بىلتىر وتباسىلاردى ەلەۋمەتتٸك قولداۋ تۇرعىسىندا 600 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا مەملەكەتتٸك قولداۋ جاسالدى. ال 2021 جىلى قازاقستاندا بالالى وتباسىلاردى ەلەۋمەتتٸك قولداۋعا ارنالعان قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ەلەۋلٸ سوماعا ٶسكەن. وسى ورايدا ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ بۇل سالادا جٷرگٸزگەن ەسەپ-قيسابىن, تالداۋىن كٶپشٸلٸك نازارىنا ۇسىنۋدى جٶن كٶردٸك.
2020 جىلعى كٶرسەتكٸشتەر
بالالى وتباسىلاردى ەلەۋمەتتٸك قولداۋ اياسىندا 2020 جىلدىڭ قاڭتار-جەلتوقسان ايلارىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن, سونداي-اق مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ قورىنان (مەسق) جالپى سوماسى 635,3 ملرد تەڭگەگە مەملەكەتتٸك قولداۋ كٶرسەتٸلدٸ.
«وسىلايشا, 430,7 مىڭ ادام جالپى سوماسى 52,3 ملرد تەڭگەگە بالا تۋعاندا بەرٸلەتٸن بٸرجولعى جەردەماقىنى الدى. بالا بٸر جاسقا تولعانعا دەيٸن ونىڭ كٷتٸمٸ بويىنشا اي سايىنعى جەردەماقىنى 2020 جىلى ورتا ەسەپپەن 120,9 مىڭ ادام 31,7 ملرد تەڭگە سوماعا الدى. «التىن القا», «كٷمٸس القا» القالارىمەن ماراپاتتالعان نەمەسە بۇرىن «باتىر انا» اتاعىن العان, I جەنە II دەرەجەلٸ «انا داڭقى» وردەندەرٸمەن ماراپاتتالعان كٶپبالالى انالارعا اي سايىنعى جەردەماقىمەن جالپى سوماسى 49,1 ملرد تەڭگەگە 232,3 مىڭ ەيەل قامتىلدى», - دەلٸنگەن ەڭبەك مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸندە.
4 جەنە ودان دا كٶپ كەمەلەتكە تولماعان بالالارى بار كٶپبالالى وتباسىلارعا بەرٸلەتٸن جەردەماقىنى 2020 جىلى جالپى سوماسى 236,2 ملرد تەڭگەگە 428 290 مىڭ وتباسى الدى.
2020 جىلى مٷگەدەكتٸگٸ بار بالانى تەربيەلەپ وتىرعان ادامدارعا اي سايىنعى جەردەماقىنى 89,5 مىڭ ادام 49,6 ملرد تەڭگە سوماسىندا الدى.
«18 جاستان اسقان بالا كەزٸنەن بٸرٸنشٸ توپتاعى مٷگەدەكتٸڭ كٷتٸمٸنە بايلانىستى اي سايىنعى جەردەماقىنى 14,5 مىڭ ادام الدى, ولارعا 8 ملرد تەڭگە تٶلەندٸ. بولاشاق انا بالا تۋۋعا تولىق دايىن بولۋى ٷشٸن 2008 جىلدان باستاپ مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ جٷيەسٸنٸڭ قاتىسۋشىلارى بولىپ سانالاتىن جۇمىس ٸستەيتٸن ەيەلدەرگە مەسق قاراجاتى ەسەبٸنەن جٷكتٸلٸككە جەنە بالا تۋۋعا بايلانىستى بٸرجولعى تٶلەم جٷزەگە اسىرىلادى. 2020 جىلى ونى جالپى سوماسى 96,4 ملرد تەڭگەگە 203,1 مىڭ ادام الدى. بالا تۋعاننان كەيٸن مەسق-تان 1 جاسقا دەيٸنگٸ بالا كٷتٸمٸ بويىنشا اي سايىنعى تٶلەمدەر جاسالادى. 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ولاردى جالپى سوماسى 106,4 ملرد تەڭگەگە 501,6 مىڭ ادام الدى», - دەپ اتالىپ ٶتكەن ۆەدومستۆو حابارلاماسىندا.
