فوتو: اشىق دەرەككٶز
7 شٸلدە كٷنٸ قازاقستان بويىنشا ۇلتتىق بٸرىڭعاي تەستٸلەۋدٸڭ نەگٸزگٸ كەزەڭٸ تولىقتاي اياقتالدى. بيىلعى ۇبت-عا قاتىسقان جٷز مىڭداعان تٷلەك ٷشٸن ەڭ ماڭىزدى سىناق كەزەڭٸ ٶز مەرەسٸنە جەتتٸ. 2025 جىلعى نەگٸزگٸ ۇبت دەستٷرلٸ فورماتتا 16 مامىر مەن 7 شٸلدە ارالىعىندا ٶتتٸ. بۇل – تٷلەكتەردٸڭ جوعارى وقۋ ورنىنا تٷسۋگە باعىتتالعان باستى سىناعى بولدى. بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ رەسمي دەرەكتەرٸنە سٷيەنسەك, تەستٸلەۋگە 216 مىڭنان استام تالاپكەر ٶتٸنٸم بەرگەن. تەستٸلەۋگە ەكٸ رەت قاتىسۋ مٷمكٸندٸگٸ ارقىلى ٶتٸنٸشتەر سانى 399 مىڭعا دەيٸن جەتكەن. وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ بيىل كٶپ تاڭدالعان پەندەر مەن ماماندىقتاردى تٸزبەكتەپ كٶردٸ.
كٶپ تاڭدالعان پەندەر
ۇبت-2025 – تالاپكەرلەر ٷشٸن تاعى بٸر تاريحي كەزەڭ. ەندٸ جاستارىمىز ٷشٸن ەڭ باستىسى – جوعارى وقۋ ورنىنا تٷسٸپ, ارماندارىن جٷزەگە اسىرۋ.
ەڭ كٶپ تاڭدالعان پەندەر:
ماتەماتيكا – فيزيكا
بيولوگييا – حيمييا
ماتەماتيكا – ينفورماتيكا
تەستٸلەۋ فورماتى بۇرىنعىداي ساقتالدى:
3 مٸندەتتٸ پەن (قازاقستان تاريحى, وقۋ ساۋاتتىلىعى, ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىق)
2 بەيٸندٸك پەن
بارلىعى – 120 سۇراق, ماكسيمالدى بالل – 140
تەست ۋاقىتى – 240 مينۋت (ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار تالاپكەرلەرگە +40 مينۋت)
ماماندىقتى دۇرىس تاڭداۋ
ەندٸ جاس تالاپكەر ماماندىق تاڭداۋعا كٸرٸسەدٸ جەنە قۇجاتتارىن بٸرنەشە جوعارى وقۋ ورنىنا تاپسىرادى. ۇبت-نى تالاپكەرلەردٸڭ 76 پايىزى تەستٸلەۋدٸ قازاق تٸلٸندە, 24 پايىزى ورىس تٸلٸندە جەنە 253 ادام اعىلشىن تٸلٸندە تاپسىرعان. التى اپتانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تالاپكەرلەردٸڭ 72 پايىزى شەكتٸ بالل جيناعان. بەس پەن بويىنشا ورتاشا بالل 67-نٸ قۇرادى.
ال مامانداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا جاس تالاپكەرلەر ماماندىق تاڭداۋدا كٶبٸنەسە تٶمەندەگٸدەي قاتەلٸكتەر جٸبەرەدٸ:
- اتا-اناسى ٷشٸن ماماندىق تاڭداۋ;
- ماماندىقتى تاڭداۋعا اقپاراتتاردىڭ جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸ;
- ٶزٸنٸڭ پسيحولوگييالىق ارمان, ماقسات-مٷددەسٸن تٷسٸنە الماۋ;
- باسقالار نە تاڭداسا, سوعان كٶڭٸل بٶلۋ;
- گرانت كٶپ بەرٸلەتٸن ماماندىقتاردى تاڭداۋ;
- «ديپلوم السام بولدى» دەگەن پٸكٸردٸ ۇستانۋ.
جاس تٷلەك ٷشٸن ماماندىق تاڭداۋ – تەك وقۋ باعىتىن بەلگٸلەۋ عانا ەمەس, ول – ٶمٸرلٸك جولدىڭ باستاماسى. بۇل شەشٸم ادامنىڭ كەلەشەكتەگٸ تابىسىنا, جۇمىسقا دەگەن قاناعاتتانۋىنا جەنە ٶزٸن-ٶزٸ دامىتۋىنا تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ. سوندىقتان دا بۇل قادامدى جەڭٸل-جەلپٸ قابىلداۋعا بولمايدى.
