اقىن گٷل زارقۇماردىڭ بٸر توپ ٶلەڭٸن وقىرمان نازارىنا ۇسىنامىز.
***
جان ەلەمٸ-
جاسىنداردىڭ جارقىلىنان تۇراتىن,
اسپان تەكتٸ,
اڭساۋلاردىڭ ٶزٸ ەمەس پە شىن اقىن?!
جانارىمەن,
جاسقاپ ٶتٸپ, اسقاق ٶتٸپ بارادى,
تاعدىر دەگەن,
تاس قالادان كٶرمەسە دە راحىم...
* * *
كٶكتەم اڭقىعان اسپانداي كٶڭٸلٸم,
كٶكجيەكتەرگە ۇلاسقانداي ٶمٸر-مۇڭ...
ماحاببات كٷتكەن بٸر جٷرەكپەن, تٸلەكپەن,
ماحاببات جۇتتىم مەن جۇپارداي لەپتەن...
الماتى قىسى بۇل. اسپاندا اق بۇلتتار,
اقىندار تۋرالى اۋادا داقپىرت بار...
قاپ-قارا نيەتتەر,قاراڭعى پيعىلدار,
قارا جەر ٷستٸنە سەندەر دە سىيدىڭدار!
وسىناۋ عالامنىڭ ٶكسٸگٸن كٶتەرٸپ,
وتىرمىن ٶلەڭمەن ٶرت تٶگٸپ,وت ٶرٸپ...
تەك مىناۋ اسپانعا كٶكتەمٸن كٶكسەگەن,
تەلٸنگەن جٷرەكپەن,تٸلەكپەن جەتسە ٶلەڭ...
* * *
ساعىنىشتار-اي...
ساعىم بوپ كٶشٸپ كٶكتەممەن,
جاۋقازىن بولىپ,
جايقالىپ شىعار بٶكتەردەن...
سەن ەدٸڭ مەنٸ,
سەزٸممەن كەلٸپ تەربەتٸپ,
جٷرەككە سٶنبەس,
جٷز جىلدىق الاۋ,وت بەرگەن...
ساعىنىشتار-اي,
سارىلا كٷتكەن شاقتار مىڭ,
استىندا قالعان,
اقپاندا جاۋعان اق قاردىڭ...
سەن مەنٸڭ مىناۋ,
سەزٸمتال كٶڭٸل كٶگٸمنٸڭ,
كٶكتەم بوپ كەلٸپ,
كٶكٸرەك شەرٸن اقتارعىڭ...
ساعىنىشتار-اي,
سامالمەن جەتكەن سىر سىندى,
الاسىڭ نەعىپ,
الاڭسىز شاقتا شىرقىمدى?!
سەن مەنٸ ٸزدەپ,
سەن مەنٸ اڭسار سەتتەردٸڭ,
تاڭدايى جٸبٸپ,
تامىرىنا دا نۇر سٸڭدٸ...
* * *
تاعدىردىڭ قاتتى, تاسباۋىر ەكەنٸ راس-تى,
تالاي كٷندەرٸم ارمانمەن,مۇڭمەن قىر استى...
اسىل دەگەنٸڭ باقىر بوپ شىعار سەتتەردەن,
اسقاق تۇرۋعا قۇدايدىڭ ٶزٸ دەت بەرگەن...
قارا كٶزدٸڭ دە جاسىرعان سىرى بار ۇقساڭ,
قاراڭعىلىقتى ىسىرىپ تاستار جارىق تاڭ...
انىق دەگەنٸڭ تامۇق بوپ جاتسا جوق شارا,
ارمان بار سٸرە,الاۋلاپ جانعان وتتا دا...
تالانتتىڭ بەرٸ كٷيٸنٸپ ٶتەر تاعدىر شىن:
تالقىلاپ,تالاپ, توبىرعا كٶرٸن قازدىرسىن!
جالاسى جالعان, ٶسەگٸ ٶرتتەي قوعامدا,
جاۋھاردى كٶرسە توعىتار توقتاۋ توعانعا...
اتاق پەن مانساپ قۇلقىنعا عانا تەۋەلدٸ,
اقيقات جالعىز اسپاندا قالدى, ەۋەلگٸ...
