فوتو: Reuters.com
2024 جىلدىڭ 25 جەلتوقسانىندا اقتاۋ ماڭىندا ۇشاق اپاتقا ۇشىرادى. باكۋدەن گروزنىيعا باعىت العان Azerbaijan Airlines اۆياكومپانيياسىنا تيەسٸلٸ ەۋە كەمەسٸندە 67 جولاۋشى بولعان, ونىڭ ٸشٸندە بەسەۋٸ - ەكيپاج مٷشەلەرٸ. بٷگٸنگٸ مەلٸمەت بويىنشا, 29 ادام امان قالىپ, 38 جولاۋشى قازا تاپتى. بۇل اپات قازاقستان تاريحىنداعى ەڭ ٸرٸلەردٸڭ بٸرٸ رەتٸندە تٸركەلٸپ وتىر. ULT.kz بۇعان دەيٸن ەلٸمٸزدە بولعان ەڭ ٸرٸ ەۋە اپاتتارىن ەسكە تٷسٸردٸ.
الاتاۋ ٷستٸندە ۇشۋعا دايىن بولماعان
قازا تاپقاندار: 166 ادام
سەبەپ: تەحنيكالىق اقاۋ, بيٸك تاۋلى اەرودرومداردا سىنالماعان
1980 جىلعى 8 شٸلدەدە الماتىدا ەڭ ٸرٸ ەۋە اپاتى ورىن الدى. «اەروفلوت» ەۋە كومپانيياسىنىڭ جولاۋشىلار ۇشاعى الماتى – روستوۆ-نا-دونۋ – سيمفەروپول باعىتى بويىنشا ساپارعا شىعۋى تيٸس بولعان. الايدا, ۇشۋ باستالعاننان كەيٸن ەكٸ مينۋت ٶتپەي-اق, ۇشاق جەرگە قۇلادى. بورتتا 156 جولاۋشى مەن ون ەكيپاج مٷشەسٸ بولعان, بارلىعى قازا تاپتى. جەردە تاعى 9 ادام جاراقات الدى.
رەسمي نۇسقا بويىنشا, اپاتقا تەحنيكالىق اقاۋلار سەبەپ بولعان. ناقتى ايتقاندا, تۋ-154 ۇشاعى ەڭ جوعارعى جٷكتەمەمەن تاۋ اەرودرومىنداعى ۇشۋ جاعدايىنا تٶتەپ بەرە الماعان: ۇشۋ سەتٸندە تٶمەن قىسىم مەن جوعارى اۋا تەمپەراتۋراسى تٸركەلگەن. تەرگەۋ بارىسىندا تۋ-154 ۇشاعىنىڭ مۇنداي جاعدايلاردا بۇرىن سىناقتان ٶتپەگەنٸ انىقتالدى.
ەۋەدەگٸ ٶرت
قازا تاپقاندار: 90 ادام
سەبەپ: وتىننىڭ اعىپ كەتۋٸنەن بولعان ٶرت
بۇل قايعىلى وقيعا 1977 جىلعى 13 قاڭتاردا بولدى. «اەروفلوت» ەۋە كومپانيياسىنىڭ تۋ-104 ۇشاعى نوۆوسٸبٸردەن الماتىعا ۇشىپ كەلە جاتقان. قونۋ كەزٸندە ۇشاقتىڭ سول جاق قوزعالتقىشى وتقا وراندى. ٶرت باستالعاننان ەكٸ مينۋت ٶتكەن سوڭ ۇشاق جەرگە قۇلادى. بورتتاعى 82 جولاۋشى مەن 8 ەكيپاج مٷشەسٸ قازا تاپتى.
اپاتتىڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ - وتىن قۇبىرلارىنىڭ بۇزىلۋى سالدارىنان بولعان ٶرت. وتىن اعىپ, سالوننىڭ جانعىش زاتتارىمەن جاناسىپ, ٶرتەنگەن. ۇشاق قۇلاماي تۇرىپ-اق, كٶپتەگەن جولاۋشى تٷتٸننەن ۋلانىپ, قايتىس بولعان.
كەيٸن مارقۇمداردىڭ تۋىستارى اپات بولعان جەرگە ەسكەرتكٸش پەن مەموريالدىق ستەلا ورناتتى.
فوتو: اشىق دەرەككٶز
ۇشقىش قاتەلٸگٸ
قازا تاپقاندار: 27 ادام
سەبەپ: اۋا رايىنىڭ قولايسىز جاعدايىندا ۇشقىش قاتەلٸگٸ
2012 جىلدىڭ 25 جەلتوقسانىندا ەسكەري-كٶلٸك ۇشاعى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ شەكارا قىزمەتٸنٸڭ ان-72 ۇشاعى شىمكەنتكە قونۋ كەزٸندە اپاتقا ۇشىرادى. ۇشاق استانادان ۇشىپ شىققان بولاتىن. بورتتاعى 27 ادامنىڭ بارلىعى, ونىڭ ٸشٸندە 20 جولاۋشى مەن 7 ەكيپاج مٷشەسٸ قازا تاپتى.
قازا تاپقاندار اراسىندا قر ۇقك شەكارا قىزمەتٸنٸڭ ۋاقىتشا باسشىسى, پولكوۆنيك تۇرعانبەك ستامبەكوۆ جەنە ونىڭ وفيتسەرلەر توبى بولدى.
قازاقستان باس پروكۋراتۋراسى اپاتقا سەبەپ بولعان بٸرنەشە فاكتوردى انىقتادى:
— راديوبيٸكتٸك ٶلشەگٸشٸ مەن اۆتوپيلوتتىڭ اقاۋى;
— ەكيپاجدىڭ ەرەكەتتەرٸ اۆياديسپەتچەر نۇسقاۋلارىنا سەيكەس بولماۋى;
— مۇزدانۋ جاعدايىندا ۇشۋ;
— ۇشاقتى ەكيپاج كومانديرٸنٸڭ كٶمەكشٸسٸ باسقارۋى.
