فوتو: اشىق دەرەككٶز
جىل سايىن 2 سەۋٸردە ەلەمدە اۋتيستٸك سپەكتردەگٸ بۇزىلىستار تۋرالى اقپارات تاراتۋ كٷنٸ اتاپ ٶتٸلەدٸ. بۇل كٷننٸڭ ماقساتى – قوعامنىڭ حاباردارلىعىن ارتتىرۋ, ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ بار بالالاردى قابىلداۋ مەدەنيەتٸن قالىپتاستىرۋ جەنە ولاردى تەربيەلەپ وتىرعان وتباسىلارعا قولداۋ كٶرسەتۋ.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, اۋتيزم – دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن ەلەۋمەتتٸك ساياساتتاعى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ. دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى دەرەگٸنە سەيكەس, ەلەمدە شامامەن ەربٸر 100 بالانىڭ بٸرٸندە اۋتيستٸك سپەكتردەگٸ بۇزىلىس انىقتالادى.
قازاقستاندا دا بۇل باعىتتاعى جۇمىس كٷشەيتٸلٸپ كەلەدٸ. 2026 جىلى ديناميكالىق باقىلاۋدا اۋتيزمٸ بار 17 196 بالا تٸركەلگەن. كٶرسەتكٸشتٸڭ ٶسۋٸ دياگنوستيكانىڭ جاقسارۋىمەن, ەرتە انىقتاۋ باعدارلامالارىنىڭ كەڭەيۋٸمەن جەنە مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸنٸڭ ارتۋىمەن تٷسٸندٸرٸلەدٸ.
ەلٸمٸزدە اۋتيزمٸ بار بالالارعا كٶمەك كٶرسەتۋدٸڭ بٸرىڭعاي جٷيەسٸ قالىپتاسقان. ول 16 ايدان 30 ايعا دەيٸنگٸ بالالاردى ەرتە انىقتاۋدان باستاپ, كەشەندٸ كٶمەك كٶرسەتۋ, وڭالتۋ, بٸلٸم بەرۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك بەيٸمدەۋگە دەيٸنگٸ بارلىق كەزەڭدٸ قامتيدى.
دياگنوستيكا دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸندە M-CHAT-R سكرينينگٸ ارقىلى جٷرگٸزٸلەدٸ. رەسمي تٷردە دياگنوز 3 جاستان باستاپ پسيحياتر دەرٸگەر تاراپىنان قويىلادى. اۋىر جاعدايلاردا پسيحيكالىق دەنساۋلىق ورتالىقتارىندا مامانداندىرىلعان كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, تٷزەتۋ كٶمەگٸ سيمپتومداردى ازايتىپ, بالانىڭ ٶمٸر ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان. ەلەمدٸك تەجٸريبەدە پسيحولوگييالىق-پەداگوگيكالىق جەنە مٸنەز-قۇلىقتىق تەراپييا نەگٸزگٸ ەدٸس رەتٸندە كەڭٸنەن قولدانىلادى.
قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستاندا مەديتسينالىق وڭالتۋدى 80 ورتالىق كٶرسەتەدٸ, ونىڭ ٸشٸندە 20-سى ەرتە ارالاسۋ ورتالىقتارى. سونىمەن قاتار, ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ جٷيەسٸندە 8 كٷندٸزگٸ بولۋ ورتالىعى, ال بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا اۋتيزمٸ بار بالالارعا ارنالعان 11 تٷزەتۋ ورتالىعى جۇمىس ٸستەيدٸ.
سالا ماماندارى ەربٸر بالا مەن ونىڭ وتباسىنىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, جەكە تەسٸلدٸ ەنگٸزۋگە جەنە مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ مەن ساپاسىن ارتتىرۋعا ەرەكشە مەن بەرٸلٸپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
