Qazaqstandyq ǵalymdardyń 14 ǵylymi ázirlemesi halyqaralyq naryqqa shyqty jáne endi Qytai, Resei, Túrkiia, Grýziia, Chehiia, Qyrǵyzstan siiaqty elderge eksportqa shyǵarylyp jatyr, dep habarlaidy "Ult aqparat" ministrliktiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Barlyq joba Qazaqstan Respýblikasy Bilim jáne ǵylym ministrligi Ǵylym qorynyń qoldaýymen júzege asyryldy. Satý kólemi júzdegen million teńgeden asyp, ǵalymdar passivti kiris alyp otyr. Ǵylymi ázirlemelerdiń qatarynda – kobalt-57 radioizotopy, zeńge qarsy dárilik preparat, meditsinalyq, taǵamdyq jáne turǵyn úi-jailardy sanatsiialaýǵa arnalǵan biopreparattar, sút sarysýy negizindegi sýsyndar, probiotikter jáne taǵy basqalar bar.
«Ǵylym qory óziniń 15 jyldyǵyn atap ótip jatyr. Sońǵy eki jylda 130-ǵa jýyq joba qarjylandyryldy. Qor ǵylymi jáne ǵylymi-tehnikalyq qyzmet nátijelerin kommertsiialandyrýǵa arnalǵan jobalardy granttyq qarjylandyrý boiynsha operator bolyp tabylady. Búgingi tańda biz 113 ǵylymdy qajetsinetin óndiristi iske qostyq, onyń 14-i ónim eksportyna shyǵaryldy. 1,5 myńǵa jýyq jumys orny quryldy. Ziiatkerlik menshik avtorlary men ǵylymi ázirlemelerdi paidalanatyn kásiporyndar arasynda 45 litsenziialyq kelisim jasaldy», – dep atap ótti QR BǴM Ǵylym qory basqarmasynyń tóraǵasy Aryn Orsariev.
Iadrolyq fizika institýtynyń ǵalymdary kobalt-57 radioaktivti izotopyn arzan baǵamen óndirýdiń jańa tehnologiiasyn jasady. Bul ónim iadrolyq meditsinada, ǵylymi zertteýlerge arnalǵan quraldardy óndirýde meditsinalyq tomograftardyń jumys isteý sapasyn baqylaý úshin qoldanylady. Joba kommertsiialandyryldy jáne otandyq ǵalymdardyń tehnologiiasy boiynsha kobalt-57 izotopynyń eritindisi ónerkásip óndirisiniń kóleminde shyǵaryla bastady. Qazaqstandyq ónim halyqaralyq naryqqa shyǵyp, búginde kobalt radioizotopy partiiasy Reseige jetkizilýde.
Memlekettik qoldaýdyń nátijesinde qazaqstandyq ǵalymdar sheteldik ǵalymdarmen qatar meditsina, nano jáne biotehnologiia, jasandy intellekt, geologiia, mineraldyq jáne kómirsýtekti shikizatty qaita óńdeý, aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń qaýipsizdigi jáne ekologiia salalaryndaǵy zamanaýi ázirlemelerge qatysyp jatyr.
Ǵylym qorynyń qoldaýymen elimizde jel jáne kún energiiasyn óndiretin biregei generatorlar óndirisi jolǵa qoiylǵan.
«Qondyrǵy syrtqy qýat kózin qosýdy qajet etpeidi, negizgi jáne rezervtik qýat kózi retinde paidalanylady. Sonymen qatar elektr jelisinen alys ornalasqan nysandardy qýatpen jabdyqtaý máselesin sheshýge múmkindik beredi. Jel generatorlary daýyl jelderine, daýyldarǵa, muzdaný, tómen temperatýraǵa tózimdi. Atalǵan generatorlardy jergilikti jerdiń geografiialyq jáne klimattyq erekshelikterine qaramastan paidalanýǵa bolady. Qondyrǵylar úlken suranysqa ie, búgingi tańda satylym kólemi 100 mln teńgeden asty», – dedi joba jetekshisi Janbolat Muzbaev.
Mikrobiologiia jáne virýsologiia institýtynyń ǵalymdary zeńge qarsy «Rozeofýngin-AS» preparatyn oilap tapty. Jaqpa teri mikozdaryn emdeýge arnalǵan jáne joǵary tiimdiligin kórsetti. Preparat biregei quramymen jáne zeńge qarsy áser etý spektriniń keńdigimen erekshelenedi. «Rozeofýngin-AS» preparaty Diagnostikalaý men emdeýdiń klinikalyq hattamasy dárileriniń tizimine jáne Qazaqstandyq ulttyq dárilik formýliaryna kirdi.
