پرەمەر-مينيستر ەليحان سمايىلوۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن قر ٷكٸمەتٸنٸڭ وتىرىسىندا «تسيفرلاندىرۋ, عىلىم جەنە يننوۆاتسييالار ەسەبٸنەن تەحنولوگييالىق سەرپٸلٸس» ۇلتتىق جوباسىن ٸسكە اسىرۋ بارىسى تالقىلاندى. تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترٸ باعدات مۋسين, عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترٸ ساياسات نۇربەك بايانداما جاسادى, دەپ حابارلايدى primeminister.kz سايتى.
تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترٸ باعدات مۋسيننٸڭ ايتۋىنشا, «تسيفرلاندىرۋ, عىلىم جەنە يننوۆاتسييالار ەسەبٸنەن تەحنولوگييالىق سەرپٸلٸس» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا بيىل 85 ٸس-شارا جوسپارلانعان.
سونداي-اق ول مەملەكەت باسشىسى مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ بيزنەس-پروتسەستەرٸنە رەينجينيرينگ جاساۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەنٸن اتاپ ٶتتٸ. وسى تاپسىرما اياسىندا 5 مىڭ پروتسەستەن تۇراتىن تٸزٸم جاسالىپ, ولاردىڭ 175-نە جاڭا ەدٸستەمە بويىنشا رەينجينيرينگ جاسالدى. اتاپ ايتقاندا, ەربٸر قىزمەتتٸ سارالاي كەلە, ولاردى الۋ ٷشٸن ازاماتتار قانشا قادام مەن ساتىدان ٶتۋٸ, جۇمسالاتىن قاعاز سانىن انىقتاپ, قاجەتسٸز بيۋروكراتييا جويىلدى. نەتيجەسٸندە, جاڭا ەدٸستەمە نەگٸزٸندە بيزنەس-پروتسەستەردٸڭ جاقسارۋ دەڭگەيٸ 54%-عا جەتتٸ. وسىلايشا, 2025 جىلعا دەيٸن بارلىق 5 مىڭ بيزنەس-پروتسەسكە تولىق رەينجينيرينگ جاسالاتىن بولادى.
ٶز كەزەگٸندە, مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ ەلەكتروندىق فورماتقا اۋىستىرۋ جوسپارعا سەيكەس جٷرگٸزٸلۋدە, ولاردىڭ ٷلەسٸ 94%-عا جەتتٸ. الداعى ماقسات – پرواكتيۆتٸ جۇمىس فورماتىنا كٶشۋ. ونداي قىزمەتتەردٸڭ سانى بٷگٸن 25-كە جەتتٸ.
بٷگٸنگٸ تاڭدا ەڭ سۇرانىسقا يە قىزمەتتەر سمارتفونداردا قولجەتٸمدٸ. ٶتكەن جىلمەن سالىستىرساق, ولاردىڭ قولدانۋى 17,5%-عا ٶستٸ. سەرۆيستەردٸڭ حالىق جەنە كاسپيي سيياقتى تانىمال پلاتفورمالاردا بولۋى اتالعان كٶرسەتكٸشكە وڭ ەسەرٸن تيگٸزدٸ.
«سونداي-اق 9 مەملەكەتتٸك قىزمەت تٷرٸن حالىققا قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىقتارىنا بارماي-اق, بەينە-قىزمەت ارقىلى الۋ مٷمكٸندٸگٸن ٸسكە اسىردىق. جىل سوڭىنا دەيٸن ولاردىڭ سانىن 44-كە دەيٸن جەتكٸزەمٸز. حقكو-لاردى جاڭعىرتۋ جوسپار بويىنشا جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر, قازٸردٸڭ ٶزٸندە 8 جاڭا فرونت-وفيس حالىققا قىزمەت كٶرسەتۋدە. 2024 جىلعا دەيٸن 115 حالىققا قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىعى جاڭعىرتىلادى», — دەدٸ ب. مۋسين.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترلٸگٸ قازاقستاننىڭ بارلىق وتباسىلارى بويىنشا ەتالوندىق دەرەكتەر بازاسىن قۇرىپ جاتىر. كٷن سايىن ەلدەگٸ 6 ملن وتباسىنىڭ ەل-اۋقاتى 80 پارامەتر نەگٸزٸندە جاڭارتىلىپ وتىرادى.
