
رەسەي فەدەراتسيياسىنداعى «كومسومولسكايا پراۆدا» گازەتٸنٸڭ سايتىندا قازاقستانداعى قاڭتار تراگەديياسى تۋرالى كٶلەمدٸ سۇحبات شىقتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«كومسومولسكايا پراۆدا» گازەتٸ سۇحبات بەرۋشٸ ۆلاديسلاۆ ينوزەمتسەۆتٸ ساياساتكەر, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ەلەۋمەتتانۋشى دەپ تانىستىرعان. ساراپشى ەلٸمٸزدە بولعان دٷمپۋدٸ قازٸر «ازييا جولبارىستارى» اتالىپ جٷرگەن ەلدەردٸڭ باسىنداعى ٶتپەلٸ كەزەڭدەرمەن سالىستىرادى.
«قازاقستان 2010 جىلداردىڭ ورتاسىنا دەيٸن پوستكەڭەستٸك ەلدەردٸڭ ٸشٸندەگٸ ەڭ تابىستى مەلەكەتتٸڭ بٸرٸ بولدى. رەسەيدەن باستى ايىرماشىلىعى – شەتەلدەن ينۆەستيتسييا تارتۋ باعىتىندا ٶزٸن اشىق ەتٸپ كٶرسەتتٸ. رەسەي 2016 جىلعا تامان عانا سوۆەت كەزٸندەگٸ مۇناي ٶندٸرٸسٸنٸڭ كٶلەمٸنە قول جەتكٸزسە, قازاقستاندا بۇل كەزدە مۇناي ٶندٸرٸسٸنٸڭ كٶلەمٸ 1990 جىلعى كٶرسەتكٸشٸنەن 3,6 ەسە, گاز ٶندٸرٸسٸ بويىنشا 6 ەسە, ۋران ٶندٸرٸسٸ بويىنشا 14 ەسە العا كەتٸپ قالعان بولاتىن. ونىڭ ٷستٸنە قازاقتار يننوۆاتسييامەن ەۋەستەنە باستادى. رەسەيدە د.مەدۆەدەۆ حالىقارالىق قارجى ورتالىعىن قۇرۋ كەرەك دەپ جٷرگەن كەزدە قازاقستان سونداي ورتالىقتا قۇرىپ تا قويعان ەدٸ. ول ورتالىق اعىلشىن قۇقىعىنىڭ نەگٸزٸندە جۇمىس ٸستەيدٸ», - دەپ ەسكە الادى رەسەيلٸك مامان.
سونداي-اق, ول وڭتٷستٸك كورەيا, يندنونەزييا, تايۆان, مالايزييا سيياقتى ەلدەردٸڭ باسىنان دا وسىعان ۇقساس كەزەڭدەر ٶتكەنٸن ايتادى.
«بٸراق ورتالىقتاندىرىلعان بيلٸك جەمقورلىق پەن ەۋلەت اينالاسىنا توپتاسۋ سيياقتى جاعىمسىز قۇبىلىس تۋعىزاتىنى بار. وڭتٷستٸك كورەيادا, تايۆاندا, يندونەزييادا, ەلەۋسٸز دەرەجەدە بولسا دا مالايزييادا يندۋستريالدانۋ, جاڭعىرۋ جىلدام جٷردٸ. ول قارقىندى ۇستاپ تۇرۋ ٷشٸن قاراجاتتى دا اياماي قۇيىپ وتىرۋ كەرەك ەدٸ. مۇنداي جاعدايدا قاراپايىم حالىق ۇتادى دەپ ايتۋعا كەلمەيدٸ. ال قازاقستاننىڭ جاعدايىندا ەۋەلدە جىلدام باستالعان دامۋ قارقىنى كەنەت بەسەڭدەدٸ. بۇل ادامداردىڭ نارازىلىعىن تۋعىزدى. قازاقستاندا قاڭتاردىڭ باسىندا بولعان وقيعالار وسىنداي جايتتاردان تۋىندادى دەپ ويلايمىن», - دەيدٸ ەكونوميست.
ايتۋىنشا, قازاقستاننىڭ باسىنداعى جاعداي يندونەزيياداعى اۋىر كەزەڭگە كٶبٸرەك ۇقسايدى.
«1998 جىلى يندونەزييادا دا وسىلاي بولعان. ەكونوميكالىق پروبلەمالاردىڭ سالدارىنان ەلدٸ 30 جىل باسقارعان سۋحارتو بيلٸكتەن قۇلادى. ال وڭتٷستٸك كورەيادا 1979-80 جىلدارى حالىقتىڭ تولقۋى اۆتوريتارلىق جٷيەنٸ ىدىراتىپ, جاڭا باسشىنى بيلٸككە ەكەلدٸ. ول باسشى ەلٸن سالىستىرمالى تٷردە دەموكراتييالاندىردى. قازاقستاندا وسىعان ۇقساس وقيعانىڭ ٶربۋٸنە سەتسٸز بيلٸك ترانزيتٸ تٷرتكٸ بولدى», - دەيدٸ ۆلاديسلاۆ ينوزەمتسەۆ.