قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2020 جىلعى 1 قىركٷيەكتەگٸ جولداۋىن ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ شارالار قارالدى. قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ رۋسلان دەلەنوۆ بايانداما جاسادى, دەپ حابارلايدى primeminister.kz سايتى.
مەملەكەت باسشىسى ەل حالقىنا «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ٸس-قيمىل كەزەڭٸ» اتتى جولداۋىندا تۇراقتى ەكونوميكالىق ٶسۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ, ٶمٸر سٷرۋ ساپاسى مەن دەڭگەيٸن ارتتىرۋ بويىنشا ناقتى مٸندەتتەر قويدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸ بەس نەگٸزگٸ باعىت بويىنشا جۇمىس ٸستەيدٸ:
- كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ.
- سالىق-بيۋدجەت ساياساتىن جەتٸلدٸرۋ.
- ينۆەستيتسييالاردى ىنتالاندىرۋ.
- تەڭگەرٸمدەلگەن ٶڭٸرلٸك دامۋ.
- مەملەكەتتٸك باسقارۋ.
كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ
شاعىن جەنە ورتا بيزنەسكە قوسىمشا كٶمەك كٶرسەتۋ ماقساتىندا شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ قازٸرگٸ كرەديتتەرٸ بويىنشا پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸ سۋبسيدييالاۋ جٷزەگە اسىرىلادى, ەرٸ تٷپكٸلٸكتٸ جىلدىق مٶلشەرلەمەلەرٸ 6%-عا دەيٸن جەتكٸزٸلەدٸ. سۋبسيدييالاۋ تٶتەنشە جاعداي جارييالانعان كەزدەن باستاپ 12 اي مەرزٸمدٸ قامتيدى. بۇل شارا «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى-2025» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ جاڭا باعىتى اياسىندا ٸسكە اسىرىلادى.
«بيزنەس احۋالدى ودان ەرٸ جاقسارتۋ بويىنشا شارالار كەشەنٸ قابىلدانادى. وعان تەۋەكەلدەردٸ باسقارۋ جٷيەسٸن اۆتوماتتاندىرۋ, تيٸستٸ كوميسسييا قۇرۋ ارقىلى بارلىق رەتتەۋشٸلٸك تالاپتى قايتا قاراۋ جەنە ولاردى ازايتۋ بويىنشا ۇسىنىستار ەزٸرلەۋ كٸرەدٸ. كەسٸپكەرلٸك كودەكسكە تيٸستٸ ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ ارقىلى رەتتەۋشٸلٸك اپەللياتسييا ينستيتۋتىن ەنگٸزۋ بويىنشا شارالار قابىلدانادى», — دەپ مەلٸمدەدٸ رۋسلان دەلەنوۆ.
سونداي-اق قارجىلاي جەنە قارجىلاي ەمەس مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىن ٸسكە اسىرۋ جالعاسادى. تۇتاستاي العاندا بۇل 2025 جىلعا قاراي شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمدەگٸ ٷلەسٸن 35%-عا دەيٸن, شاعىن جەنە ورتا بيزنەستە جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانىن 4 ميلليون ادامعا دەيٸن ۇلعايتۋ بويىنشا قويىلعان مٸندەتتەرگە قول جەتكٸزۋگە ىقپال ەتەدٸ.
سالىق-بيۋدجەت ساياساتىن جەتٸلدٸرۋ
بٷگٸنگٸ كٷنٸ سالىق كودەكسٸندە 12 سالىق, 48 كٸشٸ سالىق تٷرٸ, 10 تٶلەماقى جەنە 6 الىم كٶزدەلگەن. تيٸسٸنشە, سالىقتار مەن تٶلەمدەر سانىن بارىنشا ازايتۋ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸلەدٸ.
ەكونوميكانىڭ اسا كٶپ زارداپ شەككەن سەكتورلارى ٷشٸن بالامالى نەگٸزدە اينالىمنان بٶلشەك ساۋدا سالىعىن تٶلەۋ قۇقىعىن قولدانۋ مەسەلەسٸ زەردەلەنەدٸ. سونداي-اق سالىق مٶلشەرلەمەلەرٸن سارالاۋ مٷمكٸدٸكتەرٸ قارالادى. بيۋدجەتتٸڭ تٷيٸندٸ كوەففيتسەنتتەرٸ جيىنتىعى ەزٸرلەنٸپ, بيۋدجەت ساياساتىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸ مەن تۇراقتىلىعىن باعالاۋ ەنگٸزٸلەدٸ.