«سكورينگ مودەلٸ نەگٸزٸندە ەر وتباسىنىڭ قانداي تەۋەكەلدەرگە ۇشىرايتىنىن كٶرە الامىز. بۇل, مۇقتاج وتباسىلارعا ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸ پرواكتيۆتٸ فورماتتا كٶرسەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. وسى كارتانى «ەلەۋمەتتٸك ەمييان» جوباسىمەن ينتەگراتسييالاۋ نەگٸزٸندە بٸز مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ ۆاۋچەرلٸك جٷيەسٸن ٸسكە اسىراتىن بولامىز. مىسال رەتٸندە, ۆاۋچەرلٸك جٷيەنٸ دەرٸ-دەرمەك مىسالىندا كٶرسەتەتٸن بولساق, بۇل پروتسەسس ەدەۋٸر وڭتايلاناتىن بولادى. اتاپ ايتقاندا, تەگٸن دەرٸنٸ الۋشى پوليكلينيكادان العان رەتسەپتٸنٸ ۇيالى تەلەفونعا جٷكتەپ, سول ارقىلى دەرٸحاناعا كٶرسەتۋ ارقىلى شوتتان شىعارادى», — دەدٸ تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترٸ.
مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ قۇجات اينالىمىن قىسقارتۋ ماقساتىندا «حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنا سەيكەس مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەرگە پلانشەتتەر تاراتىلدى. الداعى ۋاقىتتا 450 پلانشەت قوسىمشا بەرٸلەتٸن بولادى.
سونىمەن قاتار باعدات مۋسين Smart Bridge ارقىلى ينتەگراتسييالار وڭاي جٷرگٸزٸلەتٸنٸن ايتتى. ال, Smart Data Ukimet سەرۆيسٸندە بار اقپاراتقا سۇراۋ جاساۋعا تىيىم سالىنعان. الداعى ۋاقىتتا SDU تسيفرلىق كاتالوگىندا 900 ەسەپ قولجەتٸمدٸ بولادى.
مەملەكەتتٸڭ ازاماتتارمەن قاتىناسىن تسيفرلىق قۇرالدارعا كٶشٸرۋ قولعا الىندى. مىسالى, e-Otinish پلاتفورماسى ٶزٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن راستادى.
تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترلٸگٸ ەكٸمشٸلٸك سوتقا ٶتٸنٸشتەردٸ وڭاي بەرۋ ٷشٸن جوعارعى سوتپەن ينتەگراتسييا جٷرگٸزدٸ.
«مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ ساپاسى بويىنشا حالىقتان كەرٸ بايلانىس الىنۋدا. مىسالى, بٸز eGov-تا 800 مىڭعا جۋىق قىزمەتكە باعالاۋ جٷرگٸزدٸك. جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيياسىن قولدانىپ, 1414 كەڭەس بەرۋ قىزمەتٸن روبوتتاندىرۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبا ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر», — دەدٸ مينيستر.
ەكٸمدٸكتەردٸ تسيفرلاندىرۋ بويىنشا «ٷلگٸلٸك سەۋلەت» جەنە «اقىلدى قالانىڭ» جاڭا ەتالوندىق ستاندارتتارى بەكٸتٸلدٸ. بٷگٸندە «اقىلدى قالا» بويىنشا 25 باسىم باعىت بويىنشا بازالىق تالاپتار قويىلدى. الايدا, بٸرقاتار ٶڭٸرلەردە «Smart city» جوبالارى باياۋ ەنگٸزٸلۋدە. مىسال رەتٸندە, ونكولوگييالىق اۋرۋدى ەرتە انىقتاۋ بويىنشا PACS-تەحنولوگييالارىن, بەينەكامەرالار مەن ەلەكتروندىق بيلەتتەۋ جٷيەلەرٸن اتاپ ٶتۋگە بولادى. اتاپ ايتساق, ەلدەگٸ جەدەل باسقارۋ ورتالىقتارىنا شىعارىلعان كامەرالاردىڭ ورتاشا ٷلەسٸ 29%-دى قۇرايدى. وسى ورايدا, ەكٸمدٸكتەر «اقىلدى قالا» بويىنشا بازالىق جوبالاردى ەنگٸزۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋ قاجەت.
ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ تسيفرلاندىرۋ بويىنشا جٷرگٸزگەن شارالاردىڭ نەتيجەسٸندە بەينەباقىلاۋ كامەرالارىنىڭ سانى ٶسٸپ, قىلمىستار مەن تەرتٸپ بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋعا وڭ ىقپالىن تيگٸزدٸ. نەتيجەسٸندە, قىلمىستىق ٸستەردٸ تسيفرلاندىرۋ ٷلەسٸ ارتىپ كەلەدٸ.
«KAZNEDRA بٸرىڭعاي پلاتفورماسى» بويىنشا تەستٸلەۋ رەجيمٸندە «minerals.gov.kz» پلاتفورماسى ٸسكە قوسىلدى. قازٸردەن باستاپ پايدالانۋشىنىڭ جەكە كابينەتٸندە ينتەراكتيۆتٸ كارتاعا باسىلعان جەر قويناۋى تۋرالى بٸر جارىم مىڭ ەلەكتروندى ەسەپ قولجەتٸمدٸ. وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن جەر قويناۋى بويىنشا قوسىمشا 30 مىڭ ەسەپ ەلەكتروندىق نۇسقاعا كٶشٸرٸلەدٸ.
بۇعان قوسا, پلاتفورما ارقىلى جەر قويناۋىن بارلاۋعا تيٸستٸ ليتسەنزيياعا ٶتٸنٸم بەرۋ جەنە ۋەكٸلەتتٸ مەملەكەتتٸك ورگانمەن ٶزارا ەلەكتروندى حات الماسۋ مٷمكٸندٸگٸ بار. الداعى ۋاقىتتا بۇل پلاتفورما جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلارعا «market place» رەتٸندە جۇمىس ٸستەيتٸن بولادى.
تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس جەنە كٶلٸك سالالارىن تسيفرلاندىرۋ باعىتتارى بويىنشا قارا جەنە تٷستٸ مەتالداردىڭ سىنىقتارىن ەسەپكە الۋدىڭ ينتەگراتسييالانعان اقپاراتتىق جٷيەسٸ ٸسكە قوسىلدى. E-Qurylys پلاتفورماسىندا 92 رەسپۋبليكالىق اۆتوموبيل جولدارىنىڭ قۇرىلىسىن باقىلاۋ پروتسەسٸ جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر. مەملەكەتتٸك ساراپتامادا BIM تەحنولوگييالارىن قولدانىپ, 3 قالادا پيلوت جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.
تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىندا «e-Shanyraq» جٷيەسٸ ٸسكە قوسىلىپ, وعان 6 مىڭنان استام كٶپ پەتەرلٸ ٷيلەردٸڭ پاسپورتى ەنگٸزٸلدٸ.
سونداي-اق كٶلٸك قۇجاتتارىن باسقارۋدىڭ بٸرىڭعاي جٷيەسٸنە 5 مىڭعا جۋىق لوگيستيكالىق كومپانييا قوسىلدى. قازٸر تاۋار-جٷك, كٶلٸك قۇجاتتارى, جول پاراقتارى سيياقتى نەگٸزگٸ قۇجاتتار وسى جٷيەگە ەنگٸزٸلگەن.
اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا 2022 جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنەن باستاپ سۋبسيدييالاۋدىڭ جٷيەسٸ ٸسكە قوسىلدى. مۇندا فەرمەرلەرگە قاجەتتٸ مەملەكەتتٸك قولداۋ جٶنٸندەگٸ بارلىق اقپارات جينالعان, بۇل فەرمەرلەرگە شىعىنداردى 30 پايىزعا قىسقارتۋعا, جالپى قۇجاتتارمەن ەۋرە-سارساڭدى قىسقارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن سەيكەستەندٸرۋدٸڭ موبيلدٸك قوسىمشاسى قۇرىلدى.