بۇدان باسقا, 2014 جىلدان باستاپ جۇمىس ٸستەيتٸن ەيەلدەر ٷشٸن ولاردىڭ بالا كٷتٸمٸ بويىنشا 1 جاسقا دەيٸنگٸ دەمالىستا بولعان كەزەڭٸندە مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارىن سۋبسيدييالاۋ ەنگٸزٸلدٸ.
2020 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن مەسق-تان 1 جاسقا دەيٸنگٸ بالانىڭ كٷتٸمٸ بويىنشا ەلەۋمەتتٸك تٶلەم الۋشى 87 275 ادامنىڭ جەكە زەينەتاقى شوتتارىنا 5,7 ملرد تەڭگە اۋدارىلدى.
بيىلعا قارجىلاندىرۋ ارتتى
ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترٸ سەرٸك شەپكەنوۆتىڭ مەلٸمەتٸنشە, 2021 جىلى قازاقستاندا بالالى وتباسىلاردى ەلەۋمەتتٸك قولداۋعا ارنالعان قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 120 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا ٶستٸ.
مينيستر ٶز سٶزٸندە قازاقستاندا بالالى وتباسىلاردى ەلەۋمەتتٸك قولداۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلاتىنىن باسا ايتتى.
«ەلٸمٸزدە جىل سايىن 400 مىڭنان استام بالا دٷنيەگە كەلەدٸ. انا مەن بالانى قولداۋ ٷشٸن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن جەنە مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ قورىنان (مەسق) بٸرقاتار ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر كٶزدەلگەن. 2020 جىلى شامامەن 1,9 ميلليون ادام بالالى وتباسىلاردى قولداۋعا باعىتتالعان سوماسى 635,3 ملرد تەڭگەگە 8 تٷرلٸ جەردەماقى مەن تٶلەم الدى, بۇل 2019 جىلعى تٶلەمدەر سوماسىنان 71 پايىزعا جوعارى. 2021 جىلعا وسى ماقساتقا 755,4 ملرد تەڭگە, ونىڭ ٸشٸندە بيۋدجەتتەن 501,7 ملرد تەڭگە جەنە مەسق-تان 253,7 ملرد تەڭگە كٶزدەلگەن», - دەدٸ س. شەپكەنوۆ ەڭبەك مينيسترلٸگٸنٸڭ كەڭەيتٸلگەن القا مەجٸلٸسٸندە.
سونىمەن قاتار مينيستر ەلدٸڭ بارلىق ٶڭٸرٸندە جۇمىسپەن قامتۋ, وقىتۋ جەنە باسقا دا مەسەلەلەر بويىنشا كٶمەك كٶرسەتۋ ٷشٸن وتباسىن قولداۋعا ارنالعان 31 ورتالىق اشىلعانىن جەتكٸزدٸ.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن مىناداي جەردەماقىلار تٶلەنەدٸ: بالا تۋعاندا بەرٸلەتٸن بٸررەتتٸك جەردەماقى; بالا 1 جاسقا تولعانعا دەيٸن ونىڭ كٷتٸمٸ بويىنشا اي سايىنعى جەردەماقى; «التىن القا», «كٷمٸس القا» القالارىمەن ماراپاتتالعان نەمەسە بۇرىن «باتىر انا» اتاعىن العان, I جەنە II دەرەجەلٸ «انا داڭقى» وردەندەرٸمەن ماراپاتتالعان كٶپبالالى انالارعا اي سايىنعى جەردەماقى; كٶپبالالى وتباسىلارعا بەرٸلەتٸن مەملەكەتتٸك جەردەماقى; مٷگەدەكتٸگٸ بار بالانى تەربيەلەپ وتىرعان ادامدارعا اي سايىنعى جەردەماقى; 18 جاستان اسقان بٸرٸنشٸ توپتاعى مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامعا كٷتٸم كٶرسەتۋ بويىنشا اي سايىنعى جەردەماقى.
مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ جٷيەسٸنە قاتىسۋشى بولىپ سانالاتىن جۇمىس ٸستەيتٸن ەيەلدەر ٷشٸن مەسق-تان: جٷكتٸلٸك جەنە بوسانۋ ٷشٸن بٸرجولعى جەنە بالا 1 جاسقا تولعانعا دەيٸن ونىڭ كٷتٸمٸ بويىنشا اي سايىنعى تٶلەم تٶلەنەدٸ. بۇدان باسقا, جۇمىس ٸستەيتٸن ەيەلدەرگە 1 جاسقا دەيٸنگٸ بالا كٷتٸمٸ بويىنشا دەمالىس كەزەڭٸندە مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارناسى سۋبسيدييالانادى.
اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸڭ ٷلەسٸ قانداي?
تابىسى از ازاماتتارعا اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك (اەك) كٶرسەتۋگە 2021 جىلى 122,8 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
سەرٸك شەپكەنوۆ ٶز سٶزٸندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ اشىقتىقتى, ەدٸلدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق ەڭبەككە ىنتالاندىرۋدى ارتتىرۋ جٶنٸندەگٸ تاپسىرماسىن ٸسكە اسىرۋ اياسىندا 2020 جىلدان باستاپ اەك كٶرسەتۋدٸڭ جاڭا تەسٸلدەرٸ ەنگٸزٸلگەنٸن ەسكە سالدى. ەلەۋمەتتٸك كٶمەك توقسان سايىن تاعايىندالادى, ەڭبەككە قابٸلەتتٸ اەك الۋشىلارعا قويىلاتىن تالاپتار جەنە ۋچاسكەلٸك كوميسسييالار ينستيتۋتى كٷشەيتٸلەدٸ, تابىسى از وتباسىلاردىڭ بالالارىنا كەپٸلدەندٸرٸلگەن ەلەۋمەتتٸك توپتاما (ەلەۋمەتتٸك توپتاما) ۇسىنىلادى.
«2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا الۋشىلار سانى 184 مىڭ وتباسىنان 936 مىڭ ادامدى قۇرادى, ونىڭ ٸشٸندە 600 مىڭ بالا (64%), 73,5 مىڭ كٶپبالالى وتباسى», – دەدٸ مينيستر.
ەلەۋمەتتٸك توپتامانى ۇسىنۋ اياسىندا 2020 جىلى مەكتەپ جاسىنا دەيٸنگٸ 218 مىڭنان استام بالا ازىق-تٷلٸك جيىنتىعىمەن (اي سايىن) جەنە گيگيەنالىق قۇرالدارمەن (توقسان سايىن) قامتاماسىز ەتٸلدٸ. وقۋ كەزەڭٸندە 217 مىڭ مەكتەپ جاسىنداعى بالا تەگٸن تاماقپەن جەنە جەڭٸلدٸكتٸ جول جٷرۋمەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ, ال وقۋ جىلى باستالار الدىندا مەكتەپ فورماسى مەن كەرەك-جاراقتارىن الدى.
ۆەدومستۆو باسشىسى اەك اياسىندا جۇمىسپەن قامتۋعا جەردەمدەسۋدٸڭ 43 مىڭعا جۋىق ٸس-شاراسى جٷزەگە اسىرىلعانىن حابارلادى. ەڭبەككە قابٸلەتتٸ ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋشىلار تۇراقتى جەنە ۋاقىتشا جۇمىس ورىندارىنا جٸبەرٸلدٸ, قايتا دايارلاۋدان نەمەسە كەسٸپكەرلٸككە وقىتۋدان ٶتتٸ, سونداي-اق ٶز ٸسٸن اشۋعا جەڭٸلدٸكتٸ ميكروكرەديتتەر مەن گرانتتار الدى. نەتيجەسٸندە, ەڭبەككە قابٸلەتتٸ اەك الۋشىلاردىڭ 74 پايىزدان استامى نەمەسە 201 مىڭعا جۋىعى جۇمىس ٸستەيدٸ جەنە جۇمىسپەن قامتۋ ٸس-شارالارىنا تارتىلعان.
