ەۋروپالىق وداققا مٷشە مەملەكەتتەر قازاقستانمەن جان-جاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ نىعايتۋعا جەنە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەلدٸ ساياسي جەنە ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جاڭعىرتۋ باعىتىن دەيەكتٸ قولداۋعا مٷددەلٸ. بۇل تۋرالى جەنە جالپى كٷن تەرتٸبٸندەگٸ باسقا دا ٶزەكتٸ مەسەلەلەر بويىنشا بٷگٸن قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى – سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ مۇحتار تٸلەۋبەردٸنٸڭ قازاقستاندا اككرەديتتەلگەن ەۋروپالىق وداققا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ ەلشٸلەرٸمەن كەزدەسۋٸندە ايتىلدى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات سىرتقى ساياسي ۆەدومستۆونىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
كەزدەسۋدٸڭ نەگٸزگٸ تاقىرىپتارى ينۆەستيتسييالىق, ساۋدا-ەكونوميكالىق, ساياسي جەنە مەدەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ, اعىمداعى جىلعى قاڭتارداعى قايعىلى وقيعالاردان كەيٸنگٸ قازاقستانداعى قازٸرگٸ احۋال, سونداي-اق ودان ەرٸ ەكٸجاقتى جەنە كٶپجاقتى ٶزارا ٸس-قيمىلدىڭ باسىمدىقتارىن تالقىلاۋ بولدى.
ٶز سٶزٸندە مينيستر ەۋروپالىق تاراپتى ەل باسشىلىعىنىڭ «قايعىلى قاڭتار» سالدارى اياسىندا جاڭا قازاقستاندى قۇرۋداعى نەگٸزگٸ تەسٸلدەرٸ تۋرالى حاباردار ەتتٸ جەنە مەملەكەتتٸڭ ودان ەرٸ دەموكراتييالىق قايتا قۇرۋ باعىتىنا بەيٸلدٸلٸگٸن راستادى.
«ەۋروپالىق وداقپەن بٸز سەنٸمگە, ٶزارا قۇرمەتكە جەنە ورتاق باسىمدىقتارعا نەگٸزدەلگەن بەرٸك قاتىناستار ورناتتىق. بۇل قاتىناستار جاھاندىق جەنە ٶڭٸرلٸك قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋدەگٸ سەنٸمدٸ سەرٸكتەستٸكپەن, سەرپٸندٸ ساۋدا ىنتىماقتاستىعىمەن, سونداي-اق بەرٸك ساياسي بايلانىستارمەن نىعايتىلۋدا», - دەپ اتاپ ٶتتٸ مينيستر.
ٸس-شارا اياسىندا قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا بٸرٸنشٸ ۆيتسە-مينيسترٸ تيمۋر جاقسىلىقوۆ ەۋروپالىق ديپلوماتتاردى ەلٸمٸزدٸڭ 2021 جىلعى ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ نەگٸزگٸ قورىتىندىلارى تۋرالى حاباردار ەتٸپ, سونداي-اق ەلدەگٸ قاڭتار ايىنداعى وقيعالار اياسىندا ٷكٸمەت الدىنا قويىلعان ٶزەكتٸ مٸندەتتەرگە جەكە توقتالدى.
«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بٸرقاتار ماڭىزدى باستامالاردى ۇسىندى, ولاردى ٸسكە اسىرۋ ەلٸمٸزدٸڭ جاڭا ەكونوميكالىق ٸرگەتاسىن قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸ ينكليۋزيۆتٸ ەكونوميكالىق ٶسۋدٸ ىنتالاندىرۋعا, ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە جەنە كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋعا باعىتتالعان «قر ٷكٸمەتٸنٸڭ 2022 جىلعا ارنالعان ٸس-قيمىل باعدارلاماسىن» كەلٸسۋ جەنە بەكٸتۋ بويىنشا بەلسەندٸ جۇمىس ٸستەۋدە», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ٶز سٶزٸندە ۆيتسە-مينيستر.
