قىتاي نارىعىندا سوڭعى كەزدەرٸ قازاقستاننان قۇرعاتىلعان ۇنتاق رەتٸندە كەلەتٸن بيەنٸڭ ساۋمالى مەن تٷيە سٷتٸنە قىزىعۋشىلىق ارتا تٷسكەن. قىتايدىڭ بٸرقاتار اقپارات قۇرالى وسىناۋ ۇلتتىق سۋسىن تۋرالى ارنايى ماقالا جارييالادى. قازاقپارات قىتايلىق باق-تا جارييالانعان ماقالالاردى وقىرمان نازارىنا ۇسىنادى.
«ماۋسىم ايىندا قازاقستان ساحاراسى گٷلگە ورانادى, الىسقا كٶز تاستاساڭىز, ۇشى–قيىرسىز جايىلىمداعى سالقىن سامالمەن تەربەلٸپ, قورالى قوي مەن تابىن–تابىن سيىر, ٷيٸر-ٷيٸر جىلقى كٶزگە شالىنادى. وسىنداي كٶرٸكتٸ جەرلەردٸڭ بٸرٸ قاراعاندى وبىلىسىنداعى ەلدٸ مەكەندە Saumal جەنە Saubota برەندتەرٸمەن تانىمال تٷيەنٸڭ جەنە جىلقىنىڭ قۇرعاق سٷت ٶنٸمدەرٸن شىعاراتىن «ەۋرازييا ينۆەست لتد» كومپانيياسى ورنالاسقان», دەپ جازعان قىتايدىڭ سينحۋا اقپارات اگەنتتٸگٸ قازاقستاندىق ٶنٸمنٸڭ قىتاي نارىعىنا شىعۋ بارىسىنا توقتالىپتى. قازاقستان قىتايعا تٷيەنٸڭ قۇرعاق سٷتٸنٸڭ بٸرٸنشٸ پارتيياسىن ماۋسىم ايىنىڭ باسىندا جٸبەرگەن بولاتىن.
«بۇل جەردەگٸ 35 مىڭ گەكتار جايىلىمدا 200-دەي تٷيە مەن 2 500-دەن استام جىلقى ەمٸن–ەركٸن جايىلادى. تٷيە سٷتٸ مەن جىلقى سٷتٸن قازاقستاندىقتار دەرۋمەنگە تولى اسىل سۋسىن دەپ باعالايدى. جاقىندا زاۋىتىمىزدان شىققان تٷيە سٷتٸنٸڭ تالقانى قىتاي بازارىنا سەتتٸ كٸردٸ. جىلقى سٷتٸنٸڭ ۇنتاعى دا قىتاي نارىعىنا كٸرەدٸ دەگەن ويدامىز. بۇل جاعىنان دا كٶپتەگەن جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر» - دەيدٸ قىتايلىق باسىلىمعا سۇحبات بەرگەن زاۋىت قىزمەتكەرٸ بايان ەلشٸنۇلى.
قاراعاندى وبلىسىندا بيە سٷتٸنەن ۇنتاق ٶندٸرەتٸن زاۋىت 2014 جىلدان بەرٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. ٶتكەن جىلى كەسٸپورىن تٷيەنٸڭ قۇرعاق سٷتٸن شىعارۋدى يگەردٸ. جىلىنا 60 توننا تٷيە سٷتٸ تالقانى مەن 60 توننا جىلقى سٷتٸ تالقانىن ٶندٸرە الادى.
«ٶتكەن جىلى بٸز «قورعاس» شەكارالىق ىنتىماقتاستىق حالىقارالىق ورتالىعىنا 609 ملن تەڭگەگە ٶنٸمٸمٸزدٸ ساتتىق. ساتىلىم بيىلعى جىلى دا ارتادى دەپ ٷمٸتتەندٸك. بٸراق قاڭتار ايىندا شەكارا جابىلدى, قازٸرگٸ كٷنگە دەيٸن قورعاستىڭ ساۋدا الاڭى جابىق بولدى. سوندىقتان, ٶندٸرٸستٸ سەرتيفيكاتتاپ, رۇقسات رەسٸمدەپ, ماۋسىم ايىنىڭ باسىندا 7000 قالبىرداعى كٶلەمٸ 3,5 توننادان اساتىن Saubota قۇرعاق تٷيە سٷتٸنٸڭ بٸرٸنشٸ پارتيياسى گانسۋ پروۆينتسيياسىنىڭ لانچجوۋ قالاسىنا جٶنەلتٸلدٸ. وسىلايشا, قازاقستاندىق تاۋاردىڭ قىتايعا ەكسپورتتالۋىنىڭ رەسمي باستاماسى جٷزەگە اسىرىلدى. وسى سەتتٸ بٸز 5 جىل كٷتتٸك. قىتاي نارىعىنا كٸرۋ ٶتە قيىن بولعاندىقتان, ٷلكەن جۇمىس جٷرگٸزٸلدٸ», - دەيدٸ «ەۋرازييا ينۆەست لتد» جشس باس ديرەكتورى قادىربەك مەيرامبەكوۆ.