«جول پوليتسيياسى قىزمەتكەرلەرٸنە بەرٸلگەندەي, بارلىق ۆەتەرينارلىق قىزمەتكەرلەرگە پلانشەتتەر بەرٸلەتٸن بولادى. شالعاي اۋداندارداعى فەرمەرلەردٸڭ جٷيەدە تٸپتٸ ينتەرنەتسٸز دە جۇمىس ٸستەۋٸنە مٷمكٸندٸك بار», — دەدٸ باعدات مۋسين.
وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنٸ سالاسىندا «مۇناي جەنە گاز كوندەنساتىن ەسەپكە الۋ» اقپاراتتىق جٷيەسٸ ەنگٸزٸلدٸ. وعان وسى سالاداعى بارلىق باقىلاۋ جٷرگٸزٸلەتٸن وبەكتٸلەردٸڭ 94% قوسىلدى. سونداي-اق جٷيەگە بارلىق جانارماي قۇيۋ ستانتسييالارى قوسىلعان. ەندٸ, جاڭارماي جەنە ٶزگە شيكٸزاتتىڭ ساتىلۋى مەن قورى تۋرالى اقپارات ونلاين تٷردە قولجەتٸمدٸ بولادى.
«گەنەراتسييانىڭ تسيفرلىق كارتاسى» شەڭبەرٸندە 59 ستانتسييانىڭ نەگٸزگٸ جابدىعىنا پاسپورتتاۋ جٷرگٸزٸلدٸ, ەندٸ ەربٸر ستانتسييا جابدىعىنىڭ توزۋ دەرەجەسٸ ونلاين قولجەتٸمدٸ بولادى.
بٸلٸم بەرۋدٸ تسيفرلاندىرۋ بويىنشا ماڭىزدى جوبالاردىڭ بٸرٸ-وقۋلىقتار پورتفەلٸن تسيفرلىق فورماتقا كٶشٸرۋ. بٷگٸندە قولدا بار 670 باسپا وقۋلىعىنىڭ 97% تسيفرلىق فورماتقا كٶشٸرٸلدٸ. جىل سوڭىنا دەيٸن تولىق تسيفرلاندىرۋعا قول جەتكٸزٸلەدٸ.
قر تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترلٸگٸنٸڭ باسشىسى اتاپ ٶتكەندەي, جالپى اۋىلداعى مەكتەپتەرگە دەيٸن ينتەرنەت ينفراقۇرىلىمى تولىق جەتكٸزٸلەدٸ. الايدا, مەكتەپ ٸشٸندەگٸ ينتەرنەتتٸ تاراتۋ جەلٸلەردٸڭ بولماۋى نەتيجەسٸندە اۋىلدىق مەكتەپتەردە بٸلٸم بەرۋ ٷدەرٸسٸن تسيفرلاندىرۋ تٶمەن دەڭگەيدە بولىپ وتىر. جاو تاراپىنان وقۋ پروتسەسٸنە ينتەرنەتتٸ 100% پايدالانۋ ماقساتىندا كومپيۋتەرلٸك تەحنيكامەن جابدىقتالعان سىنىپتاردا ينتەرنەتتٸ تاراتۋ جەلٸلەرٸن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋدى تسيفرلاندىرۋدىڭ ٶتە باياۋ جٷرٸپ جاتقانى تۋرالى ەسكەرتۋٸ اياسىندا eHealth ەلەكتروندى دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسىنا كٶشۋ بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.
«بۇل ازاماتتاردىڭ ۇلتتىق دەنساۋلىق پاسپورتىن قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, وندا ازامات مەديتسينالىق قىزمەت كٶرسەتۋ ورنىنا قاراماستان بارلىق دياگنوزداردى, تالداۋلاردى جەنە ت.ب. اقپاراتتى كٶرە الادى. مۇندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ مەديتسينالىق قىزمەتتٸ قاشىقتان بەلسەندٸ پايدالانۋعا ىنتالاندىراتىن تيٸستٸ قۇقىقتىق اكتٸلەردٸ قابىلداۋ قاجەت», — دەدٸ ب. مۋسين.
