قازاق ەدەبيەتٸنە جاڭا كەيٸپكەر ەكەلگەن جازۋشى

قازاق ەدەبيەتٸنە جاڭا كەيٸپكەر ەكەلگەن جازۋشى



كەشە وتاندىق ارنالاردىڭ بٸرٸندە جۋرناليست-جازۋشى سەكەن سىبانبايدىڭ «عالامتورداعى ماحاببات» كٸتابى تالداندى. جٷسٸپبەك قورعاسبەك جٷرگٸزگەن حاباردا جازۋشىنىڭ ەرەكشە كٸتابىن بەلگٸلٸ جۋرناليست-قالامگەرلەر قالي سەرسەنباي مەن دەۋرەن قۋات تالداۋعا قاتىستى, – دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».

بيىل ەلۋدٸ ەڭسەرگەن جازۋشى سەكەن سىبانباي بۇعان دەيٸن نەگە جازباي جٷرگەنٸن, كٸتاپ شىعارۋعا نەگە اسىقپاعانىن ايتىپ بەردٸ.

«مەن جۋرناليستيكا ماماندىعىن تاڭداپ كەلدٸم. ٶزٸم تاڭداعان ماماندىقتىڭ قىر-سىرىن بٸلۋگە تىرىستىم. «مەرزٸمدٸ باسپاسٶز» كافەدراسىندا بولدىم, ٶزٸمدٸ و باستان «گازەتشٸ» دەپ سانادىم. تەك گازەت-جۋرنالدا عانا ٸستەپ جٷردٸم. مٷلدە كٶركەم پروزا جازۋ, كٸتاپ جازۋ دەگەن وي بولعان جوق. بار ويىم جۋرناليستيكادا بولدى. ماعان نەگە جازبايسىڭ دەگەن اعالارىم بولدى. بٸراق سوعان اسا مەن بەرمەپپٸن. سونىڭ بٸرٸ - مارات قابانباي اعام ەدٸ, ول «انا تٸلٸ» گازەتٸندە ماعان ۇستاز بولدى. بٸر جاعى جاسپىز, باسقا دا قىزىقتارعا الاڭداپ تۇرامىز. سول كەزدە ول كٸسٸ ماعان جازۋ تۋرالى بٸراز ەڭگٸمە ايتتى. تٸلٸڭ بار, يكەمٸڭ بار, جازۋىڭ كەرەك دەگەن سيياقتى. بٸراق مەنٸڭ سەلسوق تىڭداپ وتىرعانىمدى بايقادى دا, «ەي, سەنٸڭ ٸشٸڭە ەلٸ سٶز تٷسپەگەن ەكەن. بارا بەر» دەدٸ. سول سٶز كەيٸن ٸشكە تٷستٸ-اۋ دەيمٸن. ەيتپەسە مەن جاقسى وقىرمان بولدىم, قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ ەربٸر ٶكٸلٸن وقىپ ٶستٸك. بٸراق جازۋعا سول كەيٸنگٸ 5-6 جىلدا عانا كەلدٸم», – دەيدٸ سەكەن سىبانباي.

ايتا كەتەيٸك, «عالامتورداعى ماحاببات» كٸتابى 13 ەڭگٸمە, 2 حيكاياتتان تۇرادى. جازۋشى ٷشٸن ەدەبيەتكە كەلۋ, پروزاعا ارالاسۋ دەگەن شەشٸم - اياقاستى بولعان ٸس ەمەس. ٸشكٸ دايىندىقپەن كەلگەن شەبەر جازۋشى. ونىڭ بٸردەن-بٸر دەلەلٸ - وسى اتالعان كٸتاپقا ەنگەن «مۇڭلىق» ەڭگٸمەسٸ.

«مۇڭلىق» دەگەن بٸرٸنشٸ ەڭگٸمەمدە جاڭا تۋعان شارانانى ەجەتحاناعا تاستاۋ كٶپ ورىن الىپ, داتتاپ تا, قارالاپ تا تٷرلٸ اقپاراتتار جازدىق. بٸراق بٸز ولاردىڭ ٸشكٸ جان دٷنيەسٸن تٷسٸندٸك پا? تاقىرىپقا وسى تۇرعىدان كەلدٸم. «مۇڭلىق», «سەن قانداي تەتتٸ ەدٸڭ, ٶمٸر», «باقىتتى ادام», «سەنٸم», «بەسٸنشٸ پالاتا», «ٶمٸر ٶتٸپ بارادى», «كەرەمەت كٷن», مۇنىڭ بارلىعى بٸرٸن بٸرٸ تولىقتىرىپ وتىرعان ەڭگٸمەلەر. بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ مۇڭى, بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ زارى, بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ بٸزدٸڭ جانىمىزدى جەپ, جٷرەگٸمٸزدٸ اۋىرتىپ جٷرگەن مەسەلەلەر», – دەيدٸ جازۋشى سەكەن سىبانباي.

