قازاقستاندىق عالىمداردىڭ 14 عىلىمي ەزٸرلەمەسٸ حالىقارالىق نارىققا شىقتى جەنە ەندٸ قىتاي, رەسەي, تٷركييا, گرۋزييا, چەحييا, قىرعىزستان سيياقتى ەلدەرگە ەكسپورتقا شىعارىلىپ جاتىر, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" مينيسترلٸكتٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
بارلىق جوبا قازاقستان رەسپۋبليكاسى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ عىلىم قورىنىڭ قولداۋىمەن جٷزەگە اسىرىلدى. ساتۋ كٶلەمٸ جٷزدەگەن ميلليون تەڭگەدەن اسىپ, عالىمدار پاسسيۆتٸ كٸرٸس الىپ وتىر. عىلىمي ەزٸرلەمەلەردٸڭ قاتارىندا – كوبالت-57 راديويزوتوپى, زەڭگە قارسى دەرٸلٸك پرەپارات, مەديتسينالىق, تاعامدىق جەنە تۇرعىن ٷي-جايلاردى ساناتسييالاۋعا ارنالعان بيوپرەپاراتتار, سٷت سارىسۋى نەگٸزٸندەگٸ سۋسىندار, پروبيوتيكتەر جەنە تاعى باسقالار بار.
«عىلىم قورى ٶزٸنٸڭ 15 جىلدىعىن اتاپ ٶتٸپ جاتىر. سوڭعى ەكٸ جىلدا 130-عا جۋىق جوبا قارجىلاندىرىلدى. قور عىلىمي جەنە عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەت نەتيجەلەرٸن كوممەرتسييالاندىرۋعا ارنالعان جوبالاردى گرانتتىق قارجىلاندىرۋ بويىنشا وپەراتور بولىپ تابىلادى. بٷگٸنگٸ تاڭدا بٸز 113 عىلىمدى قاجەتسٸنەتٸن ٶندٸرٸستٸ ٸسكە قوستىق, ونىڭ 14-ٸ ٶنٸم ەكسپورتىنا شىعارىلدى. 1,5 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى قۇرىلدى. زيياتكەرلٸك مەنشٸك اۆتورلارى مەن عىلىمي ەزٸرلەمەلەردٸ پايدالاناتىن كەسٸپورىندار اراسىندا 45 ليتسەنزييالىق كەلٸسٸم جاسالدى», – دەپ اتاپ ٶتتٸ قر بعم عىلىم قورى باسقارماسىنىڭ تٶراعاسى ارىن ورساريەۆ.
يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى كوبالت-57 راديواكتيۆتٸ يزوتوپىن ارزان باعامەن ٶندٸرۋدٸڭ جاڭا تەحنولوگيياسىن جاسادى. بۇل ٶنٸم يادرولىق مەديتسينادا, عىلىمي زەرتتەۋلەرگە ارنالعان قۇرالداردى ٶندٸرۋدە مەديتسينالىق توموگرافتاردىڭ جۇمىس ٸستەۋ ساپاسىن باقىلاۋ ٷشٸن قولدانىلادى. جوبا كوممەرتسييالاندىرىلدى جەنە وتاندىق عالىمداردىڭ تەحنولوگيياسى بويىنشا كوبالت-57 يزوتوپىنىڭ ەرٸتٸندٸسٸ ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸنٸڭ كٶلەمٸندە شىعارىلا باستادى. قازاقستاندىق ٶنٸم حالىقارالىق نارىققا شىعىپ, بٷگٸندە كوبالت راديويزوتوپى پارتيياسى رەسەيگە جەتكٸزٸلۋدە.
مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ نەتيجەسٸندە قازاقستاندىق عالىمدار شەتەلدٸك عالىمدارمەن قاتار مەديتسينا, نانو جەنە بيوتەحنولوگييا, جاساندى ينتەللەكت, گەولوگييا, مينەرالدىق جەنە كٶمٸرسۋتەكتٸ شيكٸزاتتى قايتا ٶڭدەۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸنٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ جەنە ەكولوگييا سالالارىنداعى زاماناۋي ەزٸرلەمەلەرگە قاتىسىپ جاتىر.
عىلىم قورىنىڭ قولداۋىمەن ەلٸمٸزدە جەل جەنە كٷن ەنەرگيياسىن ٶندٸرەتٸن بٸرەگەي گەنەراتورلار ٶندٸرٸسٸ جولعا قويىلعان.
«قوندىرعى سىرتقى قۋات كٶزٸن قوسۋدى قاجەت ەتپەيدٸ, نەگٸزگٸ جەنە رەزەرۆتٸك قۋات كٶزٸ رەتٸندە پايدالانىلادى. سونىمەن قاتار ەلەكتر جەلٸسٸنەن الىس ورنالاسقان نىسانداردى قۋاتپەن جابدىقتاۋ مەسەلەسٸن شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. جەل گەنەراتورلارى داۋىل جەلدەرٸنە, داۋىلدارعا, مۇزدانۋ, تٶمەن تەمپەراتۋراعا تٶزٸمدٸ. اتالعان گەنەراتورلاردى جەرگٸلٸكتٸ جەردٸڭ گەوگرافييالىق جەنە كليماتتىق ەرەكشەلٸكتەرٸنە قاراماستان پايدالانۋعا بولادى. قوندىرعىلار ٷلكەن سۇرانىسقا يە, بٷگٸنگٸ تاڭدا ساتىلىم كٶلەمٸ 100 ملن تەڭگەدەن استى», – دەدٸ جوبا جەتەكشٸسٸ جانبولات مۇزباەۆ.
ميكروبيولوگييا جەنە ۆيرۋسولوگييا ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى زەڭگە قارسى «روزەوفۋنگين-اس» پرەپاراتىن ويلاپ تاپتى. جاقپا تەرٸ ميكوزدارىن ەمدەۋگە ارنالعان جەنە جوعارى تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتتٸ. پرەپارات بٸرەگەي قۇرامىمەن جەنە زەڭگە قارسى ەسەر ەتۋ سپەكترٸنٸڭ كەڭدٸگٸمەن ەرەكشەلەنەدٸ. «روزەوفۋنگين-اس» پرەپاراتى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدٸڭ كلينيكالىق حاتتاماسى دەرٸلەرٸنٸڭ تٸزٸمٸنە جەنە قازاقستاندىق ۇلتتىق دەرٸلٸك فورمۋليارىنا كٸردٸ.
