قازاقستاندا ەيەلدەر قۇقىعى مەن گەندەرلٸك تەڭدٸك نىعايىپ كەلەدٸ

قازاقستاندا ەيەلدەر قۇقىعى مەن گەندەرلٸك تەڭدٸك نىعايىپ كەلەدٸ

فوتو: Pexels.com

مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن جەتەكشٸ بيلٸك ورگاندارىندا ەيەلدەر ٷشٸن ارنايى كۆوتالار ەنگٸزٸلٸپ, بۇل قادام ەلدەگٸ گەندەرلٸك تەڭدٸكتٸ ارتتىرۋعا ايتارلىقتاي ٷلەس قوستى. قازٸرگٸ تاڭدا پارلامەنتتەگٸ ەيەل دەپۋتاتتاردىڭ ٷلەسٸ 18,9%-دى (28 دەپۋتات), ال مەسليحاتتاردا 22,7%-دى قۇرايدى, دەپ حابارلايدى Ult.kz قر مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸنە سٸلتەمە جاساپ.

مەملەكەتتٸك باسقارۋ سالاسىندا دا ەيەلدەردٸڭ ٷلەسٸ ارتىپ كەلەدٸ. 21 مينيسترلٸكتٸڭ ٸشٸندە ٷش ەيەل مينيستر, سەگٸز ۆيتسە-مينيستر جەنە ٷش اپپارات باسشىسى قىزمەت ەتۋدە. سونىمەن قاتار, سۋديالاردىڭ 53%-ى ەيەلدەر بولسا, مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەردٸڭ جالپى سانىنداعى ەيەلدەردٸڭ ٷلەسٸ 55,8%-عا جەتكەن.

ەيەلدەر كەسٸپكەرلٸگٸنە دە ٷلكەن قولداۋ كٶرسەتٸلۋدە. بٷگٸندە شاعىن جەنە ورتا بيزنەس يەلەرٸنٸڭ 48%-ى – ەيەلدەر. «دامۋ» قورى ارقىلى 4,1 ملرد تەڭگەگە 105 مىڭنان استام ەيەلدٸڭ جوباسى قارجىلاندىرىلدى. تۇرعىن ٷي جاعدايىن جاقسارتۋ ٷشٸن «ۇماي» يپوتەكالىق باعدارلاماسى ٸسكە قوسىلىپ, ٷش جىل ٸشٸندە 3 660 ەيەلگە باسپانا ساتىپ الۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.

سونىمەن قاتار, ەيەلدەر مەن بالالاردى قورعاۋ ماقساتىندا وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى زاڭ قابىلدانىپ, ارنايى پوليتسييا بٶلٸمشەلەرٸ قۇرىلدى. مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ ٷيلەستٸرەتٸن وتباسىن قولداۋ ورتالىقتارىنىڭ سانى دا 33-تەن 104-كە دەيٸن ارتتى.

گەندەرلٸك ساياسات اياسىنداعى جۇمىستار حالىقارالىق دەڭگەيدە دە جوعارى باعالانۋدا. قازاقستان 1995 جىلى بەيجٸڭ دەكلاراتسيياسىنا قوسىلىپ, گەندەرلٸك تەڭدٸككە قول جەتكٸزۋ بويىنشا تۇراقتى تٷردە شارالار اتقارىپ كەلەدٸ.

قازاقستان گەندەرلٸك تەڭدٸكتٸ نىعايتۋ باعىتىنداعى ساياساتىن ودان ەرٸ جالعاستىرا وتىرىپ, ەيەلدەر مەن ەرلەر ٷشٸن تەڭ مٷمكٸندٸكتەر قالىپتاستىرۋعا ۇمتىلۋدا.