كاسپيي تەڭٸزٸنٸڭ دەڭگەيٸ بٸر جارىم مەترگە تٶمەندەدٸ جەنە بۇل ٷردٸس جىلدان جىلعا قارقىن الىپ بارادى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.
ەگەر وسىلاي جالعاسا بەرسە, تاياز جەرلەر قۇرعاپ, تۇزعا اينالادى. كليمات ٶزگەرەدٸ. اينالاداعى حالىقتىڭ تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸ قيىندايدى, - دەيدٸ ەكولوگتار. سوندىقتان تەڭٸزدٸ ساقتاپ قالۋدىڭ جولدارىن تابۋ قاجەت. عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىن قۇرىپ, ەكو جٷيەگە كەرٸ ەسەر ەتٸپ جاتقان فاكتورلاردى انىقتاۋعا نازار اۋدارىلۋى تيٸس.
ماڭعىستاۋدا حالىقتىڭ كٶپ بٶلٸگٸ تەڭٸز جاعاسىندا تۇرادى. سۋ دەڭگەيٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنەن بولاتىن زارداپتى بٸرٸنشٸ سولار تارتادى. ٶيتكەنٸ, قازٸر وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 57 پايىزى تۇششىتىلعان تەڭٸز سۋىن تۇتىنىپ وتىر. ال, كاسپييدٸ جاعالاي ورنالاسقان 5 مەملەكەتتٸ قوسا العاندا 25 ملن-داي حالىقتىڭ ٶمٸرٸ تەڭٸزبەن بايلانىستى.
«اينالاسىندا ٶمٸر سٷرٸپ وتىرعان حالىقتىڭ تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸ قيىنداي تٷسەتٸنٸ شىندىق. بيورەسۋرستار,بالىق كٶلەمٸنٸڭ ازاياتىنى سٶزسٸز. تەڭٸزدٸڭ ازايۋى كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸنە ەسەر ەتەدٸ», - دەيدٸ ەكولوگ ورىنباسار توعجانوۆ.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, تەڭٸز سوڭعى 15 جىلدا 1,5 مەترگە تٶمەندەدٸ. 5 جىلدان بەرٸ توقتاۋسىز تارتىلىپ جاتىر. ورتا ەسەپپەن جىلىنا 7 سم-گە ازايادى. الداعى 3 جىلدا تاعى دا 40 سم-گە تٶمەندەيدٸ دەگەن بولجام بار.
«كەيبٸر جىلدارى مىسال ٷشٸن 2005-تەن 2008-گە دەيٸن جەدەل قارقىنمەن تٷسكەن بولسا, 2008-دەن 2011-گە دەيٸن شامالى بەسەڭدەدٸ. ال,2011 دەن بەرٸ قاراي تاعى دا قارقىنى كٷشەيدٸ, سٶيتٸپ بٸر جىلدارى كٶپ, بٸر جىلدارى از. بٸراق جالپى ەسەپتەگەندە بەرٸبٸر تەڭٸز دەڭگەيٸ تٶمەن قاراي تٷسٸپ كەلەدٸ», - دەيدٸ «قازگيدرومەت» رمك ماڭعىستاۋ وبلىستىق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان سەرسەنباەۆ.
ەكولوگتار تەڭٸز دەڭگەيٸنٸڭ تٶمەندەۋٸن وعان قۇياتىن ٶزەندەردەگٸ سۋدىڭ ازايۋىمەن تٷسٸندٸرەدٸ. مەسەلەن, نەگٸزگٸ كٷرەتامىر ەدٸل مەن جايىق ٶزەندەرٸنٸڭ ٶزٸ تايازدانىپ كەتتٸ. تەڭٸز سۋىنىڭ ازايۋىنا جاۋىن-شاشىننىڭ دا از تٷسۋٸ سەبەپ. «كاسپيي تەڭٸزٸنٸڭ مەسەلەلەرٸ بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىن قۇرۋ قاجەت. سەبەبٸ, قازٸر جٷرٸپ جاتقان پروتسەستەرگە عىلىم جاۋاپ بەرۋٸ تيٸس. مىسالى, مەسەلەنٸڭ بٸرٸ, يتبالىقتاردى ساقتاپ قالۋ ٷشٸن, ناقتى عىلىمي دەرەكتەر مەن كٶرسەتكٸشتەرگە سٷيەنٸپ, جوسپار جاساقتالۋى قاجەت»,-دەيدٸ «ەكو-ماڭعىستاۋ» ٷەۇ ديرەكتورى كيريلل وسين.