ماماندىق تاڭداۋدا ەڭ الدىمەن ادام ٶزٸن تانۋى قاجەت. قانداي پەندەردٸ سٷيٸپ وقيسىڭ? قاي سالادا جۇمىس ٸستەۋ سەنٸ قۋانتادى? تۇلعالىق ەرەكشەلٸكتەرٸڭ مەن قۇندىلىقتارىڭ نەگە بەيٸم? بۇل سۇراقتارعا شىنايى جاۋاپ بەرۋ – ماماندىققا اپارار بٸرٸنشٸ قادام.
دۇرىسى, ەڭ الدىمەن ٷمٸتكەردٸڭ ٶزٸ ۇبت-دەن قانشا بالل الدى, سوعان باستى نازار
اۋدارىلۋى كەرەك. مىسالى, بٸلٸم بەرۋ گرانتتارى كونكۋرسىنا قاتىسۋ جەنە اقىلى
نەگٸزدە وقۋعا تٷسۋ ٷشٸن ۇبت نەتيجەلەرٸ بويىنشا بۇزىلمايتىن ارنايى شەكتٸ باللدار
بەلگٸلەنگەن. ونى دا جەتە زەرتتەگەن دۇرىس. مىسالى, بيىل «قۇقىق» جەنە «پەداگوگيكالىق
عىلىمدار» باعىتتارى بويىنشا – كەمٸندە 75 بالل, «دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە
ەلەۋمەتتٸك قامتاماسىز ەتۋ (مەديتسينا)» باعىتى بويىنشا – كەمٸندە 70 بالل, ۇلتتىق
جوعارى وقۋ ورىندارىنا تٷسۋ ٷشٸن – كەمٸندە 65 بالل, باسقا جوعارى وقۋ ورىندارىنا
تٷسۋ ٷشٸن – كەمٸندە 50 بالل, قازاق ۇلتتىق سۋ شارۋاشىلىعى جەنە يرريگاتسييا
ۋنيۆەرسيتەتٸنە تٷسۋ ٷشٸن – كەمٸندە 50 بالل الۋى كەرەك. ال اقىلى نەگٸزدەگٸ كەيبٸر جوعارى وقۋ ورىندارى شەكتٸ دەڭگەيدٸ
ٶزدەرٸ بەلگٸلەۋگە قۇقىلى.
بولاشاقتىڭ ترەند ماماندىقتارى
بولاشاق ماماندىقتارى – تەك تابىستى بولۋ جولى ەمەس, ەلەمگە پايدالى بولۋدىڭ مٷمكٸندٸگٸ. بٷگٸنگٸ تاڭدا بٸر عانا ديپلوم جەتكٸلٸكسٸز بولۋى مٷمكٸن. ٷزدٸكسٸز ٷيرەنۋ, سان قىرلى بولۋ, تەحنولوگييا مەن ادامزاتتىڭ دامۋىن قاتار ۇعۋ – جاڭا زامان تالابى.
كەلەشەكتە قانداي ماماندىقتار ترەندتە بولادى, مۇنى دا تارازىلاعان ابزال. مىسالى, World Economic Forum 2025-2030 جىلدارى سۇرانىسقا يە بولاتىن ٸت-دەرٸگەر دەگەن ماماندىقتى اتادى. سونداي-اق بيوينجەنەر, «دەرەكتەر تالداۋشىسى» نەمەسە «data-اناليتيك» دەگەن ماماندىقتار دا الداعى ۋاقىتتا سۇرانىسقا يە بولماق.
تسيفرلىق تەحنولوگييا, جاسىل ەكونوميكا, مەديتسينا, پەداگوگيكا, ينجەنەرييا, اگروتەحنولوگييا, روبوتوتەحنيكا جەنە لوگيستيكا – قازٸرگٸ تاڭدا بولاشاعى زور سالالاردىڭ قاتارىندا. ادامزاتتىڭ ٶزگەرٸپ جاتقان قاجەتتٸلٸكتەرٸ مەن نارىق سۇرانىسىنا قاراي بۇل سالالار الداعى جىلدارى دا ماڭىزدىلىعىن جوعالتپايدى.
اقبوتا مۇسابەكقىزى
