بۇلاي دەمەي-اق مۇسىلمان جەنە ٶزگەلەر دەپ الايىق. دٸني تانىم بويىنشا مۇسىلماندار جەننەتقا بارادى دا, ٶزگەلەر... يە, ولار مۇسىلماندار بارعان جەرگە بارا المايدى. سەبەبٸ... سەبەپ كٶپ. ەڭ باستىسى, ولار اللانى مويىندامايدى. ال بٸز مويىندايمىز.
دەمەك, اللانى مويىنداپ, جەننەتقا لايىق بولعان ادامدار قاي تۇرعىدان دا ٶزگەلەردەن بيٸك تۇرادى. سوندىقتان بولاشاق جەننەتتىقتار وعان قول جەتكٸزە الماعاندارعا ٷلگٸ بولۋى تيٸس. سونداي جەننەتقا بارۋعا قۇقىلى ەلدٸڭ بٸرٸ - بٸزبٸز. الايدا بٸزدٸ ٷلگٸ تۇتا قويايىن دەپ جٷرگەن ٶزگە ەلدەردٸ ەزٸرگە كٶرە قويعانىمىز جوق. ال بٸز سوڭىنا تٷسٸپ, قاتارىنا قوسىلۋعا تالپىنىپ جٷرگەن ەلدەر... يە, ولاردىڭ قاي ەلدەر ەكەنٸن بٸز جاقسى بٸلەمٸز. بٸلگەننەن كەيٸن دە "ولاردىڭ جەننەتى وسى جەردە" دەپ ٶزٸمٸزدٸ جۇباتىپ قويامىز. جۇباتىپ ەمەس, سوعان سەنەمٸز. ماقۇل, ەكونوميكانى, ٶزگە دە سولار قول جەتكٸزگەن عىلىمي جەتٸستٸكتەردٸ جيىپ قويالىق. ەيتسە دە سول جەتٸستٸكتەردٸڭ بەرٸ بٸر كەزەڭدە تەك مۇسىلمان ەلدەرٸنە تەن بولعاندىعىن دا قاپەرگە سالا كەتكٸمٸز كەلەدٸ. ال سول كٶشباسشىلىقتان بٸز قالاي ايىرىلىپ قالدىق? سەبەبٸ... بٸر-اق سەبەپ بار. مويىنداۋ كەرەك. بٸز يسلام دٸنٸ قالىپتاستىرعان ٶمٸرسالتىن ۇستانبايمىز. ونى جالپى ەشقانداي مۇسىلمان ەلدەرٸ ۇستانبايدى.
بٸلگەن جٶن. يسلام - ول تەك دٸني عيبادات ەمەس. يمان - مۇسىلماندىق كيٸم ٷلگٸسٸمەن, ساقالمەن, xيدجاپپەن ٶلشەنبەيدٸ. ٶكٸنٸشكە قاراي, بٸز تەك وسى سىرتقى فورمانى عانا دٸن رەتٸندە ساقتاپ قالدىق تا ونىڭ رۋxىن جوعالتىپ الدىق.
كەشەگٸ كسرو xالقىن ەسكە الايىق. قازٸر مۇسىلمانبىز دەپ مەشٸتتەن شىقپايتىندار ول xالىق قولىنا سۋ قۇيۋعا دا جارامايدى. جەر بەتٸندە كسرو xالقىنداي ادال, ولارداي قاناعاتشىل, ولارداي پاتريوت xالىق بولعان ەمەس. ال دٸني تۇرعىدا سارالاساق... يە. بەرٸ كەپٸر. سوندا مۇسىلماندار جەننەتقا ۇستانعان ەلگٸ سىرتقى فورماسى ٷشٸن بارا ما?
بٸلگەن جٶن. كسرو يدەولوگيياسى ٶز xالقى بويىنا يسلام دٸنٸنٸڭ بٸز تەركٸ ەتكەن رۋxىن ەگە الدى. سٶيتتٸ دە جەننەتتى كوممۋنيزم ۇعىمىنا الماستىردى. بٷكٸل كسرو xالقى سوعان سەندٸ. سول سەنٸم ولاردى كوممۋنيزمگە جەتكٸزدٸ. بٸز تەركٸ ەتكەن رۋxاني قۋات دٸنسٸز قاۋىمنىڭ ٶزٸن جەر بەتٸندەگٸ "جەننەتقا" الىپ كٸردٸ. ال بٸز...
يە, ەزٸرگە 50 ەلدٸڭ سوڭىندا ٸلبٸپ كەلە جاتىرمىز. دٸنگە بەت بۇردىق. مەشٸتتەرٸمٸز دە جەتكٸلٸكتٸ. ساقالدىلارىمىز دا از ەمەس. ورانعان قىزدار دا بارشىلىق. بٸراق...
ەكونوميكا مەن عىلىمي جەتٸستٸكتٸ تاعى دا قويا تۇرالىق. شامالى مەدەنيەت جاعىنا ويىسايىقشى. بۇل تۇرعىدا دا بٸز ەلگٸ دامىعان 50 ەل xالقى قولىنا سۋ قۇيا المايمىز. مەسەلەن, قورا-قوپسىمىز بەن كٶشەنٸ تازا ۇستاۋ ٷشٸن باي بولۋدىڭ قاجەتٸ جوق. ٷلكەنگە قۇرمەت, كٸشٸگە ٸزەت بٸلدٸرۋ ٷشٸن باي بولۋدىڭ قاجەتٸ جوق. وسىلاي جالعاستىرا بەرۋگە بولادى.
