Qazaqstandaǵy eń iri ushaq apattary

Qazaqstandaǵy eń iri ushaq apattary

Foto: Reuters.com

2024 jyldyń 25 jeltoqsanynda Aqtaý mańynda ushaq apatqa ushyrady. Bakýden Groznyiǵa baǵyt alǵan Azerbaijan Airlines aviakompaniiasyna tiesili áýe kemesinde 67 jolaýshy bolǵan, onyń ishinde beseýi - ekipaj músheleri. Búgingi málimet boiynsha, 29 adam aman qalyp, 38 jolaýshy qaza tapty. Bul apat Qazaqstan tarihyndaǵy eń irilerdiń biri retinde tirkelip otyr. ULT.kz buǵan deiin elimizde bolǵan eń iri áýe apattaryn eske túsirdi.

Alataý ústinde ushýǵa daiyn bolmaǵan

Qaza tapqandar: 166 adam
Sebep: tehnikalyq aqaý, biik taýly aerodromdarda synalmaǵan

1980 jylǵy 8 shildede Almatyda eń iri áýe apaty oryn aldy. «Aeroflot» áýe kompaniiasynyń jolaýshylar ushaǵy Almaty – Rostov-na-Doný – Simferopol baǵyty boiynsha saparǵa shyǵýy tiis bolǵan. Alaida, ushý bastalǵannan keiin eki minýt ótpei-aq, ushaq jerge qulady. Bortta 156 jolaýshy men on ekipaj múshesi bolǵan, barlyǵy qaza tapty. Jerde taǵy 9 adam jaraqat aldy.

Resmi nusqa boiynsha, apatqa tehnikalyq aqaýlar sebep bolǵan. Naqty aitqanda, Tý-154 ushaǵy eń joǵarǵy júktememen taý aerodromyndaǵy ushý jaǵdaiyna tótep bere almaǵan: ushý sátinde tómen qysym men joǵary aýa temperatýrasy tirkelgen. Tergeý barysynda Tý-154 ushaǵynyń mundai jaǵdailarda buryn synaqtan ótpegeni anyqtaldy.

Áýedegi órt

Qaza tapqandar: 90 adam
Sebep: Otynnyń aǵyp ketýinen bolǵan órt

Bul qaiǵyly oqiǵa 1977 jylǵy 13 qańtarda boldy. «Aeroflot» áýe kompaniiasynyń Tý-104 ushaǵy Novosibirden Almatyǵa ushyp kele jatqan. Qoný kezinde ushaqtyń sol jaq qozǵaltqyshy otqa orandy. Órt bastalǵannan eki minýt ótken soń ushaq jerge qulady. Borttaǵy 82 jolaýshy men 8 ekipaj múshesi qaza tapty.

Apattyń negizgi sebebi - otyn qubyrlarynyń buzylýy saldarynan bolǵan órt. Otyn aǵyp, salonnyń janǵysh zattarymen janasyp, órtengen. Ushaq qulamai turyp-aq, kóptegen jolaýshy tútinnen ýlanyp, qaitys bolǵan. 

Keiin marqumdardyń týystary apat bolǵan jerge eskertkish pen memorialdyq stela ornatty.

Foto: ashyq derekkóz

Ushqysh qateligi

Qaza tapqandar: 27 adam
Sebep: aýa raiynyń qolaisyz jaǵdaiynda ushqysh qateligi

2012 jyldyń 25 jeltoqsanynda áskeri-kólik ushaǵy – Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq qaýipsizdik komiteti Shekara qyzmetiniń An-72 ushaǵy Shymkentke qoný kezinde apatqa ushyrady. Ushaq Astanadan ushyp shyqqan bolatyn. Borttaǵy 27 adamnyń barlyǵy, onyń ishinde 20 jolaýshy men 7 ekipaj múshesi qaza tapty.

Qaza tapqandar arasynda QR UQK Shekara qyzmetiniń ýaqytsha basshysy, polkovnik Turǵanbek Stambekov jáne onyń ofitserler toby boldy.

Qazaqstan Bas prokýratýrasy apatqa sebep bolǵan birneshe faktordy anyqtady:

— radiobiiktik ólshegishi men avtopilottyń aqaýy;
— ekipajdyń áreketteri aviadispetcher nusqaýlaryna sáikes bolmaýy;
— muzdaný jaǵdaiynda ushý;
— ushaqty ekipaj komandiriniń kómekshisi basqarýy.