يننوۆاتسييالاردى دامىتۋ باعىتىندا ٶنەركەسٸپ سالاسىندا مودەلدٸك تسيفرلىق فابريكالاردى ەنگٸزۋ ٷشٸن جاعداي جاسالىپ جاتىر. جالپى كەسٸپورىندارعا تيٸستٸ مەملەكەتتٸك قولداۋ كٶرسەتٸلٸپ جاتىر.
768 اۋىلدىڭ 639-ىندا موبيلدٸ كەڭ جولاقتى ينتەرنەتتٸڭ ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا جوسپار مەرزٸمٸنەن بۇرىن ورىندالدى.
ٸت-سالاسىن دامىتۋ بويىنشا ٸت-كومپانييالاردان تٷسكەن سالىق كٶلەمٸ 46%-عا ٶسكەنٸ بايقالادى.
عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترٸ ساياسات نۇربەك «تسيفرلاندىرۋ, عىلىم جەنە يننوۆاتسييالار ەسەبٸنەن تەحنولوگييالىق سەرپٸلٸس» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا «عىلىم» باعىتىن جٷزەگە اسىرۋ تۋرالى باياندادى. بۇل باعىت بويىنشا 4 نەگٸزگٸ باعىت, 4 مٸندەت, 7 كٶرسەتكٸش جەنە 27 ٸس-شارا كٶزدەلگەن.
«عىلىم» باعىتى بويىنشا مٸندەتتەر مىنا مەسەلەلەردٸ شەشۋگە ارنالعان:
1. عىلىمنىڭ كادرلىق ەلەۋەتٸن نىعايتۋ;
2. عىلىمي ەكوجٷيەنٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋ;
3. ەلدٸڭ دامۋىنا عىلىمنىڭ ٷلەسٸن ارتتىرۋ: عىلىم-ٶندٸرٸس-بيزنەس;
4. عىلىمدى ەكٸمشٸلەندٸرۋدٸ جەتٸلدٸرۋ.
«ۇلتتىق جوبا بويىنشا عىلىمنىڭ كادرلىق ەلەۋەتٸن نىعايتۋ ٷشٸن 2025 جىلعا دەيٸن عالىمدار سانىن 1,5 ەسەگە ارتتىرۋ مٸندەتٸ قويىلىپ وتىر, ياعني عالىمدار مەن جاس عالىمدار سانىنىڭ 50%-عا ٶسۋٸ جوسپارلانعان. بٷگٸنگٸ تاڭدا عالىمدار مەن زەرتتەۋشٸلەردٸڭ سانى 21,6 مىڭ ادامدى قۇرايدى, ونىڭ 7 525-ٸ جاس عالىمدار, بۇل جالپى عالىمداردىڭ 35%-ى», — دەدٸ ساياسات نۇربەك.
بٷگٸنگٸ تاڭدا عالىمداردىڭ جالاقىسى 2 ەسە ٶستٸ. ٸرگەلٸ زەرتتەۋلەرمەن اينالىساتىن عزي-دى تٸكەلەي قارجىلاندىرۋ ەنگٸزٸلدٸ.
جاس عالىمداردى قولداۋ جەنە ىنتالاندىرۋ ٷشٸن «جاس عالىم» جوباسى اياسىندا جاس عالىمدارعا عىلىمي زەرتتەۋلەرگە جەنە پوستدوكتورانتۋرا ٷشٸن 1037 گرانت بٶلٸندٸ. جىل سايىن حالىقارالىق تاعىلىمدامالارعا 500 گرانت بٶلٸنەدٸ. 2021 جىلى ەلەمدٸك عىلىمي ورتالىقتارعا 400 عالىم جٸبەرٸلدٸ. 2020 جىلدان باستاپ جىل سايىن 50 «ٷزدٸك عىلىمي قىزمەتكەر» سىيلىعى تاپسىرىلادى.