يە, كسرو xالقى باقىتتى ەدٸ. سەبەبٸ, ولار كوممۋنيزمگە قول جەتكٸزەتٸندٸكتەرٸنە سەندٸ. سول سيياقتى مۇسىلماندار دا جەننەتقا باراتىندىقتارىنا سەنەدٸ. كوممۋنيستەر ٶز يدەياسى ٷشٸن جاندارىن قييا الادى. مۇسىلماندىقتىڭ بٷگٸنگٸ بەينەسٸ: سەلافيلەر مەن ۋاxابيلەر دە سونداي قادامعا بارا الادى. وسى جەردە كەكٸر بار. كوممۋنيستەردٸكٸ دۇرىس. سەبەبٸ ولاردا "يمان" بار. ولارداعى يماني قۋات "اللا جوق" دەگەنگە نەگٸزدەلگەن. ال ونداي قادامعا بارعان سەلافي مەن ۋاxابيلەردە رۋx جوق. سوندىقتان جالاڭ فورماداعى "يمان" مەن كوممۋنيستەر سەنٸمٸندە ەشقانداي ايىرماشىلىق بولمايدى. سالىستىرمالى تٷردە الساق, كوممۋنيستەر سەنٸمٸ جوعارى تۇرادى. سەبەبٸ ولارعا سەنٸمٸنە وراي ماتەرييادان ۇدايى قۋات كەلٸپ تۇرادى. ال سەلافيلەرگە ونداي باقىت تا بۇيىرماعان.
بٸز ۇعىنىقتىلىق ٷشٸن يسلام دٸنٸنە تەن رۋxاني قۇندىلىقتى يەمدەنە العان كسرو xالقى جەتٸستٸكتەرٸن تٸلگە تيەك ەتتٸك. مٸنە, سول سيياقتى ٶزگە دامىعان ەلدەردٸڭ بەرٸ يسلام دٸنٸ الىپ كەلگەن ادامي قۇندىلىقتاردى ٶز xالقى بويىنا دارىتا الدى. ال مۇسىلماندار... يە. تەك فورماسىن عانا ۇستاپ قالدى. سوندىقتان بٸز ٶز رۋxىمەن ٷندەسكەن دەستٷرلٸ دٸنٸمٸزبەن قايتا قاۋىشۋىمىز كەرەك.
سوڭعى ساۋال. مۇسىلماندار نەگە ٶركەنيەت كٶشٸنە ٸلەسە الماي قالىپ قويدى? بۇل ساۋال جاۋابىن مىنا تەمسٸلدەن اڭعارۋعا بولادى.
موڭعول بيلەۋشٸسٸ حۋلاگۋ 1258-جىلى باعداتتى جاۋلاپ الادى. مۇسىلمانداردى قويداي قىرىپ, قاندارىن سۋداي شاشادى. قالالار قيراتىلىپ, ديدجلە ٶزەنٸ بٸرنەشە كٷن قان ارالاسا اعادى. يسلام قۇندىلىقتارى قيراتىلىپ, كٸتاپتار ٶرتەلەدٸ. جەڭٸسٸنە ماساتتانعان حۋلاگۋ ەڭ ۇلى يسلام عۇلاماسىمەن كەزدەسكٸسٸ كەلەتٸنٸن ايتىپ, جار سالادى. باسىنا قاۋٸپ تٶنسە دە ونىمەن كەزدەسۋگە كادىxان xازرەتٸ بارادى. حۋلاگۋ وعان: "مەنٸ سەندەردٸڭ ەلدەرٸڭە نە الىپ كەلدٸ?" دەپ سۇرايدى. وعان كادىxان: "سەنٸ بۇل جەرگە بٸزدٸڭ امالدارىمىز الىپ كەلدٸ. بٸز ٶزٸمٸزگە بەرٸلگەن نىعمەتتەردٸڭ قادٸرٸن بٸلە المادىق. نەگٸزگٸ ماقساتىمىزدى ۇمىتىپ, لاۋازىم, بايلىق, مانساپ قۋىپ نەپسٸمٸزگە ەرٸپ ساۋىق-سايران قۇردىق. سوندىقتان اللا تاعالا بٸزدەن بۇل نىعمەتتەردٸ الۋ ٷشٸن سەنٸ جٸبەردٸ" دەيدٸ. سوندا حۋلاگۋ: "مەنٸ بۇل جەردەن كٸم شىعارادى?" دەپ سۇرايدى. وعان كادىxان: "سەنٸ بۇل جەردەن شىعارۋ دا بٸزدٸڭ قولىمىزدا. ەگەر بٸز ٶز قاتەلٸگٸمٸزدٸ تٷسٸنٸپ, تەۋبەگە كەلسەك, جٸبەرگەن اعاتتىقتارىمىزدان ساباق الىپ ٶزٸمٸزدٸ تٷزەتسەك, سەن دە بۇل جەردە كٶپ تۇراقتاي الماسسىڭ" دەپ جاۋاپ بەرەدٸ.
ەندٸ ٶزٸمٸزگە نازار سالايىق. سٸز بەن بٸز مۇسىلمانبىز. اللانىڭ ٶز جەننەتىنا لايىق كٶرگەن قالاۋلى ادامدارىمىز. سولاي ما? سولايى سولاي. بٸراق سەل-پەل ىڭعايسىزداناتىن سيياقتىسىڭ, ە?! سەبەبٸ... سەبەپ كٶپ...
قۇدييار بٸلەل,
ۇلت پورتالى
.jpg)