قىتاي اقپارات قۇرالدارىنىڭ حابارلاۋىنشا, تٷيە سٷتٸنٸڭ ۇنتاعى قاراعاندىدان 2020 جىلدىڭ 5 ماۋسىمىندا جٶنەلتٸلٸپ, 6 ماۋسىمدا قورعاس پورتىنا كەلٸپ, 8 كٷن ٶتكەننەن كەيٸن لانچجوۋ كەشەندٸ كەدەن ايماعىنا جەتكٸزٸلگەن.
قىتايلىق باق تٷيە سٷتٸن «شٶلدەگٸ التىن» جەنە «سٷتتەگٸ قازىنا» دەپ باعالاعان. «تٷيە سٷتٸ قۇرامىندا اللەرگەندەر جوق, س دەرۋمەنٸ, ۆ دەرۋمەنٸ, ادام اعزاسىنا قاجەت كٶپتەگەن قانىقپاعان ماي قىشقىلدارىنا باي. تٷيە سٷتٸ قۇرامىندا جوعارى قورەكتٸك مازمۇن مەن جاقسى دەم بار, ەرەكشە ينگرەديەنتتەر مەن ەففەكتٸلەر ونى جاڭا پرەميۋم سۋسىنعا اينالدىرادى», دەپ جازادى قىتايلىق باق.
اتالمىش ٶنٸمدٸ قحر-عا يمپورتتاۋشى حالىقارالىق ساۋدا شەكتٸ سەرٸكتەستٸگٸنٸڭ جاۋاپتىسى كاڭ كۋەيدٸڭ ايتۋىنشا, العاشقى ساۋدا اينالىمى پاندەميياعا جەنە قۇجات جۇمىستارىنا بايلانىستى بٸرنەشە ايعا سوزىلعان. الايدا, ەكٸ تاراپتىڭ جەمٸستٸ جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا بارلىق قولايسىزدىقتار ەڭسەرٸلٸپ, ٷيلەسٸمدٸ اينالىم جوباسى بەكٸتٸلگەن.
«قازاقستاننان كەلگەن قۇرعاق تٷيە سٷتٸ ٶنٸمٸ قىتايدا ٷلكەن سۇرانىسقا يە بولا باستادى. لانجوۋداعى تۇتىنۋشىلار تاپسىرىس بەرگەن سوڭ 24 ساعات ٸشٸندە قازاقستاننان ەكەلگەن تٷيە سٷتٸ تالقانىن تۇتىنا الادى. گانسۋ ٶلكەسٸ اۋماعىنداعى باسقا قالالارعا بٸرنەشە كٷن ٸشٸندە جەتكٸزٸلەدٸ», - دەيدٸ كاڭ كۋەي.
سونىمەن بٸرگە باسىلىم, قىتاي كەدەندٸك ستاتيستيكا دەرەكتەرٸن كەلتٸرەدٸ. 2019 جىلى قىتاي جالپى 1,36 ملن سٷت تالقانىن يمپورتتاعان. بۇل كٶلەم 2018 جىلداعىمەن سالىستىرعاندا 20,8% ارتقان. يمپورتتىڭ جالپى سوماسى 8,3 ملرد. اقش دوللارىن قۇرادى, جىلدىق ٶسٸم 15,5%. ٸندەت ٶرشٸگەن بيىلعى تٶرت اي ٸشٸندە, قۇرعاق سٷت ٶنٸمدەرٸنٸڭ يمپورتىنىڭ ٶسۋٸ جالعاسىپ, 3,1 ملرد اقش دوللارىنا جەتٸپ, سەيكەس مەزگٸلمەن سالىستىرعاندا 5,5% ارتقان.
«قازاقستاندىق سٷت يندۋستريياسىنىڭ قىتاي نارىعىنا شىعۋ – بۇل بيزنەستٸ دامىتۋ ٷشٸن ٷلكەن مٷمكٸندٸك. قىتايلىق تۇتىنۋشىلار تٷيە سٷتٸنٸڭ ۇنتاعى تۋرالى بٸراز بٸلەدٸ جەنە نارىق دامىپ كەلەدٸ. تەكسەرۋ مەن كارانتين ستاندارتتارى بولماعاندىقتان, بٸز ٶندٸرەتٸن جىلقى سٷتٸنٸڭ ۇنتاعى قازٸر قىتايعا ەكسپورتتالمايدى, بٸراق بٸز جىلقى سٷتٸنٸڭ ۇنتاعى تۋرالى اقپاراتتاردى قىتاي نارىعىنا بەلسەندٸ تٷردە تاراتىپ جاتىرمىز», - دەيدٸ «ەۋرازييا ينۆەست لتد» جشس باس ديرەكتورى قادىربەك مەيرامبەكوۆ.
كەسٸپكەر ٶنٸمدەرٸنٸڭ قىتاي نارىعىنا شىعۋ پەرسپەكتيۆاسىنا تولىق سەنٸمدٸ.