جاساندى بەرٸ,جاساندى ەلەم,تٸرشٸلٸك,
جالعان دٷنيە جاسايدى كٶككە قۇلشىلىق...
اسپاننىڭ بٸراق,جەتپەيدٸ-اۋ پەندە سەرتٸنە,
اعىپ تٷسەدٸ جاسىندار عانا جەر تٸلە...
* * *
سەزٸنۋ سەنٸ قانداي عانيبەت,
سۇلۋ دا نۇرلى عۇمىرىم?!
مەن سەندەگٸ عاشىق جٷرەكتٸڭ,
سىرشىل بٸر ارمان-مۇڭىمىن...
* * *
ٶلەڭمەن بٸرگە ٶتكٸزەر تالاي كٷن-ايدى,
اقىننىڭ مۇڭى نەلٸكتەن سۇلۋ, شىرايلى?!
ٶرتەنٸپ-جانعان, ٶكٸنگەن قۇسا جٷرەگٸ,
اڭسارىن ٸزدەپ اسپاندا جٷرگەن سىڭايلى.
كٷتەدٸ بەلكٸم, كٷتكەندەي قۇستار كٶكتەمدٸ,
ساعىنىش ەكەن اڭساۋدىڭ بەرٸ ٶتكەندٸ.
كٷمٸس سىرعالى جاستىقتىڭ نۇرلى بەينەسٸ,
سامىرسىن تولى ارالاپ جٷرەر بٶكتەردٸ.
قانشاما ارمان تٷسٸمە ەنٸپ, قارا ٷزدٸ,
شاشتارىم قارا شاشىلىپ كەتكەن تەرٸزدٸ.
قاسقايىپ تۇرعان التايىم سەنٸڭ باۋىرىڭدا,
شايقالماي قالعان دٷنيەدەگٸ اسىل,بار ٸزگٸ.
التايىن اڭساپ كٶڭٸلٸم كٶكتٸ شارلايدى,
ساعىنىش ەكەن مەندەگٸ بٸلدٸم,بار قايعى.
ارشاسى اڭقىپ تٷسٸمە ەنگەن تۋعان ەل,
سامالىڭمەنەن سيپايسىڭ كەلٸپ ماڭدايدى...
* * *
سەن مەنٸ سٷيەسٸڭ سىرتتاي,
اسپاننىڭ جۇلدىزىن ۇرتتاي.
ايدىڭ دا نۇرىنا كٶمٸپ,
تٷن بولىپ تٶبەمنەن تٶنٸپ.
تاۋلاردىڭ بٶكتەرٸن تورىپ,
كٶزٸمنٸڭ كٶكتەمٸن قورىپ.
جانىمدى جارىققا مالىپ,
دەگەندەي,قامىقپا,نالىپ.
قۇشاسىڭ ەلەسٸڭمەنەن,
قييالعا سەنەسٸڭ بە سەن?!
الىس بٸر ارمانعا باستاپ,
كەتسەك پە تاعدىردى تاستاپ?!
دەگەندەي تٷسٸمە ەنەسٸڭ,
بٸزدٸ جۇرت تٷسٸنە مە,شىن?!
باقىتقا باستايتىن جولدىڭ,
بۇرالاڭ سوقپاعى,سول-مۇڭ.
مەن سەنٸ سەزەمٸن انىق-
جانىمنىڭ ٶزەگٸن جارىپ.
گٷل سىندى جۇپارىن شاشقان,
ساعىنىش بۇتاعىن باسقان...
* * *
اي تولعان تٷنگٸ اسپاننىڭ جامالى -
اقيقاتتان دا انىق,جاپ-جارىق جانارى!
جۇلدىزدار جۇمىلعان كٸرپٸگٸن اشا الماي,
جۇمىر جەر ٸڭكەرلٸك دەمٸن بٸر باسا الماي...
زاپىران-قۇسادان زار شەككەن جٷرەگٸم,
زاۋ اسپان شەگٸنەن ٸزدەيدٸ بٸر ەمٸن...
قۇمىعىپ داۋىسىم قالماسا ەكەن دەپ,
قۇنىعىپ اي ساعان ەن بولىپ جەتەم تەك...