«كەڭەيتٸلگەن بيۋدجەتتٸ» ەنگٸزۋ شەڭبەرٸندە شوعىرلاندىرىلعان بيۋدجەتكە بيۋدجەتتەن تىس قورلاردى قوسۋ ارقىلى مەملەكەتتٸك قارجىنى كەشەندٸ باعالاۋ ەنگٸزٸلەدٸ.
ينۆەستيتسييالاردى ىنتالاندىرۋ
ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋدىڭ بارلىق مەرزٸمٸنە زاڭنامالىق تالاپتاردىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ستراتەگييالىق ينۆەستيتسييالىق كەلٸسٸمدەر ەنگٸزٸلەدٸ.
وسى ماقساتتا كەسٸپكەرلٸك جەنە سالىق كودەكستەرٸنە, سونداي-اق «ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار تۋرالى» زاڭعا تٷزەتۋلەر قاراستىرىلادى. ستراتەگييالىق ينۆەستيتسييالىق جوبالار پۋلى قالىپتاستىرىلادى. بارلىق جوبا ينۆەستيتسييالاردى تارتۋ جٶنٸندەگٸ ٷيلەستٸرۋ كەڭەسٸندە قارالادى.
جوبالاردىڭ ٸسكە اسىرىلۋ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن ەربٸر ٸرٸ ينۆەستوردى جەكە تەسٸلمەن قامتاماسىز ەتۋ بولجانادى.
ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ پروتسەسٸندە زاماناۋي ينفراقۇرىلىمدى, اعىلشىن زاڭناماسىن جەنە جەڭٸلدەتٸلگەن سالىق جەنە كٶشٸ-قون رەجيمٸن ۇسىناتىن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ ەلەۋەتٸ بەلسەندٸ پايدالانىلادى.
تەڭگەرٸمدەلگەن ٶڭٸرلٸك دامۋ
ەلٸمٸزدٸڭ ٶڭٸرلٸك دامۋىنا ەربٸر ناقتى ٶڭٸردٸڭ بەسەكەلەستٸك ارتىقشىلىعىن كٶرسەتۋ جٶنٸندەگٸ شارالاردى قامتيتىن جاڭا تەسٸلدەر ەزٸرلەنەدٸ. بۇل ٷشٸن 2030 جىلعا دەيٸنگٸ اۋماقتىق-كەڭٸستٸكتٸك دامۋدىڭ بولجامدى سحەماسىنا تيٸستٸ ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلەدٸ. اۋىلدارداعى ٶزەكتٸ ينفراقۇرىلىمدىق مەسەلەلەردٸ شەشۋگە باعىتتالعان «اۋىل ەل بەسٸگٸ» جوباسىن بەلسەندٸ ٸسكە اسىرۋ جالعاسادى.
جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدى جەتٸلدٸرۋ شەڭبەرٸندە اۋىل وكرۋگتەرٸ بيۋدجەتٸنٸڭ قارجىلىق مٷمكٸندٸكتەرٸ كەڭەيتٸلەدٸ (سالىقتار مەن تٶلەمدەردٸڭ تٶرت تٷرٸ بەرٸلەدٸ).
جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدى دامىتۋدىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسى ەزٸرلەنەدٸ. بۇل تۇجىرىمداما شەڭبەرٸندە اۋىل ەكٸمدەرٸن تٸكەلەي سايلاۋدى ەنگٸزۋ, جەرگٸلٸكتٸ مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ مٷلٸكتٸك قۇقىقتارىن جەنە مەسليحاتتاردىڭ ٶكٸلەتتٸكتەرٸن كەڭەيتۋ بويىنشا ۇسىنىستار دايىندالادى.
مەملەكەتتٸك باسقارۋ
مەملەكەتتٸك اپپاراتتى جەنە كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور جۇمىسكەرلەرٸن قىسقارتۋ شەڭبەرٸندە 2020 جىلى ولاردىڭ سانى 10%-عا, كەلەسٸ جىلى تاعى 15%-عا قىسقارادى.
كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ شەڭبەرٸندە مەملەكەت پەن كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتورداعى جىلجىمايتىن مٷلٸك وبەكتٸلەرٸ بويىنشا شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ٷشٸن جالداۋ تٶلەماقىسىن ەسەپتەۋ جىل سوڭىنا دەيٸن توقتاتىلادى.
ەكونوميكانى ودان ەرٸ مەملەكەت يەلٸگٸنەن شىعارۋ ٷشٸن 2025 جىلعا دەيٸن جەكەشەلەندٸرۋدٸڭ جاڭا جوسپارى قابىلدانادى.
