فوتو: Gov.kz
ەلٸمٸزدە 2026–2030 جىلدارعا ارنالعان «قازاقستان بالالارى» تۇجىرىمداماسى جٷيەلٸ تٷردە ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر. قۇجات بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن كٷشەيتۋگە, ىقتيمال قاۋٸپتەردٸڭ الدىن الۋعا جەنە ولارعا جان-جاقتى قولداۋ كٶرسەتۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋگە باعىتتالعان, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
تۇجىرىمداما اياسىندا بالالاردى قورعاۋ تەتٸكتەرٸن جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن جاڭا جٷيەلٸك تەسٸلدەر ەنگٸزٸلٸپ, تسيفرلىق قۇرالدار كەڭٸنەن قولدانىلماق. قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستاندا 6,2 ميلليون وتباسى بار, ونىڭ شامامەن 3 ميلليونى – بالالى وتباسىلار. وتباسىلاردى قولداۋ ماقساتىندا ەل بويىنشا 131 وتباسىنى قولداۋ ورتالىعى جۇمىس ٸستەيدٸ.
باعدارلاما اياسىندا وتباسى ينستيتۋتىن نىعايتۋعا باعىتتالعان بٸرقاتار جاڭا باستاما قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, نەكەگە دەيٸنگٸ كەڭەس بەرۋ جٷيەسٸن دامىتۋ, ata.ana.kz پلاتفورماسىندا جاۋاپتى اتا-انا بولۋعا ارنالعان ينتەراكتيۆتٸ كۋرستار ٶتكٸزۋ, «اتا-انالار اكادەميياسى» جوباسىن كەڭەيتۋ, سونداي-اق اتا-انالاردىڭ بالانىڭ مەكتەپ ٶمٸرٸنە قاتىسۋىن زاڭنامالىق تۇرعىدا بەكٸتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سوڭعى جىلدارى جەتٸم بالالاردى قولداۋ باعىتىندا دا وڭ ٶزگەرٸستەر بايقالعان. سوڭعى 10 جىلدا بالالار ٷيلەرٸندەگٸ تەربيەلەنۋشٸلەر سانى 54%-عا ازايىپ, ينتەرنات ۇيىمدارىنىڭ جەلٸسٸ 24%-عا قىسقارعان. ال 2025 جىلى شامامەن 3 مىڭ جەتٸم بالا وتباسىلارعا ورنالاستىرىلعان.
بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا جاساندى ينتەللەكت نەگٸزٸندەگٸ بەينەباقىلاۋ جٷيەلەرٸن ەنگٸزۋ باستالدى. بۇل تەحنولوگييا اگرەسسييا, جانجال نەمەسە بۋللينگ جاعدايلارىن ەرتە انىقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. قازٸردٸڭ ٶزٸندە مۇنداي جٷيە 46 مەكتەپ پەن 8 بالاباقشادا قولدانىسقا ەنگٸزٸلگەن. ال استاناداعى №107 مەكتەپتە پيلوتتىق جوبا ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر.
سونىمەن قاتار زورلىق-زومبىلىقتان زارداپ شەككەن بالالارعا كٶمەك كٶرسەتۋ ٷشٸن ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرٸندە ارنايى مامانداندىرىلعان كٶمەك كابينەتتەرٸن اشۋ جوسپارلانعان. وندا قىزمەتتەر «بٸر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا كٶرسەتٸلٸپ, بالاعا پسيحولوگييالىق كٶمەك, ساراپتاما جەنە مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن ساۋالناما الۋ سيياقتى بارلىق قاجەتتٸ قىزمەتتەر بٸر جەردە ۇسىنىلادى.
بۇدان بٶلەك, مەكتەپتەردە تەۋەكەل توبىنا جاتاتىن بالالاردى ەرتە انىقتاۋعا ارنالعان پەداگوگيكالىق سٷيەمەلدەۋ جٷيەسٸ ەنگٸزٸلەدٸ. ەربٸر بالا ٷشٸن پەداگوگتەر, مەكتەپ پسيحولوگتارى جەنە اتا-انالاردىڭ قاتىسۋىمەن جەكە پروفيلاكتيكالىق جوسپار ەزٸرلەنبەك.
بالالار جاراقاتىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا «بالالار قاۋٸپسٸزدٸگٸ تەرەزەسٸ» رەسپۋبليكالىق اقپاراتتىق اكتسيياسى دا ٶتكٸزٸلمەك. ول بالالاردىڭ تەرەزەدەن قۇلاپ كەتۋ جاعدايلارىن ازايتۋعا جەنە اتا-انالاردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
الداعى ۋاقىتتا مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىن تسيفرلاندىرۋ اياسىندا mGov پلاتفورماسىندا «بالانىڭ جولى» اتتى جاڭا تسيفرلىق جٷيە ٸسكە قوسىلادى. بۇل جٷيە بالالارعا ارنالعان مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ بٸر جەرگە بٸرٸكتٸرٸپ, تٷرلٸ ۆەدومستۆولاردىڭ ٷيلەسٸمدٸ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتپەك.
ايتا كەتەيٸك, 2026–2030 جىلدارعا ارنالعان «قازاقستان بالالارى» تۇجىرىمداماسى بيىل قاڭتار ايىندا ٷكٸمەتتٸڭ شەشٸمٸمەن بەكٸتٸلدٸ. بۇل قۇجات بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان العاشقى بٸرىڭعاي ستراتەگييالىق باعدارلاما سانالادى. تۇجىرىمدامادا 158 ٸس-شارا مەن 10 نەگٸزگٸ ينديكاتور قاراستىرىلعان.
