فوتو: قر وام
قازاقستان مەكتەپتەرٸنە جاساندى ينتەللەكت بويىنشا جاڭا باعدارلاما ەنگٸزٸلەدٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2026 جىلدى تسيفرلاندىرۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت جىلى دەپ جارييالاۋ تۋرالى تاپسىرماسىنا سەيكەس, قر وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸ Massachusetts Institute of Technology (MIT) ۋنيۆەرسيتەتٸمەن بٸرلەسٸپ «Day of AI Qazaqstan» باعدارلاماسىن جالپى ورتا بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنە ەنگٸزۋدٸ باستادى.
جاڭا باستاما وقۋشىلارعا جاساندى ينتەللەكتتٸڭ قالاي جۇمىس ٸستەيتٸنٸن, ونىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ مەن تەۋەكەلدەرٸن, سونداي-اق ونى قولدانۋداعى جاۋاپكەرشٸلٸك مەسەلەلەرٸن تٷسٸندٸرۋگە باعىتتالعان. سونىمەن قاتار ماتەماتيكا, فيزيكا, حيمييا, بيولوگييا, جاراتىلىستانۋ جەنە ينفورماتيكا پەندەرٸن جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىن پايدالانۋ ارقىلى وقىتۋدىڭ جاڭا تەسٸلدەرٸ ەنگٸزٸلەدٸ. بۇل وقىتۋ پروتسەسٸنٸڭ پراكتيكالىق باعىتىن كٷشەيتٸپ, ۆيزۋاليزاتسييا مٷمكٸندٸكتەرٸن ارتتىرۋعا جەنە جوبالىق جۇمىستاردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
باعدارلاما ەكٸ كەزەڭدە جٷزەگە اسىرىلادى. العاشقى كەزەڭدە وقۋشىلار مەن مۇعالٸمدەردٸڭ جاساندى ينتەللەكت بويىنشا بازالىق ساۋاتتىلىعىن قالىپتاستىرۋ كٶزدەلگەن. وقۋ مازمۇنى جاساندى ينتەللەكتتٸڭ نەگٸزگٸ ۇعىمدارىن, ونى قولدانۋ مىسالدارىن جەنە ەتيكا مەسەلەلەرٸن قامتيدى. پەداگوگتەردٸ دايارلاۋ كاسكادتىق مودەل ارقىلى جٷرگٸزٸلەدٸ: الدىمەن مۇعالٸم كٶشباسشىلار وقىتىلىپ, ولار كەيٸن MIT تاراپىنان سەرتيفيكات الىپ, بٸلٸمدەرٸن ەرٸپتەستەرٸنە تاراتادى. باعدارلامانى قازاقستان جاعدايىنا بەيٸمدەۋ ٷشٸن ى. التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق بٸلٸم اكادەميياسى ماماندارى مەن ساراپشىلاردان قۇرالعان جەرگٸلٸكتٸ كوماندا جۇمىس ٸستەپ جاتىر.
ەكٸنشٸ كەزەڭدە بارلىق سىنىپتارعا ارنالعان جاساندى ينتەللەكت بويىنشا تولىققاندى پەنارالىق وقۋ باعدارلاماسى ەزٸرلەنەدٸ. جوبا قازاقستاندىق پەداگوگتەر مەن MIT RAISE (Responsible AI for Social Empowerment and Education) كومانداسىنىڭ بٸرلەسكەن جۇمىسى ارقىلى جٷزەگە اسىرىلادى. باعدارلاما الدىمەن پيلوتتىق رەجيمدە سىناقتان ٶتٸپ, كەرٸ بايلانىس نەگٸزٸندە جەتٸلدٸرٸلەدٸ. ەر وقۋ جىلىنا ارنالعان جاساندى ينتەللەكت ساۋاتتىلىعى مودۋلدەرٸ 8–10 ساباقتان تۇرادى جەنە بٸر توقسانعا ەسەپتەلگەن.
ساباقتار يۋنەسكو جەنە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جەنە دامۋ ۇيىمى ەزٸرلەگەن حالىقارالىق جاساندى ينتەللەكت ساۋاتتىلىعى شەڭبەرلەرٸنە سەيكەس ەسەپتەۋ جەنە تسيفرلىق باعىتتاعى پەندەرگە ەنگٸزٸلەدٸ. كۋرستى وقۋ پروتسەسٸنە تولىق ەنگٸزۋ 2028 جىلدىڭ تامىزىنا دەيٸن جوسپارلانىپ وتىر.
سونىمەن قاتار باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن نورماتيۆتٸك جەنە ەدٸستەمەلٸك بازا ەزٸرلەنۋدە. ونىڭ اياسىندا ٷلگٸلٸك وقۋ باعدارلامالارىن جاڭارتۋ, وقۋ-ەدٸستەمەلٸك كەشەندەر دايىنداۋ, باعالاۋ قۇرالدارىن ەنگٸزۋ, پەداگوگتەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ جەنە بٸلٸم ساپاسىن مونيتورينگتەۋ جٷيەسٸن قالىپتاستىرۋ قاراستىرىلعان.