فەمينيزمنەن زييان بولدى ما?

فوتو: Pinterest.com

 Ult.kz-تە جيھانكەز جۋرناليست دينارا بولاتتىڭ ٶزگە پايىمى.

سوڭعى ون جىلدىقتا ەلدە ەيەل تاعدىرى تاقىرىبى ٶزەكتٸ. ەيەل قۇقىعى, ەيەل باقىتى مەسەلەلەرٸندە بەلسەندٸلٸك تانىتقان فەمينيستەرگە "باتىستىڭ كەرٸ ەسەرٸ" دەپ كٶپ حالىق شٷيلٸكسە دە, دەل وسى باعىتتىڭ بەلەڭ الۋىمەن ەلدە بٸرتالاي وڭ ٶزگەرٸستەر بايقالادى.

بيلٸكتە

ٸس جٷزٸندە تولىق ٸسكە اسپاسا دا گەندەرلٸك تەڭدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا ەيەلدەردٸڭ بيلٸككە, ەڭبەككە, بٸلٸمگە تەڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن دامىتۋ, ەيەلدەر كەسٸپكەرلٸگٸن قولداۋ, پارتييالىق تٸزٸمدەردە ەيەلدەر مەن جاستارعا 30% كۆوتا ەنگٸزۋ زاڭعا ەنگٸزٸلگەن ەدٸ.

فەمينيست قوعامدىق پٸكٸر كٶشباسشىلارى مەن ەيەل قۇقىعىن قورعاۋشى ۇيىمدار تالاپتارىنىڭ ارقاسىندا 2024 جىلى قوعامدا "سالتانات زاڭى" دەپ اتالىپ كەتكەن ەيەلدەر مەن بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعايتىن زاڭ ٶز كٷشٸنە ەندٸ. بۇل زاڭ اياسىندا بۇعان دەيٸن ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق دەپ سانالعان تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق كەزٸندە دەنساۋلىققا زييان كەلتٸرۋ قىلمىستىق باپقا اۋىستى. بالالارعا جاسالعان زورلىق-زومبىلىق سونىڭ ٸشٸندە جىنىستىق سيپاتتاعى قىلمىس, ۇرلاۋ, ٶلتٸرۋگە ەڭ اۋىر جازالار تاعايىندالىپ, ٶمٸر بويعى باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى ەنگٸزٸلدٸ. 

قوعامدا

ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ەيەل باقىتىن ناسيحاتتاۋشىلاردىڭ ارقاسىندا سوڭعى ون جىلدا قوعامدىق پٸكٸر ايتارلىقتاي ٶزگەردٸ. بۇرىن جابىق تاقىرىپ سانالعان ەيەلگە قول كٶتەرۋ, ەنەدەن قىسىم كٶرۋ, كٶپ مٸندەتتٸ الىپ جٷرٸپ شارشاۋ, ەيەلدٸڭ ٶز تابىسى بولماي قينالۋ, اجىراسۋدان كەيٸنگٸ مەسەلەلەر, جۇمىسقا قابىلدانۋدا جىنىسىنا وراي شەكتەۋلەر, قىزمەت كەزٸندەگٸ ەيەلگە جاسالعان حاراسسمەنت سەكٸلدٸ مەسەلەلەر جان-جاقتى تالقىلانىپ, ەسٸرەسە جاستاردا قۇقىقتىق ساۋاتتىلىق, ٶزٸن قورعاۋدا باتىلدىق قالىپتاسىپ كەلەدٸ. سونىمەن بٸرگە ەيەلگە قاتىستى بولىپ جاتقان تٷرلٸ مەسەلەلەردە قوعامنىڭ باسىم بٶلٸگٸ ەسكٸ ستەرەوتيپتەرگە قارسى پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, جاپپاي ەيەلدٸ, انانى قولداي باستادى.

ەيەلدٸڭ ٶزٸ

ەلٸمٸزدەگٸ ەيەل قاۋىمى تٷگەل وياندى دەۋگە كەلمەيدٸ. جۇرتتىڭ سٶزٸنەن قورقاتىندار, ماتەريالدىق جاعدايعا, ەسكٸ تٷسٸنٸكتەرگە ەلٸ تەۋەلدٸ جاندار جەتەرلٸك. دەگەنمەن ەيەل تەك وتباسىنىڭ ادامى, ەرٸ ول بەرٸنە شىداۋ كەرەك دەگەن تٷسٸنٸك ازايىپ كەلەدٸ.

ەيەلدەر سٶيلەي باستادى. بۇرىن "بٸرەۋ بٸلسە ۇيات بولادى", "بەرٸ ٷي ٸشٸندە قالۋ كەرەك" دەگەن تٷسٸنٸكتەگٸ قىز-كەلٸنشەكتەر باسىنداعى قيىندىقتاردى, سەزٸمدەرٸن اشىق جازا باستادى. قازٸر قازاق قىز-كەلٸنشەگٸنٸڭ باسىم بٶلٸگٸندە بٸلٸم الۋعا, شەتەلدە جوعارعى بٸلٸم الۋعا, تۇلعا رەتٸندە ٶسۋگە, جەكە تابىس تابۋعا, جەكە باسپانالى بولۋعا ۇمتىلىس كٶبەيدٸ. مۇنىڭ بارلىعى دەرلٸك قۋانارلىق جاعداي. ەرٸ مۇنىڭ بارلىعى فەمينيستەردٸڭ ەيەل تاعدىرىن جان-جاقتى جىرلاۋىنىڭ ارقاسى.

پايىم

ەيەل باردا ‒ ەيەل تاقىرىبى مەڭگٸ ٶزەكتٸ. تالاي عاسىر باتپان تاپتاۋرىنمەن ٶمٸر سٷرگەن دەستٷرلٸ, پاتريارحالدى قوعام ٷشٸن بٸردەن ٶزگەرۋ, بٸردەن ەيەلگە تولىق قۇقىعىن بەرە سالۋ ٶتە قيىن. قازاق قوعامىندا ويانعان, ٶز ٶمٸرٸن ٶز تٸزگٸنٸنە العان ەيەل بالاسى قانشالىق بولسا, ەزگٸدە ٶمٸر سٷرەتٸن قىز-كەلٸنشەك ولاردان بٸرنەشە ەسە كٶپ. سول سەبەپتٸ فەمينيستەردٸڭ بولسىن, ساۋاتتى جاستاردىڭ بولسىن ٷگٸت-ناسيحاتى ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە, ٶز اينالاسىندا, وتباسى, قىزمەتتە ەلٸ كٶپ قاجەت-اق. كٶش ‒ جٷرە بارا تٷزەلەدٸ. سەڭ قوزعالا باستاعانىن كٶز كٶردٸ. بيلٸك بوپ, قوعام بوپ, ەڭ باستىسى ەيەلدٸڭ ٶزٸ تٷگەل ويانسا ەكەن.

دينارا بولات