ەو-نىڭ قازاقستانداعى ٶكٸلدٸگٸنٸڭ باسشىسى ەلشٸ كەستاس يانكاۋسكاس اتاپ ٶتكەندەي, «قازاقستان ەۋروپالىق وداقتىڭ ورتالىق ازيياداعى ٶتە ماڭىزدى ەرٸپتەسٸ جەنە ەلدٸڭ ودان ەرٸ دامۋىنا, ەسٸرەسە ساياسي رەفورمالار مەن دەموكراتييالاندىرۋعا قاتىستى مەسەلەلەردٸ بەرٸك قولداۋعا نيەتتٸمٸز». ەلشٸنٸڭ ايتۋىنشا, «ەۋروپالىق ەرٸپتەستەر جاقىندا بولعان وقيعالاردىڭ كەشەندٸ سيپاتىن دا تٷسٸنەدٸ», وسىعان بايلانىستى وبەكتيۆتٸ تەرگەۋ جٷرگٸزۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ جەنە قازاقستاننىڭ ۋەكٸلەتتٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارىنىڭ تەرگەۋدٸڭ الدىن الا نەتيجەلەرٸن جارييا ەتۋٸن كٷتۋدە. وسى تۇرعىدا كەزدەسۋدە باس پروكۋراتۋرا تەرگەۋ ٸس-شارالارىن جٷرگٸزۋ كەزٸندە جول بەرٸلگەن بۇزۋشىلىقتار تۋرالى شاعىمدار بويىنشا 170 قىلمىستىق ٸس قوزعاعانى تۋرالى اقپارات ەرەكشە اتاپ ٶتٸلدٸ.
فرانتسييا ەلشٸسٸ ديدە كانەسستٸڭ ايتۋىنشا, «ەۋروپالىق كەڭەستەگٸ فرانتسۋز تٶراعالىعى (2022 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىسىندا) بٸز ٷشٸن ورتالىق ازيياداعى نەگٸزگٸ ەرٸپتەس بولىپ تابىلاتىن قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا باعىتتالعان». تٶراعالىقتىڭ ٶڭٸرلٸك باسىمدىقتارى اراسىندا ول قازاقستانداعى ودان ارعى دەموكراتييالىق ٶزگەرٸستەر سالاسىنداعى كٷن تەرتٸبٸن قوسا العاندا, ەو مەن قازاقستان اراسىنداعى كەڭەيتٸلگەن ەرٸپتەستٸك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلٸسٸمنٸڭ ەرەجەلەرٸن تولىق ٸسكە اسىرۋدى; «كوۆيدتان كەيٸنگٸ» ەكونوميكا مەن ينۆەستيتسييالىق احۋالدى قالپىنا كەلتٸرۋدٸ; «جاسىل» ەكونوميكانى قۇرۋدى; ورتالىق ازييادا جەنە ەۋروپامەن كٶلٸك سالاسىنداعى تۇراقتى ٶزارا بايلانىستىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدٸ اتادى.
ودان ەرٸ پٸكٸر الماسۋ بارىسىندا ەۋروپالىق ديپلوماتتار ەلٸمٸزدەگٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جەنە ساياسي رەفورمالار باعدارلاماسىنا قولداۋ بٸلدٸرٸپ, ەو-نىڭ قازاقستان-ەۋروپالىق ەرٸپتەستٸكتٸ نىعايتۋ ٷشٸن زاڭ ٷستەمدٸگٸ مەن دەموكراتييالاندىرۋ مەسەلەلەرٸندە قازاقستانمەن ودان ەرٸ سىندارلى ديالوگ جٷرگٸزۋگە ەزٸر ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
وسى تۇرعىدا بيلٸك پەن ازاماتتىق قوعامنىڭ, ونىڭ ٸشٸندە ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸ جەنە قر سٸم جانىنداعى كونسۋلتاتيۆتٸك-كەڭەسشٸ ورگان «ادامي ٶلشەم جٶنٸندەگٸ ديالوگ الاڭى» سيياقتى الاڭداردى قولدانۋ ارقىلى تيٸمدٸ ٶزارا ٸس-قيمىلىنىڭ ماڭىزدى رٶلٸ اتاپ ٶتٸلدٸ. جالپى العاندا, كەزدەسۋ ەكٸجاقتى جەنە كٶپجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ كەڭ اۋقىمدى مەسەلەلەرٸن تالقىلاۋعا جەنە ساياسي ديالوگتى ودان ەرٸ تەرەڭدەتۋگە, ساۋدا-ەكونوميكالىق جەنە ينۆەستيتسييالىق ٶزارا ٸس-قيمىلدى كەڭەيتۋ جٶنٸندە پٸكٸر الماسۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