تٸرلٸكتەن تاپپاعان بايىزىم بارداي-اق,
تٸلەدٸم ماحاببات جانىنا بارماي-اق...
ٶمٸردٸڭ جولىندا ٶكٸنٸش,ٷمٸت بار,
ٶلٸمنٸڭ ٶزٸ دە سەزٸمگە كٸرٸپتار!
ماحاببات تٸلەدٸم اسپانعا,جەرگە دە,
ماحاببات تٸلەدٸم ارمانشىل كەۋدەمە...
* * *
يە, ول راس دەر ەدٸم:
سەنٸڭ مەنٸ قۇلاي سٷيگەنٸڭ.
ٶز وتىڭا ٶزٸڭ كٷيگەنٸڭ!
مەن كەتكەن ەم عوي ٸشٸندە,
ارمان اتتى كٷمٸس كٷيمەنٸڭ...
يە,مويىندار دەپ ەدٸم:
ٶمٸردٸڭ جىلدام ٶتەرٸن سەن,
كٶككە شىن كٶتەرٸلسەڭ!
بٸراق,سەن قالىپ قويدىڭ,
شەڭبەردە ٶتە ٶمٸرشەڭ...
يە,سەرت بەرگەن دە سەن ەدٸڭ:
ماعان دەگەن جانكەشتٸ سەزٸمٸڭ ٷشٸن,
(جالقى بوپ ٶتەم دەپ...ٶزٸ كٸم ٷشٸن?!)
تاعى دا سانام سانعا بٶلٸنەر,
جەككٶرٸپ كەتتٸم تٶزٸمٸڭ ٷشٸن...
يە,جەتپەيدٸ ساعان دەرەگٸم:
مەن سەنەن جىراق كەتكەنمٸن,
ٶكٸندٸڭ,جىلاپ,كەكتەندٸڭ...
ايتشى ٶزٸڭ,وسى بٸر سەزٸمٸڭ ٷشٸن,
شىن ازاپتى شىداپ, شەككەن كٸم?!
* * *
تٷن. ايدىڭ التىن نۇرى-
وينايدى بۇعاعىمدا.
وت دەمٸ القىندىردى,
كٷلدٸم بە, جىلادىم با?!
تٷن. جۇلدىز تامدى كٶكتەن,
جانسەبٸل جاستىعىما.
جاندى كٷز, جاندى كٶكتەم,
ٶزەككە جاس تىعىلا.
تٷن. تاۋلار قاراۋىتقان,
كٶزدەرٸم شاعىلىسىپ.
كٶكجيەك الاۋ جۇتقان,
تىنادى لاعىل قۇسىپ...
* * *
ۋاقىتپەن ٶلشەنگەننٸڭ بەرٸ مۇڭ,
ۋ جۇتساق تا, سۋ جۇتساق تا كٶنەمٸز...
جالقى قالعان جٷرەگٸڭنٸڭ جارىعىن,
جاعا المادىم, جازىمىشتى كٶمەمٸز.
سەنٸڭ جازعان حاتتارىڭنىڭ ارتى زار,
سەن شىداعان سەرتتٸڭ دەتٸ تىم بەرٸك.
توبىر سىرتتان تون پٸشەر دە,تالقىلار,
توسىن سەنٸڭ سەزٸمٸڭدٸ مٸن كٶرٸپ...
جاڭبىرلى تٷن قولشاتىردى قورعالاپ,
جالعىزدىعىن ارقالاعان جٷرەكتەر.
بٸر ساعىنىش وتىر بەلكٸم, جول قاراپ,
بٸر كەم دٷنيە جەتكٸزبەيدٸ,بٸر ٶتكەل...
* * *
مەنٸڭ نەدەن تٷڭٸلگەنٸم-
ماڭىزدى!
سەنٸڭ نەدەن ٷگٸلگەنٸڭ-
اڭىز-دى...
ەكەۋٸمٸزدٸ,
ٶر ەتكەن سول ٶر التاي,
ەكەۋٸمٸزدٸ,
ٶكپەلەتكەن تەرٸزدٸ...
مەنٸڭ نەدەن جىلاعانىم-
شىن ەدٸ!
سەنٸڭ نەدەن قۇلاعانىڭ-
سىن ەدٸ...