اعا پيلوتتىڭ جٷرەگٸ ۇستاپ قالعان
قازا تاپقاندار: 21 ادام.
سەبەپ: پيلوتتىڭ جاعدايى ناشارلاپ, ۇشاقتى باسقارا الماي قالعان.
قايعىلى وقيعا 2013 جىلعى 29 قاڭتاردا ورىن الدى. ۇشاق كٶكشەتاۋ – الماتى باعىتىندا ۇشىپ كەلە جاتقان. قونۋعا جاقىنداعان سەتتە ەۋە كەمەسٸ قۇلادى. بورتتا بولعان 21 ادامنىڭ بارلىعى — 16 جولاۋشى مەن 5 ەكيپاج مٷشەسٸ قازا تاپتى.
تەرگەۋ ەسەبٸنە سەيكەس, ۇشاق سوڭعى سەتكە دەيٸن اقاۋسىز جۇمىس ٸستەگەن. اپاتتىڭ سەبەبٸ — اعا پيلوتتىڭ كەنەتتەن ٶزٸن ناشار سەزٸنۋٸ. پاتولوگواناتومداردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, ونىڭ جاعدايىنىڭ كٷرت ناشارلاۋىنا ىقتيمال سەبەپ — جٷرەكتٸڭ يشەمييالىق اۋرۋى بولعان. ال ەكٸنشٸ پيلوت ديسپەتچەرلەرمەن راديوبايلانىس ورناتىپ جاتىپ, قۇرالداردىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸنە نازار اۋدارماعان.
قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ جارلىعىمەن 2013 جىلعى 31 قاڭتار - ۇلتتىق ازا تۇتۋ كٷنٸ دەپ جارييالاندى.
جاتتىعۋ كەزٸندە قۇلاعان تٸكۇشاق
قازا تاپقاندار: 13 ادام.
سەبەپ: قولايسىز مەتەورولوگييالىق جاعدايلار جەنە ادامي فاكتورى
2019 جىلعى 27 ناۋرىزدا قىزىلوردا وبلىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ مي-8 تٸكۇشاعى اپاتقا ۇشىرادى. 13 ەسكەري قىزمەتكەر قازا تاپتى. تٸكۇشاق «التىن جەبە» ارنايى بٶلٸمشەلەرٸنٸڭ وقۋ-جاتتىعۋى اياسىندا اقتاۋدان شىمكەنتكە قاراي ۇشىپ بارا جاتقان.
جاتتىعۋ تٷندە جەنە كٷردەلٸ مەتەورولوگييالىق جاعدايدا ٶتتٸ. تەرگەۋ قورىتىندىسىنا سەيكەس, اپاتتىڭ باستى سەبەبٸ – قولايسىز اۋا رايى, سونىمەن قاتار ادام فاكتورىنىڭ ەسەرٸ.
قازا تاپقانداردىڭ بارلىعى كەيٸن «جاۋىنگەرلٸك ەرلٸگٸ ٷشٸن» مەدالٸمەن ماراپاتتالدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازا بولعانداردىڭ وتباسىلارىنا كٶڭٸل ايتىپ, ماتەريالدىق كٶمەك كٶرسەتتٸ.
2019 جىلدىڭ شٸلدەسٸندە قىزىلوردا وبلىسى جالاعاش اۋدانىندا مي-8 تٸكۇشاعىنىڭ قازا تاپقان ەكيپاجى مەن جولاۋشىلارىنا ارنالعان ەسكەرتكٸش ورناتىلدى.
فوتو: Almty.tv
ٷيگە سوعىلعان ۇشاق
قازا تاپقاندار: 12 ادام
تٸرٸ قالعاندار: 67 ادام
سەبەپ: ۇشاق قاناتىنىڭ مۇزداۋى
سوڭعى ٸرٸ ەۋە اپاتتارىنىڭ بٸرٸ 2019 جىلى 27 جەلتوقساندا الماتىدا ورىن الدى. Bek Air ەۋە كومپانيياسىنىڭ ۇشاعى الماتىدان استاناعا ۇشۋ كەزٸندە اپاتقا ۇشىرادى. ۇشىپ شىققاننان كەيٸن كٶپ ۇزاماي ۇشاق بيٸكتٸگٸن جوعالتىپ, اپاتتى جاعدايدا قوندى. ۇشۋ-قونۋ جولاعىنان شىعىپ كەتكەن ۇشاق جەكە تۇرعىن ٷيگە سوعىلدى. تراگەدييا سالدارىنان 12 ادام قازا تاۋىپ, 67 ادام تٷرلٸ دەرەجەدەگٸ جاراقات الدى. بورتتا 93 جولاۋشى جەنە بەس ەكيپاج مٷشەسٸ بولعان.
2022 جىلعى سەۋٸردە اپاتتىڭ الدىن الا سەبەبٸ رەتٸندە قاناتتىڭ جەردە مۇزداۋى دەلٸندٸ.
2020 جىلعى قاڭتاردا قازاقستاننىڭ اۆياتسييا ەكٸمشٸلٸگٸ Bek Air قىزمەتٸندە بٸرقاتار بۇزۋشىلىقتاردى انىقتادى. ولاردىڭ ٸشٸندە بٸر ەۋە كەمەسٸنەن الىنعان كومپونەنتتەردٸ ەكٸنشٸ كەمەگە ورناتۋ سيياقتى جاعدايلار بولدى, بۇل قولدانۋ ساعاتتارىن تٸركەۋدە قيىندىقتار تۋدىرعان.
