ», «جوشى ۇلىسىنىڭ قۇرىلۋى جەنە كەڭەيۋٸ», «جوشى ۇلىسىنىڭ ەلەمدٸك تاريحتاعى ورنى», «XٸٸI – XV عع. مەدەنيەت», «قوبىلاندى. الپامىس. ەدٸگە, وراق-ماماي. كەتبۇعا. اسان قايعى. سىپىرا جىراۋ. ٶتەمٸس قاجى» دەگەن سيياقتى جاڭا ۇعىمدارمەن بايىتىلعان.

19-تارماقتاعى تٷزەتۋلەردٸڭ ٸشٸندە «كەنەسارى – ۇلى دالانىڭ سوڭعى حانى» دەگەن تاقىرىپ مەنمۇندالايدى.

8-سىنىپقا ارنالعان تاريح پەنٸندە اشارشىلىق تاقىرىبى قولدانىستاعى وقۋ باعدارلاماسىندا «1921 جىلعى جۇت جەنە اشتىق», «اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى كٷشتەپ ۇجىمداستىرۋ ساياساتى», «قازاقستانداعى كٷشتەپ ۇجىمداستىرۋ ساياساتىنىڭ ەكونوميكالىق سالدارى», «1931-1933 جىلدارداعى اشتىق - حح عاسىرداعى قازاقستاندىق قاسٸرەت» دەگەن تاقىرىپتارمەن قامتىلعان.

ال جاڭا رەداكتسييادا «قىررەۆكوم قىزمەتٸ», «1921-1922 جج. اشتىق», «قازاقستانداعى سوتسياليستٸك يندۋسترييالاندىرۋ (مەنٸ مەن ەرەكشەلٸكتەرٸ)», «رەسپۋبليكانىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋى تۋرالى پٸكٸر-تالاس - س. سەدۋاقاسوۆ», «كٸشٸ قازان» (مازمۇنى جەنە جٷزەگە اسىرىلۋى)». «1928 ج. 27 تامىزداعى «بايلار شارۋاشىلىقتارىن تەركٸلەۋ تۋرالى» رەسپۋبليكا اتكومى مەن حالىق كوميسسارلار كەڭەسٸنٸڭ دەكرەتٸ», «باي شارۋاشىلىقتارىنىڭ تەركٸلەۋ» تۋرالى», «اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جاپپاي كٷشتەپ ۇجىمداستىرۋ ساياساتى», «قازاقستانداعى كٷشتەپ ۇجىمداستىرۋ ساياساتىنىڭ قاسٸرەتتٸ سالدارى», «1929-1932 جىلدارداعى شارۋالار كٶتەرٸلٸستەرٸ جەنە نارازىلىقتار», «1931-1933 جىلدارداعى اشارشىلىق», «قازاقستانداعى ۇجىمداستىرۋدىڭ دەموگرافييالىق سالدارلارى», «ۇجىمداستىرۋدى جٷزەگە اسىرۋدىڭ ەدٸستەرٸنە قاتىستى ۇلتتىق زييالىلاردىڭ («بەسەۋدٸڭ حاتى») قوعامدىق-ساياسي كٶزقاراسى مەن قاتىناسى» دەگەن تاقارىپتارعا ٶزگەرتٸلگەن. 

ال وتىزىنشى جىلدارداعى رەپرەسسييالار كەزەڭٸن وقىتۋ مازمۇنىنا «1936-1938 جج «ٷلكەن تەررور» جەنە ونىڭ قازاقستانداعى سالدارى» دەگەن تاقىرىپ نازارعا ٸلٸگەدٸ.

ودان كەيٸنگٸ كەزەڭدەردە ە.بەكماحانوۆ, ج.تەشەنوۆ, د.قوناەۆ سيياقتى تۇلعالاردىڭ ەڭبەگٸنە جەكە تاقىرىپتار ارنالعان.

تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى تاريح قولدانىستاعى باعدارلامادا دا, جاڭا رەداكتسييادا دا نەگٸزٸنەن مەملەكەت تاراپىنان قابىلدانعان باعدارلامالار مەن ستراتەگييالاردى دەرٸپتەۋگە ارنالعان تاقىرىپتار توپتاسقان. تەك جاڭا رەداكتسييادا ەلدەگٸ بيلٸك ترانزيتٸنٸڭ باستالۋى تىڭ تاقىرىپ رەتٸندە قوسىلعان. 

ەسكە سالساق, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جىل باسىنداعى ٷكٸمەتتٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا قازاقستان تاريحى مەن دٷنيەجٷزٸ تاريحى بويىنشا بٸرىڭعاي وقۋلىقتاردى ەنگٸزۋدٸ تاپسىرعان بولاتىن.