Aǵa pilottyń júregi ustap qalǵan

Qaza tapqandar: 21 adam.
Sebep: pilottyń jaǵdaiy nasharlap, ushaqty basqara almai qalǵan.

Qaiǵyly oqiǵa 2013 jylǵy 29 qańtarda oryn aldy. Ushaq Kókshetaý – Almaty baǵytynda ushyp kele jatqan. Qonýǵa jaqyndaǵan sátte áýe kemesi qulady. Bortta bolǵan 21 adamnyń barlyǵy — 16 jolaýshy men 5 ekipaj múshesi qaza tapty.

Tergeý esebine sáikes, ushaq sońǵy sátke deiin aqaýsyz jumys istegen. Apattyń sebebi — aǵa pilottyń kenetten ózin nashar sezinýi. Patologoanatomdardyń qorytyndysy boiynsha, onyń jaǵdaiynyń kúrt nasharlaýyna yqtimal sebep — júrektiń ishemiialyq aýrýy bolǵan. Al ekinshi pilot dispetcherlermen radiobailanys ornatyp jatyp, quraldardyń kórsetkishterine nazar aýdarmaǵan.

Qazaqstan Prezidentiniń Jarlyǵymen 2013 jylǵy 31 qańtar - ulttyq aza tutý kúni dep jariialandy.

Jattyǵý kezinde qulaǵan tikushaq

Qaza tapqandar: 13 adam.
Sebep: qolaisyz meteorologiialyq jaǵdailar jáne adami faktory

2019 jylǵy 27 naýryzda Qyzylorda oblysynda Qazaqstan Respýblikasy Qorǵanys ministrliginiń Mi-8 tikushaǵy apatqa ushyrady. 13 áskeri qyzmetker qaza tapty. Tikushaq «Altyn jebe» arnaiy bólimsheleriniń oqý-jattyǵýy aiasynda Aqtaýdan Shymkentke qarai ushyp bara jatqan.

Jattyǵý túnde jáne kúrdeli meteorologiialyq jaǵdaida ótti. Tergeý qorytyndysyna sáikes, apattyń basty sebebi – qolaisyz aýa raiy, sonymen qatar adam faktorynyń áseri.

Qaza tapqandardyń barlyǵy keiin «Jaýyngerlik erligi úshin» medalimen marapattaldy. Prezident Qasym-Jomart Toqaev qaza bolǵandardyń otbasylaryna kóńil aityp, materialdyq kómek kórsetti.

2019 jyldyń shildesinde Qyzylorda oblysy Jalaǵash aýdanynda Mi-8 tikushaǵynyń qaza tapqan ekipajy men jolaýshylaryna arnalǵan eskertkish ornatyldy.

Foto: Almty.tv

Úige soǵylǵan ushaq

Qaza tapqandar: 12 adam
Tiri qalǵandar: 67 adam
Sebep: ushaq qanatynyń muzdaýy

Sońǵy iri áýe apattarynyń biri 2019 jyly 27 jeltoqsanda Almatyda oryn aldy. Bek Air áýe kompaniiasynyń ushaǵy Almatydan Astanaǵa ushý kezinde apatqa ushyrady. Ushyp shyqqannan keiin kóp uzamai ushaq biiktigin joǵaltyp, apatty jaǵdaida qondy. Ushý-qoný jolaǵynan shyǵyp ketken ushaq jeke turǵyn úige soǵyldy. Tragediia saldarynan 12 adam qaza taýyp, 67 adam túrli dárejedegi jaraqat aldy. Bortta 93 jolaýshy jáne bes ekipaj múshesi bolǵan.

2022 jylǵy sáýirde apattyń aldyn ala sebebi retinde qanattyń jerde muzdaýy delindi. 

2020 jylǵy qańtarda Qazaqstannyń Aviatsiia ákimshiligi Bek Air qyzmetinde birqatar buzýshylyqtardy anyqtady. Olardyń ishinde bir áýe kemesinen alynǵan komponentterdi ekinshi kemege ornatý siiaqty jaǵdailar boldy, bul qoldaný saǵattaryn tirkeýde qiyndyqtar týdyrǵan.