كەڭ كەۋدەسٸ,
بەيٸش بولعان التايدىڭ,
كەرەك بولسا,
بٸز دەپ سوعار جٷرەگٸ...
مەنٸڭ نەدەن قامىققانىم-
انىق-تى!
سەنٸڭ نەدەن جالىققانىڭ-
قالىپتى...
ەشكٸم ۇقپاس,
جالعىز عانا شىندىق بار-
ەكەۋٸمٸزدٸ,
اڭسادى التاي, زارىقتى...
* * *
ماعان بٷگٸن كەرەك بوپ تۇر بٸر ٶلەڭ,
ماحابباتپەن كٶك پەن جەردٸ تٸرەگەن.
سەۋلەسٸمەن جىلىتاتىن جانىمدى,
سەل دە بولسا, تابا الاتىن بابىمدى.
مىناۋ دٷرمەك دٷنيەدەن اۋلاققا,
مىنا اقىندى الىپ كەتەر تاۋ جاققا.
اسپان جاققا اپاراتىن سونان سوڭ,
(ادامدار جات, بولىپ كەتتٸ قوعام توڭ.)
كٷزدٸڭ مۇڭى جاپىراقشا جاۋعانمەن,
كٷي ەستٸدٸم سابىرلى اناۋ تاۋدان مەن.
ماعان بٷگٸن كەرەك بوپ تۇر بٸر ٶلەڭ,
ماحابباتپەن كٶك پەن جەردٸ تٸرەگەن...
* * *
گٷل كٷلتەسٸن جارىپ شىققان شىق دٸرٸلٸ سەكٸلدٸ,
بٸر تامشى نۇر تٷستٸ ٷزٸلٸپ, سيپاي ٶتتٸ بەتٸمدٸ...
سەنٸڭ مەنٸ ويلاعان سول سەتتەرٸڭنەن باستالعان-
باتقان كٷن مەن اتقان تاڭدار شۋاق تٶكتٸ اسقاردان...
قۇشاعىڭا ۇمتىلا الماي,ىنتىعا الماي الىستان,
مەنٸڭ سۇلۋ مۇڭدارىم-اي, قارا تٷنمەن قابىسقان...
جاقىن كەلٸپ جانا الماعان,الا الماعان الاۋىن,
ايتشى,ماعان جاسىرماي-اق, جٷرەگٸڭنٸڭ قالاۋىن?!
جاسىرماعىڭ,جاسىرماعىڭ... سەزەتٸنٸم انىق شىن,
قارلىقتىرىپ بارا جاتىر جانارىمدى جارىق تٷن...
سەنٸڭ مەنٸ اڭساعان سول شاقتارىڭنان باستالعان-
ەرتە كٶكتەم ەڭٸلٸكگٷلٸ تاۋ ٶتٸندە تاس جارعان...
* * *
ەرتەڭ تاعى كٷتٸپ الار تاڭ نۇرلى,
ەرتەڭ تالاق ەتەمٸن مەن تاعدىردى...
ارمانداردىڭ گٷلٸ اشىلار بٸر دەمدە,
اقىن بولىپ مەنشە ٶمٸر سٷرگەنگە...
باقىت دەگەن ٶزٸ قاعار ەسٸكتٸ,
بار جانىممەن كٷتكەن ەدٸم,كەشٸكتٸ...
التايىما اپارادى تاعى... تٷس,
ارشاسى اڭقىپ, ەرمەن تۇنعان ساعىنىش...
گٷل زارقۇمار – 1974-جىلى 15-قىركٷيەكتە موڭعولييانىڭ ۋلاانبااتار قالاسىندا دٷنيەگە كەلگەن. مونعولييا قازاق اقىندارى اراسىندا ٶتكەن «التىن جەبە» جىر مٷشەيراسىنىڭ (1992 ج.), اقتان بابيۇلىنىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان مٷشەيرانىڭ (1997ج.) باس جٷلدەگەرٸ. مونعولييا جاستار وداعىنىڭ التىن مەدالٸنٸڭ يەگەرٸ. 2012 جىلى «جالىن» باسپاسىنان «جٷرەكتەگٸ جٷزٸك» اتتى كٸتابى جارىق كٶردٸ.