ەلٸمٸزدٸڭ 10 جوعارى وقۋ ورنىندا پوستدوكتورانتۋرا قۇرىلىپ, ديسسەرتاتسييالىق كەڭەستەرگە عزي مەن باسقا دا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ عالىمدارى تارتىلۋدا. ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتاردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ قىزمەتٸن ىنتالاندىرۋ ٷشٸن ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتاردىڭ عىلىمي قاۋىمداستىعى قۇرىلدى.
عىلىمي ەكوجٷيەنٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋ ماقساتىندا عزي سانىن 15-كە ارتتىرۋ, يندەكستەلەتٸن جۋرنالدارداعى جارييالانىمداردى 150%-عا ٶسٸرۋ جەنە 2025 جىلى جابدىقتاردى 30%-عا جاڭارتۋ ارقىلى عزي ساپاسىن ارتتىرۋ مٸندەتٸ تۇر.
سونداي-اق 2025 جىلى قازاقستاندىق عالىمداردىڭ حالىقارالىق عىلىمي جۋرنالدارىنداعى ماقالالاردىڭ جالپى سانى بويىنشا Inسites ەلدٸك رەيتينگٸندە 65-ورىنعا جەنە «عزي ساپاسى» كٶرسەتكٸشٸ بويىنشا دەف جبي رەيتينگٸندە 65-ورىنعا قول جەتكٸزۋ جوسپارلانعان.
ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋدى جاڭعىرتۋ ماقساتىندا 1,7 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ. عىلىمي ۇيىمدار مەن جوعارى وقۋ ورىندارى 800-گە جۋىق عىلىمي جابدىق ساتىپ الدى. 2021 جىلى جابدىقتاردى جاڭارتۋ ٷلەسٸ – 13,7%-دى قۇرادى.
عىلىمي ورتالىقتاردىڭ 25,8%-ىندا ولاردىڭ جۇمىسى مەن جٷرگٸزٸلەتٸن زەرتتەۋلەردٸڭ تيٸمدٸلٸگٸ مەن نەتيجەلٸلٸگٸ تۇرعىسىنان اۋديت جٷرگٸزٸلدٸ.
عىلىمي جەنە جارييالانىمدىق قىزمەت نەتيجەلەرٸ بويىنشا «Scimago Institutions rankings» حالىقارالىق رەيتينگٸنە 8 قازاقستاندىق عزي مەن جوو كٸردٸ. سونداي-اق ەلەمدٸك دەڭگەيدە يندەكستەلەتٸن عىلىمي جۋرنالدارداعى ماقالالاردىڭ جالپى سانى بويىنشا InCites ەلدٸك رەيتينگٸسٸندە قازاقستان پوزيتسيياسىنىڭ 2021 جىلى 75-ورىننان 73-ورىنعا ٶسۋٸ بايقالادى.
سونىمەن قاتار ۇلتتىق جوبا شەڭبەرٸندە عىلىمنىڭ ەلدٸ دامىتۋعا قوسقان ٷلەسٸن ارتتىرۋ ماقساتىندا عىلىمدى, ٶندٸرٸستٸ جەنە بيزنەستٸ ينتەگراتسييالاۋ بويىنشا جۇمىستار باستالدى. ماقساتقا قولجەتكٸزۋ ٷشٸن كەسٸپكەرلٸك سەكتوردىڭ عزتكج-عا ارنالعان شىعىستارىنىڭ ٷلەسٸن شىعىنداردىڭ جالپى كٶلەمٸنەن 50%-عا دەيٸن جەنە كوممەرتسييالاندىرىلعان جوبالاردىڭ ٷلەسٸن 30%-عا دەيٸن ارتتىرۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق عزج شەڭبەرٸندە پاتەنتتٸك بەلسەندٸلٸكتٸڭ 30%-عا ٶسۋٸن قامتاماسىز ەتۋ.
بٷگٸنگٸ تاڭدا «عىلىم قورى» اق جەلٸسٸ بويىنشا بارلىعى 129 جوبا كوممەرتسييالاندىرىلىپ جاتىر. 2022 جىلى ععتقن كوممەرتسييالاندىرۋ بويىنشا جاڭا كونكۋرس جارييالاندى. 2021 جىلى كوممەرتسييالاندىرىلعان جوبالاردىڭ ٷلەسٸ 26,2%-دى قۇرادى.
