فوتو:اشىق دەرەككٶزدەن
ەلەۋمەتتٸك زەرتتەۋلەرگە سەيكەس, باتىس ەلدەرٸندە جاستاردىڭ اتا-انا بولۋدان سانالى تٷردە باس تارتۋ يدەولوگيياسى كەڭ تاراپ جاتىر. ونداي ادامداردى - چايلدفري دەيدٸ, ياعني اعىلشىن تٸلٸنەن تٸكەلەي اۋدارعاندا childfree - بالادان ازات.
قازاقستاندا چايلدفريلەردٸ انىقتاۋ ٷشٸن ارنايى ستاتيستيكا جٷرگٸزٸلمەگەن. بٸراق ranking.kz سايتىنىڭ ماماندارى بۇل سۇراققا جاۋاپ ٸزدەۋگە تىرىسىپ كٶرٸپتٸ. ولاردىڭ ايتۋىنشا ادامداردىڭ باق ٶكٸلدەرٸنە بەرگەن سۇحباتتارى مەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸگە جازعان جازبالارىنان اتا-انا بولۋدان سانالى تٷردە باس تارتۋ ٷردٸسٸ بٸزدە دە بار ەكەنٸن بايقاۋعا بولادى.
قازاقستاندا ٷي شارۋاشىلىقتارىنىڭ سانى مەن قۇرامى قانشا ەكەنٸنە تالداۋ ۇلتتىق حالىق ساناعى كەزٸندە عانا جٷرگٸزٸلەدٸ. بۇل دەرەكتەن تەك قانا قازاقستاندا قانشا ەرلٸ-زايىپتىدا بالا جوق ەكەنٸن انىقتاۋعا بولادى. 2021 جىلى ٶتكەن سوڭعى حالىق ساناعى كەزٸندە ەلدە مۇنداي وتباسىلار - 656,5 مىڭ بولعان. 2009 جىلدان بەرٸ ونداي وتباسىلاردىڭ سانى 73,8% ارتقان. ونداي وتباسىلاردىڭ كٶبٸ قالالى جەردە تۇراتىندار ەكەن. ايتا كەتەيٸك, ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ ساراپشىلارى بۇل جۇپتاردىڭ بالالارى بار-جوعىن, باسقا تۋىستارىمەن بٸرگە تۇراتىنىن نەمەسە ٶز بەتٸنشە بٶلەك تۇراتىنىن كٶرسەتپەيدٸ. ولار ەرلٸ-زايىپتىلار وتىز جاسقا تولعان با, جوق پا ەكەنٸن عانا كٶرسەتەتٸن كٶرٸنەدٸ. 2021 جىلى ونداي جانۇيالار سانى 92,9 مىڭ بولعان. بۇل ونىڭ الدىندا بولعان ۇلتتىق ساناقتان ەكٸ ەسە كٶپ.
قازاقستاندا ەيەلدەر ورتا ەسەپپەن 25,2 جاستا تۇرمىسقا شىقسا, 30 جاستان اسقاندا عانا بالالى بولا الاتىن كٶرٸنەدٸ. 2021 جىلى ەلٸمٸزدە 21,4 مىڭ ادام مەديتسينالىق سەبەپتەرمەن بالا تابا المايتىنى انىقتالعان.
Wikipedia.org سايتىندا جازعان اقپاراتتار بويىنشا ەلەمدە چايلدفريلەردٸڭ بالالى بولماۋىنىڭ جٷزدەن استام سەبەبٸ بولسا, قازاقستانداعى باق نەگٸزٸنەن ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك سەبەپتٸ ايتادى ەكەن. ولاردىڭ كەيبٸرەۋٸ اتا-اناسىندا بولعان ماتەريالدىق قيىندىق ٶزدەرٸندە جەنە بالالارىندا بولماعانىن قالاعاندىقتان بالالى بولۋدان باس تارتسا, كەي بٸرەۋٸنٸڭ چايلدفري بولۋىنا بالا كەزٸندە ٶزٸنەن كٸشٸ باۋىرلارىن باققانى جاعىمسىز ەسەر قالتىرعاندىقتان ەكەن.
ەلەمدە چايلدفريلەردٸڭ تٷرلٸ قاۋىمداستىقتارى بار. ال قازاقستاندا ونداي ۇيىم 2018 جىلى قۇرىلعان. ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ول ۇيىمدى قۇرۋشىلار "ياجماتەرينستۆا" قاعيداتىنا قارسى ەكەندەرٸن, بالالى بولۋ مەدەنيەتٸن ٶزگەرتۋدٸ قالايتىنىن جەنە قوعامنىڭ نەمقۇرايلىلىعىن قولدامايتىندىعىن ايتادى ەكەن.
قازاقستاندا بالا تۋۋ كٶرسەتكٸشٸ 2018 جىلدان 2021 جىلعا دەيٸن ٶسكەن, الايدا ودان كەيٸن تٶمەندەگەنٸ بايقالادى. ماماندار 2027 جىلعا دەيٸن بالا تۋۋ ازايادى, ودان كەيٸن قايتا كٶتەرٸلەدٸ دەپ بولجايدى.
