قازاقستان 190 تاۋار پوزيتسيياسى بويىنشا قىرعىزستان يمپورتىن الماستىرا الادى. بۇل تۋرالى قر ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترٸ باقىت سۇلتانوۆتىڭ اتالمىش ەلگە ساپارى بارىسىندا ايتىلدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
وسىدان ەكٸ اپتا بۇرىن قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ قىرعىز ەرٸپتەسٸ سادىر جاپاروۆتىڭ قازاقستانعا العاشقى رەسمي ساپارى شەڭبەرٸندە ەكٸجاقتى كەزدەسۋ ٶتكٸزٸپ, ونىڭ نەتيجەسٸ بويىنشا ەل بيلٸگٸنە بٸرقاتار تاپسىرما جٷكتەگەن بولاتىن. وسى رەتتە ب.سۇلتانوۆ ساۋدا-ەكونوميكالىق كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزۋ ٷشٸن ٷكٸمەتتٸك دەلەگاتسييانى باستاپ, بٸشكەككە باردى.
«قازاقستان ٷشٸنشٸ ەلدەردەن قىرعىز يمپورتىن 190 تاۋار پوزيتسيياسى بويىنشا (ماشينا جاساۋ, مەتاللۋرگييا, تاماق ٶنەركەسٸبٸ, قۇرىلىس يندۋستريياسى, حيمييا ٶنەركەسٸبٸ جەنە باسقا دا سالالاردا) الماستىرۋعا دايىن. تيٸستٸ تٸزٸمدٸ قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۆيتسە-پرەمەر-مينيسترٸ - ەكونوميكا جەنە قارجى مينيسترٸ ۇلىقبەك قارمىشاقوۆقا تاپسىردىم», - دەپ جازدى مينيستر.
تاراپتار 2020 جىلى كارانتيندٸك تىيىمدار نەتيجەسٸندە تٶمەندەگەن ٶزارا ساۋدا كٶلەمٸن قالپىنا كەلتٸرۋ جەنە جاقىن ارادا تاۋار اينالىمىن 1 ميلليارد دوللارعا دەيٸن ارتتىرۋ بويىنشا كٷش-جٸگەردٸ بٸرٸكتٸرۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
اتاپ ايتقاندا, قازٸرگٸ ۋاقىتتا بٸشكەك ەكٸمدٸگٸ ارنايى تەحنيكا مەن اۆتوبۋستار ساتىپ الۋعا مٷددەلٸ. قازاقستان قازٸردٸڭ ٶزٸندە قىرعىز نارىعىنا اۆتوموبيل ٶنٸمٸن ەكسپورتتايتىن ەل رەتٸندە بٸشكەككە قاجەتتٸ جابدىقتار مەن اۆتوبۋستاردىڭ جەتكٸزٸلٸمٸن قامتاماسىز ەتۋگە دايىن («سارىارقااۆتوپروم» جشس شىعارادى).
سونىمەن قاتار, قازاقستان قىرعىزستاننىڭ تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترلٸگٸنە مەديتسينالىق قوندىرعىلار ورناتۋ مٷمكٸندٸگٸ بار جەڭٸل Airbus تٸكۇشاقتارىن جەتكٸزۋ بويىنشا كەلٸسسٶزدەردٸ قايتا باستاۋعا قىزىعۋشىلىق بٸلدٸردٸ. ايتا كەتسەك, قىرعىز رەسپۋبليكاسى تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترلٸگٸ مەن «ەۆروكوپتەر قازاقستان ينجينيرينگ» جشس اراسىنداعى سەرٸكتەستٸك تۋرالى مەموراندۋم جەنە اۆياتسييالىق تەحنيكانى الۋ جەنە ۇشۋ پەرسونالىن وقىتۋدى ٶتكٸزۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋ 2018 جىلى جاسالعان.
ٶندٸرٸستٸك كووپەراتسييا تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋعا ٷلكەن مٷمكٸندٸكتەر بەرەدٸ.
