فوتو: Akorda.kz
قر ٷكٸمەتٸ مەن ArcelorMittal كورپوراتسيياسى «ارسەلورميتتال تەمٸرتاۋ» اق-نى قازاقستانعا بەرۋ تۋرالى مەمٸلەگە كەلدٸ. اتالعان كەلٸسٸمنٸڭ ەگجەي-تەگجەيٸن باسپاسٶز مەسليحاتىندا ٶنەركەسٸپ جەنە قۇرىلىس مينيسترٸ قانات شارلاپاەۆ ايتتى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
مينيستر بيىل تامىز ايىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «ارسەلورميتتال تەمٸرتاۋ» اق-دا ورىن العان اپات كەزٸندە كومپانييانىڭ ينۆەستيتسييالىق جەنە ٶزگە دە مٸندەتتەمەلەرٸن ٶرەسكەل بۇزعانى تۋرالى ايتقانىن ەسكە سالدى. سول كەزدە مەملەكەت باسشىسى امت-مەن ينۆەستيتسييالىق ىنتىماقتاستىقتى توقتاتۋ جٶنٸندە تاپسىرما بەرگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
بۇل ۋاقىتتا قازاقستان ٷكٸمەتٸ «ارسەلورميتتال تەمٸرتاۋ» يەلەرٸمەن ArcelorMittal كومپانيياسىن مەتاللۋرگييالىق كومبينات قۇرامىنان شىعارۋ مٷمكٸندٸگٸ تۋرالى كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان. كەلٸسسٶزدەر 2022 جىلدىڭ 3 قاراشاسىندا امت-نىڭ ەنشٸلەس كەسٸپورنى – لەنين اتىنداعى شاحتادا بولعان قايعىلى اپاتتان كەيٸن باستالدى.
ٷكٸمەت «ارسەلورميتتال تەمٸرتاۋ» كومپانيياسىنا ناقتى تالاپتار قويدى.
كەلٸسسٶزدەر نەتيجەسٸندە 2022 جىلعى 9 جەلتوقساندا قازاقستان ٷكٸمەتٸ مەن ArcelorMittal اراسىندا قازاقستاندىق تاراپقا كەسٸپورىندى باعالاۋ جەنە اۋديت جٷرگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن «Standstill Agreement» كەلٸسٸمٸنە قول قويىلدى.
مينيستر كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا ArcelorMittal $3,5 ملرد سۇراعانىن, بۇل حالىقارالىق كونسۋلتانتتاردىڭ ەسەبٸنە سەيكەس كەلمەيتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بۇل كەلٸسسٶزدەر ٷدەرٸسٸنٸڭ ۇزاققا سوزىلۋىنىڭ باستى سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ بولدى. بٸزدٸڭ ماقساتىمىز – قىمبات جەنە ۇزاققا سوزىلاتىن حالىقارالىق سوت پروتسەستەرٸنە جول بەرمەي, كومبيناتتى ەدٸل باعامەن ساتىپ الۋ بولدى. كەسٸپورىننىڭ توقتاپ قالماۋى ٷشٸن كەلٸسسٶزدەردٸ جەدەل ەرٸ جىلدام جٷرگٸزۋدٸڭ قاجەتتٸلٸگٸ تۋىندادى», — دەدٸ قانات شارلاپاەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, كەلٸسسٶزدەر پروتسەسٸ 11 راۋندتان تۇردى, نەتيجەسٸندە ەكٸ تاراپ تا ورتاق ۇستانىمعا قول جەتكٸزدٸ.
«قازاقستان ٷكٸمەتٸ مەن “ارسەلورميتتال” اراسىنداعى كەلٸسٸمدٸ مەگا-مەمٸلە دەپ اتاۋعا بولادى, ونىڭ ەلٸمٸز ٷشٸن ماڭىزى ەرەكشە. بٸز باسقا ەلدەردٸڭ ٷكٸمەتتەرٸ تاپ بولاتىن كٶپتەگەن تەۋەكەلدەردٸ اينالىپ ٶتە الدىق», — دەپ اتاپ ٶتتٸ مينيستر.
ول سونداي-اق جاسالعان مەمٸلەنٸڭ ٷش نەگٸزگٸ ەلەمەنتٸن جارييالادى:
1. مەملەكەت اكتيۆتەر قۇنىن $3,5 ملرد-تان $286 ملن-عا دەيٸن تٶمەندەتتٸ;
2. مەمٸلەنٸ جٷزەگە اسىرۋعا مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتەن بٸر دە بٸر تەڭگە جۇمسالعان جوق;
3. جاڭا ينۆەستور ArcelorMittal باس كومپانيياسى الداعى 4 جىل ٸشٸندە $250 ملن سوماسىنداعى قىسقا مەرزٸمدٸ نەسيەنٸ جەنە $450 ملن ۇزاق مەرزٸمدٸ نەسيەنٸ ٶتەۋ بويىنشا مٸندەتتەمە الادى.
«$286 ملن – بۇل تولىق جۇمىس ٸستەپ تۇرعان ەكٸ كەسٸپورىننىڭ قۇنى ەكەنٸن ەرەكشە اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. سونىمەن قاتار ArcelorMittal قازاقستان ٷكٸمەتٸنە ەشقانداي تالاپ قويمايدى. كەلٸسٸم حالىقارالىق قۇقىق نورمالارىن تولىق ساقتاي وتىرىپ, قۇقىقتىق نەگٸزدە جاسالدى», — دەدٸ قانات شارلاپاەۆ.
ونىڭ ٷستٸنە قر ٶنەركەسٸپ جەنە قۇرىلىس مينيسترلٸگٸ مەن قر ەدٸلەت مينيسترلٸگٸ ٶكٸلدەرٸنەن قۇرالعان قازاقستاندىق كەلٸسسٶزدەر توبى ArcelorMittal كومپانيياسىن «قازاقستان حالقىنا» قايىرىمدىلىق قورىن قولداۋ ٷشٸن 16 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە جارنا جاساۋعا كٶندٸردٸ.
امت-دان قورعا تٷسەتٸن قاراجات قاراعاندى وبلىسى تۇرعىندارىنىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸن شەشۋگە جەنە ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋعا باعىتتالادى. سونداي-اق بۇل سومانىڭ 50%-ى تەمٸرتاۋ قالاسىنا جۇمسالادى.