«اەك-تٸ ٸسكە اسىرۋعا (ەلەۋمەتتٸك توپتامانى ۇسىنۋدى ەسكەرە وتىرىپ) 2020 جىلى 88,2 ملرد تەڭگە جۇمسالدى. 2021 جىلعا 122,8 ملرد تەڭگە, ونىڭ ٸشٸندە 96,3 ملرد تەڭگە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن جەنە 26,5 ملرد تەڭگە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن قاراستىرىلعان», – دەدٸ ول.
سونىمەن قاتار, سەرٸك شەپكەنوۆ ٶتكەن جىلى تەك قاراعاندى جەنە اقتٶبە وبلىستارى عانا اەك تٶلەۋگە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردەن كەمٸندە 15 پايىز مٶلشەرٸندە بٸرلەسٸپ قارجىلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«2021 جىلى ەسەپ كوميتەتٸنٸڭ ۇسىنىمى بويىنشا قوسا قارجىلاندىرۋ ٷلەسٸ كەمٸندە 20 پايىزدى قۇراۋعا تيٸس. وسىعان بايلانىستى ەكٸمدەردٸڭ ورىنباسارلارىنان اەك تٶلەمدەرٸن بٸرلەسٸپ قارجىلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتٸگٸنە ەرەكشە نازار اۋدارۋدى سۇرايمىن», – دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.
بۇدان بٶلەك مينيستر بيىل مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا قويىلعان مٸندەتتەردٸ ورىنداۋ ٷشٸن «ەلەۋمەتتٸك ەميياندى» پيلوتتىق تٷردە ەنگٸزۋ جوسپارلانعانىن حابارلادى. ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋشىلار ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تاۋارلاردى نەمەسە قىزمەتتەردٸ ساتىپ الىپ قانا قويماي, الىنعان قاراجاتتى قولما-قول اقشاعا اينالدىرا الادى.
«پاندەمييا كەزەڭٸ ەلەۋمەتتٸك ٶزارا ٸس-قيمىلدىڭ قالىپتاسقان مودەلٸن ٶزگەرتۋ قاجەتتٸگٸن كٶرسەتتٸ. ٶتكەن جىلى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنىڭ ماماندارى مەن حالىقتىڭ تٸكەلەي بايلانىسىن بولدىرماۋ ٷشٸن بٸز ەلەكتروندىق ٷكٸمەت پورتالى ارقىلى اەك الۋعا ٶتٸنٸش بەرۋدٸ ەنگٸزدٸك. بيىلعى جىلى وسى تەتٸكتٸ بەكٸتٸپ, ٶتٸنٸشتەردٸ بەرۋدٸ eGov-قا تولىعىمەن كٶشٸرۋدٸ جوسپارلاپ وتىرمىز. سونداي-اق, 2020 جىلعى 1 قازاننان باستاپ بٸز بارلىق ٶڭٸرلەردە ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەر پورتالى ارقىلى ەلەۋمەتتٸك توپتاما ۇسىنۋ بويىنشا پيلوتتى ٸسكە قوستىق. بيىل اەك تۋرالى زاڭعا تيٸستٸ ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلگەننەن كەيٸن ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەر پورتالى ارقىلى مەملەكەتتٸك جەردەماقىنى قامتاماسىز ەتۋگە كٶشۋ جوسپارلانۋدا», – دەدٸ سەرٸك شەپكەنوۆ.