تالقىلاۋعا قاتىسقان قالامگەر قالي سەرسەنباي جازۋشىنىڭ شەبەرلٸگٸ مەن ەرەكشەلٸكتەرٸن اتاپ كٶرسەتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, جازۋشىنىڭ شەبەرلٸگٸ سونداي ەر وقيعاعا وقىرماننىڭ ٶزٸ ٸلەسٸپ وتىرادى.

«سەكەن كەيٸپكەرٸن سۋرەتتەپ جاتپايدى. ونىڭ ديالوگتارىنان-اق كەيٸپكەردٸڭ مٸنەزٸ كٶرٸنەدٸ. ونىڭ تاعى بٸر مىقتىلىعى يۋمورى بار. «رامازان مەن جۇلدىزاي» دەگەن حيكايات ماعان قاتتى ۇنادى. ونىڭ ٸشٸندە مونولوگ بار. ادامنىڭ جىرتقىشتىعىن ماقتانىڭ كٶسەگٸنە تەڭەپ اشادى. شەبەرلٸك قوي, راسىندا. سەكەننٸڭ بٸر شەبەرلٸگٸ - ادامدى ىنتىقتىرىپ قويادى. وقيعانىڭ اياعىنا دەيٸن ىنتىعىپ, بٸر وقيعادان ەكٸنشٸ وقيعاعا اۋىسىپ وتىراسىز», – دەيدٸ قالي سەرسەنباي.

ال وسى كٸتاپپەن اتتاس «عالامتورداعى ماحاببات» دەگەن ەڭگٸمەسٸ بٸر بٶلەك. بۇل تۋرالى جازۋشى دەۋرەن قۋات تالداپ كٶرسەتتٸ.

«باسقا ەڭگٸمەلەردەگٸ كەيٸپكەرلەر بٸزگە تانىس بەينەلەر. مىسالى, «بٸر شەۋگٸم شەي» ەتنوگرافييالىق ەڭگٸمە, «رامازان مەن جۇلدىزاي» قوسىلا الماي كەتكەن عاشىقتار, «مەدەنيەتتٸ كٸسٸ», «باقىتتى ادام», بەرٸ-بەرٸ تانىس. بٸزگە ەڭ بەيتانىس ادام «عالامتورداعى ماحاببات» ەڭگٸمەسٸندەگٸ كەيٸپكەر. ەڭ كەرەمەت جازۋشى ٶزٸنٸڭ شىعارماسىنا جاڭا كەيٸپكەر الىپ كەلەدٸ. وبراز الىپ كەلەدٸ. بٸز ٶزٸمٸزگە تانىس ادامدار تۋرالى وسى ۋاقىتقا دەيٸن جازىپ كەلدٸك. ال قازٸرگٸ زاماندا, ونلاين وتىراتىن, ۆيرتۋالدى ەلەم دەيمٸز عوي, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە وتىراتىن تيپتەر پايدا بولدى قازٸر. «عالامتورداعى ماحابباتتاعى» نەگٸزگٸ كەيٸپكەر وسى. بارلىق دٷنيەدەن الىستاعان, وڭاشالانىپ قالعان, ٶز قييالىندا ەلەم جاساپ العان. سول قييالىندا ول مىقتى جٸگٸت, سۇلۋ قىز. بٸراق ول كەمٸس ادام. كومپيۋتەردٸڭ الدىندا وتىرىپ, سونشالىقتى بٷكٸرەيٸپ قالعان, بٸر قولىنان بٸر قولى ۇزىن, وسىداي جاڭا كەيٸپكەرلەر كەلە جاتىر. وسىنداي كەيٸپكەردٸ قازاق ەدەبيەتٸنە بٸرٸنشٸ الىپ كەلگەن وسى سەكەن سىبانباي», – دەدٸ دەۋرەن قۋات.

ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, كەشە وتاندىق ارنالاردىڭ بٸرٸندە جۋرناليست-جازۋشى سەكەن سىبانبايدىڭ «عالامتورداعى ماحاببات» كٸتابى تالداندى. جٷسٸپبەك قورعاسبەك جٷرگٸزگەن حاباردا جازۋشىنىڭ ەرەكشە كٸتابىنا بەلگٸلٸ جۋرناليست-قالامگەرلەر قالي سەرسەنباي مەن دەۋرەن قۋات تالداۋعا قاتىستى. «عالامتورداعى ماحاببات» كٸتابى 13 ەڭگٸمە, 2 حيكاياتتان تۇرادى.