ەلەمنٸڭ بۇعان دەيٸن بەلگٸسٸز بولعان COVID-19 كوروناۆيرۋسىمەن كٷرەسٸپ كەلە جاتقانىنا جارتى جىل بولدى. قولدانىلىپ جاتقان شارالارعا قاراماستان, پاندەمييا توقتاماي, تەز تارالىپ, جٷزدەگەن مىڭ ادامدى ٶلتٸرٸپ جاتىر. بۇل تۋرالى جەنەۆا قالاسىندا ٶتكەن باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا ددۇ باس ديرەكتورى تەدروس گەبرەيەسۋس ەسكەرتتٸ, دەپ حابارلايدى بۇۇ جاڭالىقتارى.
«التى اي بۇرىن ەشقايسىمىز بەلگٸسٸز ۆيرۋستىڭ بٷكٸل ەلەمدٸ, ٶمٸرٸمٸزدٸ شىر اينالدىراتىنىن ەلەستەتٸپ تە كٶرمەگەن ەدٸك», - دەيدٸ د-ر تەدروس.
ول تۋرا جارتى جىل بۇرىن, ياعني 2019 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىندا دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى قىتايدا پنەۆمونييا وقيعالارى تۋرالى بٸرٸنشٸ حابارلاما العانىن ەسكە سالدى. وسى ۋاقىت ٸشٸندە COVID-19 اتاۋىن العان بۇرىن بەلگٸسٸز ۆيرۋستى 10 ملن استام ادام جۇقتىرىپ, 500 مىڭنان استام ادام قايتىس بولعان.
ددۇ باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, پاندەمييا ادامداردىڭ ەڭ جاقسى جەنە ەڭ ناشار قاسيەتتەرٸن انىقتاعان.
«بٸر جاعىنان, بٷكٸل ەلەم بويىنشا ادامداردىڭ تاباندىلىعىن, جاسامپازدىعىن, مەيٸرٸمٸ مەن تٸلەكتەستٸگٸن كٶرٸپ وتىرمىز. الايدا, سونىمەن قاتار ستيگماتيزاتسييا, تەرٸس حابار تاراتۋ جەنە پاندەمييانى ساياسيلاندىرۋعا كۋە بولىپ جاتىرمىز», - دەپ اتاپ ٶتتٸ د-ر تەدروس.
ول ددسۇ-نىڭ مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردٸ وقىتۋ, ميلليونداعان قورعانىس جەنە دياگنوستيكالىق قۇرالداردى مۇقتاج ەلدەرگە جٸبەرۋدەن باستاپ, COVID-19 ۆيرۋسىنا قارسى دەرٸ-دەرمەكتەر مەن ۆاكتسينالاردى جاساۋ جەنە سىناۋ, پاندەميياعا قارسى كٷش جۇمىلدىرۋ سيياقتى اتقارعان ٷلكەن جۇمىسى تۋرالى ەسكە سالدى.
بۇدان بٶلەك, ددۇ ەۋروپالىق كوميسسييا جەنە ٶزگە سەرٸكتەستەرٸمەن بٸرگە ۆاكتسينا پايدا بولعان سوڭ, بارلىق ادامداردى ونىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىن ۇستانعان جوبانى ٸسكە قسوتى. الايدا, د-ر تەدروستىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, ۆاكتسينانىڭ COVID-19 ۆيرۋسىن ۇزاقمەرزٸمدٸ باقىلاۋ قۇرالى رەتٸندە ماڭىزدىلىعىنا قاراماستان, ددسۇ-نىڭ بەس كەڭەسٸن ورىنداي وتىرىپ, ادامداردى قازٸردەن باستاپ قورعاپ قالۋ كەرەك.
«ەر ادام دەرمەنسٸز ەمەس ەكەنٸن سەزٸنۋٸ تيٸس: بارلىعىمىز ٶزٸمٸزدٸ دە, اينالامىزداعىلاردى دا قورعاپ قالاتىن شارالار قابىلداي الامىز. سٸزدٸڭ دەنساۋلىعىڭىز – ٶز قولىڭىزدا!», - دەپ اتاپ ٶتتٸ د-ر تەدروس.
ول قاشىقتىق ساقتاپ, قولدى جۋىپ وتىرۋ, ماسكا تاعۋ, جٶتەلگەن جەنە تٷشكٸرگەن كەزدە اۋىزدى جاۋىپ وتىرۋ, ٶزٸن ناشار سەزٸنگەن كەزدە ٷيدەن شىقپاۋ جەنە ٶزگەلەرمەن سەنٸمدٸ اقپارات كٶزدەرٸنٸڭ اقپاراتىمەن بٶلٸسۋ كەرەك ەكەنٸن تٷسٸندٸردٸ.
«سٸز قاۋٸپتٸ توپ ساناتىنا جاتپاۋىڭىز مٷمكٸن, الايدا سٸزدٸڭ ەرەكەتٸڭٸز بٸرەۋدٸڭ ٶمٸرٸنە ىقپال ەتە الادى», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ددۇ باسشىسى.
ۇيىمنىڭ باس ديرەكتورى جۇقتىرۋ تٸزبەگٸن بارلىق ەلدەر, تٸپتٸ COVID-19 راستالعان وقيعالارى بولماعان ەلدەر دە ٷزە الاتىنىن اتاپ ٶتتٸ. ول ٷشٸن بارلىق مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر ٸندەتكە شالدىققان ادامدارمەن جۇمىس ٸستەۋگە ٷيرەتٸلٸپ, جەكە قورعانىس قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتٸلۋٸ قاجەت.
اۋرۋ جۇقتىرۋ وقيعالارىن قاداعالاۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ ٶتە ماڭىزدى, ول ۇشٸن كٷردەلٸ تەحنولوگييالار قاجەت ەمەس.
«ناۋقاس ادامدارمەن بايلانىستا بولعانداردى انىقتاپ, ولاردى كارانتينگە جاتقىزۋ تەك مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردٸڭ ەمەس, تٷرلٸ مامانداردىڭ قولىنان دا كەلەدٸ», دەپ اتاپ ٶتتٸ گەبرەيەسۋس.
