فوتو: iStock
جالعان تەرروريزم – جاي بۇزاقىلىق ەمەس, قوعامدىق تەرتٸپكە قول سۇعاتىن قاۋٸپتٸ قىلمىس. ەربٸر جالعان قوڭىراۋ نەمەسە حابارلاما بەيبٸت تۇرعىندار اراسىندا ٷرەي تۋدىرىپ, ماڭىزدى كەسٸپورىنداردىڭ جۇمىسىنىڭ توقتاۋىنا سەبەپ بولادى. ٸٸم وسىنداي “ورىنسىز قالجىڭ” ٷشٸن قانداي جازا قاراستىرىلاتىنىن ەسكە سالدى, – دەپ حابارلايدى Polisia.kz پورتالى.
"بيىل ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارى جالعان تەرروريزم فاكتٸلەرٸ بويىنشا 118 قىلمىستىق ٸس تٸركەدٸ. 21 قىلمىستىق ٸس بويىنشا كٷدٸكتٸلەر انىقتالىپ, ۇستالدى. 11 ادامعا قاتىستى ٷكٸم شىعارىلدى, ولار تٷرلٸ قىلمىستىق جازاعا تارتىلدى", – دەدٸ ٸٸم ەكسترەميزمگە قارسى ٸس-قيمىل دەپارتامەنتٸ باستىعىنىڭ ورىنباسارى دارحان رازۋەۆ.
قازاقستاندا تەرروريزم اكتٸسٸ تۋرالى كٶرٸنەۋ جالعان حابارلاعانى ٷشٸن 5000 اەك-كە دەيٸنگٸ مٶلشەردە ايىپپۇل نە سول مٶلشەردە تٷزەۋ جۇمىستارى, يا بولماسا 5 جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸمگە باس بوستاندىعىن شەكتەۋ نەمەسە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى كٶزدەلگەن (قىلمىستىق كودەكستٸڭ 273-بابى “تەرروريزم اكتiسi تۋرالى كٶرiنەۋ جالعان حابارلاۋ”).
"مۇنداي قىلمىس جاساعان ادامدار اراسىندا كەمەلەتكە تولماعاندار سانى ارتقانىن اتاپ ٶتكەن جٶن. مەسەلەن, ٶتكەن جىلى تەرروريزم اكتٸسٸ تۋرالى كٶرٸنەۋ جالعان حابارلار جاساعانى ٷشٸن 12 كەمەلەتكە تولماعان ۇستالدى, ولاردىڭ ٷشەۋٸ باس بوستاندىعىن شەكتەۋگە بايلانىستى ناقتى قىلمىستىق جازاعا تارتىلدى. بيىل 11 جاسٶسپٸرٸم ۇستالدى. بٷگٸنگٸ تاڭدا تٶرت بالاعا قاتىستى ٸس قىلمىستىق جازا جاسىنا جەتپەۋٸنە بايلانىستى توقتاتىلدى. ولاردىڭ اتا-انالارى ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستٸڭ 127-بابى بويىنشا “كەمەلەتكە تولماعان ادامدى تەربيەلەۋ جەنە (نەمەسە) وعان بٸلٸم بەرۋ, ونىڭ قۇقىقتارى مەن مٷددەلەرٸن قورعاۋ جٶنٸندەگٸ مٸندەتتەردٸ ورىنداماۋ” جاۋاپقا تارتىلدى, ولارعا ايىپپۇل سالىندى. بٸراق قالعان بالالارعا قاتىستى تەرگەۋ جالعاسۋدا", – دەپ اتاپ ٶتتٸ دارحان رازۋەۆ.
سپيكەردٸڭ ايتۋىنشا, بۇعان بالالاردىڭ ينتەرنەت-رەسۋرستاردى باقىلاۋسىز پايدالانۋى ەسەر ەتتٸ.
"ەرتٷرلٸ دەسترۋكتيۆتٸ توپتاردا بالالار بەلگٸسٸز ادامداردىڭ ىقپالىنا تٷسٸپ, ٶزدەرٸنٸڭ جەكە دەرەكتەرٸن, تەلەفون نٶمٸرلەرٸن, ەلەكتروندىق جەشٸكتەردٸڭ مەكەنجايلارىن بەرٸپ قويادى. ال ولار ٶز كەزەگٸندە بالالاردىڭ اتىنان كٶرٸنەۋ جالعان حابارلامالاردى جٸبەرە باستايدى. مۇنداي جاعدايلار بولدى. سوندىقتان اتا-انالارعا ايتارىم: بالانىڭ ينتەرنەت جەلٸسٸندە بولۋىن قاداعالاپ, قانداي سايتتارعا كٸرەتٸنٸن جەنە قانداي رەسۋرستارعا قىزىعۋشىلىق تانىتاتىنىن باقىلاۋدا ۇستاۋ قاجەت", – دەدٸ ول.
بۇل قىلمىس تٷرٸ ٷشٸن قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸك 14 جاستان باستالادى. سونىمەن قاتار سوت شەشٸمٸ نەگٸزٸندە شىعىندار مەن وسىنداي حابارلامادان كەلتٸرٸلگەن بارلىق زالال ٶتەلۋگە جاتادى. ەگەر مۇنداي ەرەكەتتٸ كەمەلەتكە تولماعان بالا جاساعان جاعدايدا زالالدى ٶتەۋ ونىڭ اتا-اناسىنا نەمەسە زاڭدى ٶكٸلدەرٸنە جٷكتەلەدٸ.
"كٶرٸنەۋ جالعان حابارلامالار ماتەريالدىق شىعىن ەكەلٸپ قانا قويماي, شۇعىل قىزمەتتەردٸڭ ۋاقىتىن الادى", – دەدٸ پوليتسييا پولكوۆنيگٸ.
دارحان رازۋەۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىندا قىلمىستىڭ بۇل تٷرٸن اشۋعا بارلىق مٷمكٸندٸكتەر بار.
"بٸزدە قاجەتتٸ تەحنيكالىق قۇرالدار, باعدارلامالار بار. سونداي-اق شەتەلدٸك ەرٸپتەستەرمەن تىعىز بايلانىستامىز. مۇنداي قىلمىستار جازاسىز قالمايدى", – دەپ قورىتىندىلادى ول.