قازاقستاندىق دەلەگاتسييا بٸشكەككە «جەمٸستەر مەن كٶكٶنٸستەردٸ, سٷت ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋ جەنە قايتا ٶڭدەۋ بويىنشا بٸرلەسكەن كەسٸپورىندار قۇرۋ بويىنشا ماڭىزدى جۇمىستى باستاۋدى» ۇسىندى, سونداي-اق بولاشاق ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىقتىڭ ٶندٸرٸستٸك قىزمەتٸن قۇرۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرا وتىرىپ, ونىڭ قىزمەتٸن كەڭەيتۋدٸ ۇسىندى ىنتىماقتاستىق نىساندارى.
سونىمەن قاتار, قازاقستان مەن قىرعىزستاننىڭ تاۋار اعىندارىن سينحرونداۋ ەكٸ ەلگە ماۋسىمارالىقتا ٶز نارىقتارىن قامتاماسىز ەتۋگە جەنە ٷشٸنشٸ ەلدەردٸڭ نارىقتارىنا شىعارعان كەزدە تاۋارلاردىڭ كەدەرگٸسٸز اعىنىن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ساۋدانىڭ كەڭەيۋٸنە كەدەرگٸ بولاتىن ٶزارا ساۋداداعى كەدەرگٸلەر كەلٸسسٶزدەردٸڭ ماڭىزدى تاقىرىبىنا اينالدى.
اتاپ ايتقاندا, قىرعىز تاراپىنىڭ ەاەو-عا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ اۋماقتارىنان يمپورتتالاتىن تاۋارلارعا «باقىلاۋ باعاسىنىڭ مينيمالدى دەڭگەيٸ» مەحانيزمٸن (ببمد) قولدانۋى. ببمد ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق كوميسسييا كەڭەسٸنٸڭ شەشٸمٸمەن كەدەرگٸ رەتٸندە جٸكتەلدٸ. بۇل مەحانيزم ەكٸ مەملەكەت باسشىلارىنىڭ تاۋار اينالىمىن 1 ميلليارد دوللارعا دەيٸن ۇلعايتۋ ماقساتىنا جەتۋ جولىندا ماڭىزدى كەدەرگٸ بولىپ تابىلادى. سەبەبٸ بۇل دەستٷرلٸ قازاقستاندىق ەكسپورتتىق تاۋارلاردى نارىقتا تەڭ ەمەس جاعدايدا قالدىرادى.
ايتىپ ٶتەيٸك, ببمد تەتٸگٸ: كٶمٸرگە, پورتلاندتسەمەنتكە جەنە تاماق ٶنٸمدەرٸنە (ۇن, قانت, كٷرٸش, ۇساقتالعان كٷرٸش, جۇمىرتقا, سىرا, مارگارين, ماكارون ٶنٸمدەرٸ, كٷنباعىس مايى, قاراقۇمىق) قولدانىلادى.
باقىت سۇلتانوۆ قىرعىز تاراپىن ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق ەرەجەلەرٸن ساقتاۋعا جەنە بۇل كەدەرگٸنٸ تەزٸرەك جويۋ شارالارىن قابىلداۋعا شاقىردى.
قازاقستاندىق دەلەگاتسييا سونىمەن بٸرگە تاۋارلاردىڭ جەكەلەگەن تٷرلەرٸمەن (تەرٸلەر مەن جٷندەر, قارا جەنە تٷستٸ مەتالدار سىنىقتارى جەنە ولاردان جاسالعان بۇيىمدار) ساۋدا جاساۋ مەسەلەسٸن كٶتەردٸ. ولارعا قاتىستى قازاقستاننىڭ ٷشٸنشٸ ەلدەرگە ەكسپورتتىق باجدارى نەمەسە ەكسپورتىنا شەكتەۋلەر بار.
تاراپتار بۇل مەسەلەلەردٸ سەۋٸر ايىنىڭ باسىنا جوسپارلانعان قازاقستان-قىرعىزستان ٷكٸمەتارالىق كەڭەسٸنٸڭ (ٷاك) كەلەسٸ وتىرىسىنىڭ كٷن تەرتٸبٸنە ەنگٸزۋگە ۋاعدالاستى.
قايتا جاڭارتىلعان «قورداي - اقجول» ٶتكٸزۋ پۋنكتٸنٸڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ٷاك-نىڭ تەڭ تٶراعالارى دا قاتىسادى (قازاقستان تاراپىنان ٷاك-نىڭ تەڭ تٶراعا - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترٸ, قىرعىز جاعىنان - قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترٸ).
