قازاقستان قارۋلى كٷشتەرٸنٸڭ ەسكەري بٶلٸمدەرٸندە جوسپارلى جاۋىنگەرلٸك دايىندىق باستالدى. ەسكەري كٷشتەر تەك ماقساتى تٷردە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار شتاتتان تىس جاعداي كەزٸندە دە ەرەكەت ەتۋگە دايىندالدى. بۇل جايىندا قازاقستاننىڭ قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ حابارلاعان بولاتىن, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
مينيسترلٸكتٸڭ اقپاراتىنشا, ساباقتار وقۋ سىنىپتارى مەن پوليگونداردا, جاۋىنگەرلٸك جاعدايعا بارىنشا جاقىن جاعدايلاردا ٶتتٸ.
قورعانىس مينيسترلٸگٸ بارلىق ساناتتاعى ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸ وقىتۋ كەزٸندە زاماناۋي باعدارلامالىق-وقىتۋ كەشەندەرٸ قولدانىلاتىنىن ايتتى. مىسالى ەلەكتروندىق تيرلەر مەن كارتالار, جاۋىنگەرلٸك ماشينالاردىڭ ترەناجەرلەرٸ, اۆياتسييالىق سيمۋلياتورلار قولدانىلعان.
جەكە ساباقتار مەن وقىتۋ ٷشٸن بٶلٸمشە قۇرامىندا ت-72, بمپ-2, كاماز, بتر-82ا تانكتەرٸن يميتاتسييالايتىن ترەناجەرلار بەلسەندٸ قولدانىلادى. ولار ەكيپاجدى موتورەسۋرستى, جانار-جاعارماي ماتەريالدارى مەن وق-دەرٸلەردٸ جۇمساماي ٷيلەستٸرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ارتيللەرييالىق بٶلٸمشەلەردٸڭ كومانديرلەرٸن اتىسقا جەنە اتىستى باسقارۋعا ٷيرەتۋ ٷشٸن ترەناجەرلەر – ەلەكتروندى جەنە كٸشٸ ارتيللەرييالىق تيرلەر ارنالعان.
"بۇل ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸ دايارلاۋدىڭ جاقسى بالاماسى. "كەسٸپقوي" اتىس سىزىعىندا اتۋ ٷشٸن كەدٸمگٸ قاعاز نەمەسە پلاستيكالىق نىسانالار پايدالانىلادى. سونىمەن قاتار سەگٸز باعىتتا اتۋعا, ەرتٷرلٸ جاتتىعۋلار جاساي الادى. ەر سوققىنىڭ نەتيجەسٸ ناقتى ۋاقىت رەجيمٸندە ٶڭدەلەدٸ. جاتتىعۋ اياقتالعاننان كەيٸن بٸردەن ەر سوققىنى ەگجەي-تەگجەيلٸ تالداۋعا بولادى. ەلەكتروندىق سىزىقشاداعى سىمسىز قارۋ سالماعى مەن ٶلشەمٸ تٷپنۇسقالارعا سەيكەس كەلەدٸ. ونىڭ ىڭعايلىلىعى-اتقىشتاردىڭ قوزعالىستا شەكتەلمەۋٸ", - دەپ حابارلادى مينيسترلٸك.
ەۋە قورعانىسى كٷشتەرٸنٸڭ بٶلٸمدەرٸ مەن ەسكەري وقۋ ورىندارىندا وقۋ-جاتتىعۋ ۇشۋلارى ٷشٸن جاۋىنگەرلٸك يسترەبيتەلدە ۇشۋدى تولىق يميتاتسييالايتىن سۋ-30 سم كەشەندٸ ترەناجەرلەر, مي-8 تٸكۇشاعىنىڭ جەنە L-39س وقۋ-جاۋىنگەرلٸك ۇشاعىنىڭ اۆياسيمۋلياتورلارى قولدانىلادى.
ترەناجەرلاردا جاتتىعۋلاردان كەيٸن ەسكەري قىزمەتشٸلەر ناقتى جاعدايلاردا قارۋ-جاراق پەن ەسكەري تەحنيكانى يگەرۋگە كٸرٸسەدٸ.
سونىمەن قاتار سۋ-30سم جاڭا ۇشاقتارى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى نٷركەن ەبدٸروۆ اتىنداعى قاراعاندى اۆياتسييالىق بازاسىنا جەتكٸزٸلدٸ.
قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ كٶپفۋنكتسيونالدى جويعىش جاۋدىڭ اتىس-شابىسى كەزٸندە بازادان ٷلكەن قاشىقتىقتا كٶپتەگەن جاۋىنگەرلٸك تاپسىرمالاردى ورىنداي الاتىنىن حابارلادى.