2021 جىلى سالالاردىڭ ستراتەگييالىق عىلىمي-تەحنيكالىق مٸندەتتەرٸن شەشۋ بويىنشا عىلىمي-تەحنيكالىق باعدارلامالاردى باعدارلامالىق-نىسانالى قارجىلاندىرۋعا 2 كونكۋرس, سونداي-اق گرانتتىق قارجىلاندىرۋعا 5 كونكۋرس ٶتكٸزٸلدٸ.
كەلەسٸ باعىتتار بويىنشا عىلىمي-ٶندٸرٸستٸك كلاستەرلەر قۇرۋ بويىنشا جۇمىستار باستالدى:
1) مەديتسينالىق-بيولوگييالىق جەنە بيوتەحنولوگييالار – «QazBioPharm» بيوفارماتسەۆتيكالىق حولدينگٸ نەگٸزٸندە; (2021 جىلى قۇرىلعان)
2) اگروٶنەركەسٸپتٸك عىلىمدار – «ۇاعبو» بازاسىندا;
3) «جاسىل تەحنولوگييالار» - «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸ» دبۇ بازاسىندا;
4) ەنەرگييا تيٸمدٸلٸگٸ - يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتى بازاسىندا;
5) تمك – «قازاق مۇناي جەنە گاز ينستيتۋتى» اق بازاسىندا;
6) IT – «يتپ» اق بازاسىندا.
عىلىمدى ەكٸمشٸلەندٸرۋدٸ جەتٸلدٸرۋ ماقساتىندا, سونداي-اق «يننوۆاتسييالىق ەلەۋەت» ستراتەگييالىق كٶرسەتكٸشٸنە قول جەتكٸزۋ جەنە دەف جبي رەيتينگٸندە قازاقستان پوزيتسيياسىنىڭ 70-ورىنعا ٶسۋٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن عىلىم سالاسىنداعى زاڭناما جەتٸلدٸرٸلٸپ جاتىر.
2021 جىلى قر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە عىلىم مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى قر زاڭى قابىلداندى: بازالىق قارجىلاندىرۋعا جەتەكشٸ عالىمداردىڭ جالاقىسىن قوسۋ; ٸرگەلٸ زەرتتەۋلەرمەن اينالىساتىن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىن تٸكەلەي قارجىلاندىرۋدى ەنگٸزۋ, گرانتتىق قارجىلاندىرۋ مەرزٸمٸ مەن بنق 5 جىلعا دەيٸن ۇلعايتىلدى; ۇعك جەنە معتس شەشٸمدەرٸنٸڭ اپەللياتسييا ينستيتۋتى قۇرىلدى.
قر دامۋ باسىمدىقتارىنا سەيكەس سالالاردىڭ باسىم عىلىمي-تەحنيكالىق مٸندەتتەرٸن (بنق) قالىپتاستىرۋ تەتٸكتەرٸ ەنگٸزٸلدٸ. قر عىلىمىن دامىتۋدىڭ 2022-2026 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى ەزٸرلەنٸپ, قابىلداندى. ونىڭ شەڭبەرٸندە ۇلتتىق جوبانىڭ شارالارى مەن مٸندەتتەرٸن كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ٸسكە اسىرۋ كٶزدەلگەن.
«عىلىم» بلوگى بويىنشا ۇلتتىق جوبانى ٸسكە اسىرۋ عالىمدار مەن زەرتتەۋشٸلەر سانىن 34 مىڭ ادامعا دەيٸن ۇلعايتۋ ەسەبٸنەن عىلىمنىڭ ەلدٸڭ دامۋىنا قوسقان ٷلەسٸنٸڭ ٶسۋٸن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, ەلەۋمەتتٸك تيٸمدٸلٸلٸك, ال جوبالاردى جەكە قوسا قارجىلاندىرۋ ٷلەسٸن 50%-عا دەيٸن جەتكٸزۋ ارقىلى ەكونوميكالىق تيٸمدٸلٸك بەرەدٸ», — دەدٸ س. نۇربەك.
عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترٸ «عىلىم» باعىتىن قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ 800 ملرد تەڭگەدەن اساتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