جاڭا ۇشاقتار ەۋە كٷشتەرٸندە قىزمەت ەتەتٸن ەسكەري ماشينالاردىڭ ەكٸ تٷرٸنٸڭ فۋنكتسييالارىن بٸرٸكتٸرەدٸ: سۋ-27 جەنە ميگ-31.
"سۋ-30سم ۇشاقتارى ەۋە شابۋىلى قۇرالدارىنىڭ سوققىسىنان, ەۋە جەنە جەرٷستٸ نىسانالارىن تابۋ مەن جويۋدان ەسكەرلەر مەن وبەكتٸلەردٸ جابۋ مٷمكٸندٸگٸن ەدەۋٸر ارتتىرادى. ۇشۋ جەنە تاكتيكالىق-تەحنيكالىق سيپاتتامالارى بويىنشا ولار جوعارى مانەۆرلٸكپەن جەنە اۆتوماتتاندىرۋدىڭ جوعارى دەڭگەيٸمەن ەرەكشەلەنەتٸن بەسٸنشٸ بۋىن ۇشاقتارىنا جاقىن", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ەۋە قورعانىسى كٷشتەرٸنٸڭ باس قولباسشىسى اۆياتسييا گەنەرال-لەيتەنانتى نۇرلان ورمانبەتوۆ.
ەۋە كٷشتەرٸنٸڭ ۇشۋ ەكيپاجدارى ەۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس ەسكەرلەرٸمەن ٶزارا ٸس-قيمىل جاساي وتىرىپ, ەلدٸڭ ەۋە شەپتەرٸن كٷزەتۋ بويىنشا تەۋلٸك بويى جاۋىنگەرلٸك كەزەكشٸلٸك اتقارادى.
ۇيىمداستىرۋشىلىق تۇرعىدان ولار ەۋە قورعانىسى كٷشتەرٸنٸڭ جالپى قۇرىلىمىنا كٸرەدٸ, ول قاۋٸپ-قاتەر مەن شتاتتان تىس جاعدايلار تۋىنداعان كەزدە ەسكەرلەردٸڭ ٸس-قيمىلىن ٷيلەستٸرەدٸ.
ولار ٷلكەن, ورتا قاشىقتىقتاعى جەنە جاقىن قاشىقتىقتاعى زەنيتتٸك زىمىران جٷيەلەرٸنەن تۇرادى. ولار ەۋە نىساندارىن بيٸكتٸگٸ 25 مەتردەن 40 شاقىرىمعا دەيٸن, جەتٸدەن 250 شاقىرىمعا دەيٸن كٶتەرە الادى.
ەۋە نىساندارىن انىقتاۋ ٷشٸن زاماناۋي "روسا", "نۇر" راديولوكاتسييالىق ستانتسييالارى, اۆتوماتتاندىرىلعان باسقارۋ جٷيەلەرٸ مەن بايلانىس قۇرالدارى قولدانىلادى.
ەۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس ەسكەرلەرٸنە ورتا قاشىقتىقتاعى "بۋك-م2ە" كٶپ ارنالى موبيلدٸ زەنيتتٸك زىمىران كەشەنٸ كٸردٸ.
تاكتيكالىق-تەحنيكالىق سيپاتتامالارى بويىنشا بۇل زاماناۋي كٶپ ماقساتتى كەشەن شەتەلدٸك انالوگتاردان ەدەۋٸر اسىپ تٷسەدٸ.
ول ستراتەگييالىق جەنە تاكتيكالىق اۆياتسييا ۇشاقتارىن, تٸكۇشاقتاردى جەنە كرۋيزدٸك زىمىرانداردى جەڭۋگە ارنالعان.
"بۋك-م2ە" زەنيتتٸك زىمىران كەشەنٸ بەلسەندٸ راديوباعدارلاما جاعدايىندا قويىلعان مٸندەتتەردٸ تابىستى شەشۋدٸ قامتاماسىز ەتە الادى.
بٷگٸندە ەلٸمٸزدٸڭ قورعانىس كەسٸپورىندارىندا ەسكٸ پاركتٸڭ راديولوكاتسييالىق ستانتسييالارىن, مىسالى, "پ-18"سيياقتى جاڭعىرتۋ جٷرگٸزٸلۋدە.
بۇل ستانتسييالاردى جەتٸلدٸرۋ ولاردىڭ رەسۋرسىن ارتتىرادى, ۇتقىرلىقتى جەنە باسقا دا تاكتيكالىق-تەحنيكالىق سيپاتتامالاردى ارتتىرادى.