فوتو: adebiportal.kz
2023 جىلدىڭ 19-23 سەۋٸرٸ ارالىعىندا استانا قالاسىندا «Eurasian Book Fair-2023» كٸتاپ كٶرمەسٸ ٶتەدٸ. وقىرمان قاۋىم اسىعا كٷتەتٸن كٶرمە اياسىندا بٸرنەشە جىل بويى كٶركەم ەدەبيەت سالاسىندا ساپالى كٸتاپ شىعارىپ, اۆتورلاردىڭ نازارىنا ٸلٸككەن «اباي» باسپاسى بيىل جارىق كٶرەتٸن 23 كٸتاپتىڭ تۇساۋكەسەر رەسٸمٸن ٶتكٸزەدٸ.
جىل باسىنان بەرٸ جارىق كٶرٸپ ٷلگەرگەن كٸتاپتار قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ نەگٸزٸن قالاۋشى اباي حەكٸمنەن باستالىپ, ەر كەزەڭنٸڭ كلاسسيك قالامگەرلەرٸنٸڭ شىعارمالارىمەن جالعاسىن تاپقان. سونداي-اق, بۇل كٸتاپتاردىڭ ٸشٸندە وڭايلىقپەن قولعا تٷسە بەرمەيتٸن, ٸزدەگەنگە تاپتىرماس اكادەمييالىق زەرتتەۋ ەڭبەكتەرٸ دە بار.
«اباي» باسپاسى 23 كٸتاپتىڭ ٸشٸندەگٸ 15 كٶركەم ەدەبيەتتٸ ەلەمدٸك سۇرانىستاعى كٸتاپ دەڭگەيٸندە جاساقتاپ شىققان. ياعني, زاماناۋي ٷلگٸدە, مينيماليزم ديزايندا كٶركەمدەپ, قازاق بالالارىنىڭ قولىنا تيگەندە سٶز قۇدٸرەتٸن سەزٸنٸپ وقي الۋى ٷشٸن قولايلى. وسى تۇستا وقىرماننىڭ كٶزقاراسى مەن جاڭاشىلدىعىن ەسكەرە وتىرىپ «اباي» باسپاسى بۇل كٸتاپتاردى ٶز قارجىسىنا باسىپ شىعارعان. جيناقتاردىڭ بٸرازى بۇرىننان قالىپتاسقان فورما مەن تٷستەر گالەرەياسىن, تٸپتٸ مازمۇنى مەن تاقىرىبىن دا بۇزىپ-جارىپ, ٶز جاڭا تارتىمدىلىعىمەن وقىرمانعا جول تارتپاق.
قازاقستىڭ باس اقىنى, اعارتۋشى, قازاق جازبا ەدەبيەتٸنٸڭ, قازاق ەدەبي تٸلٸنٸڭ نەگٸزٸن قالاۋشى, فيلوسوف, كومپوزيتور, اۋدارماشى, ساياسي قايراتكەر, رەفورماتور اباي قۇنانبايۇلىنىڭ ارتىندا قالعان رۋحاني مۇراسى «جٷرەكتٸڭ كٶزٸ اشىلسا...» دەگەن اتپەن, قازاقتىڭ ۇلى اقىنى, الاش قوزعالىسىنىڭ قايراتكەرٸ, پوەزيياسى قازاق ەدەبيەتٸنە عانا ەمەس, تٷركٸ تەكتەس حالىقتار ەدەبيەتٸنە دە ٷلكەن ىقپال ەتكەن بەس ارىستىڭ بٸرٸ ماعجان جۇماباەۆتىڭ ٶمٸرشەڭ, رۋحتى ٶلەڭدەرٸ «تۇران» اتتى اتاۋمەن باسىلدى.
قازاقتىڭ اقيىعى, عاسىر اقىنى مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ جيناعى «وتان», ۇلى اقىن تٶلەگەن ايبەرگەنوۆتىڭ كەز كەلگەن جىرىنداعى ساعىنىشى «ساعىنىش» دەگەن كٸتاپ بوپ قولعا تيمەك.
قازاقتىڭ اسا كٶرنەكتٸ اقىنى, قازاق پوەزيياسىنا ٶزگەشە لەپ ەكەلگەن جاراسقان ەبدٸراش تا وسى جيناقتاردىڭ سالماعىن ارتتىرىپ تۇرسا, قر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ ولجاس سٷلەيمەنوۆ, مۇحتار شاحانوۆ باستاعان بۋىن يسرايل ساپارباي, نەسٸپبەك ايتۇلى, كٷلەش احمەتوۆا, سابىر اداي, گٷلنار سالىقباي, قالقامان سارين دەپ جالعاسا بەرەدٸ. سولاردىڭ ٸشٸندە بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ بەتسەللەرٸنە اينالعان ۇلاربەك نۇرعالىمۇلىنىڭ «داياعاشى» كٸتابى مەن اقبەرەن ەلگەزەكتٸڭ «بولماعان بالالىق شاق» تۋىندىسى مٷلدە بٶلەك ديزايندا, جاڭاشا فورماتتا جارىق كٶرگەن.
15 كٸتاپتان بٶلەك تانىستىرىلعالى وتىرعان 9 جيناق الماتى قالاسى ەكٸمدٸگٸ قولداۋىمەن «اباي» باسپاسىنان جارىققا شىققان. ولار – «كٶزٸمنٸڭ قاراسى» (ە. شٷكٸمان), «ۇلتتىڭ ۇلى ۇستازى» (ۇجىمدىق جيناق), «ەۋەزوۆ ەلەمٸ» (“قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ" كٸتاپحاناسى” اتتى جاڭا توپتامانىڭ تۇڭعىش تومى), «ەپيكالىق جىرشىلىق» (ب. جٷسٸپوۆ), «ەۋەستٸك ەلەمٸ» (ق. مۇقاش), «اقىن جارى» (س. ايبەرگەنوۆا), «قاراش باتىر» (ز. ەبدەشەۆ), «قۇت» (ق. مۇقامەتقالي) جەنە «ۆولشەبنيك» (و. ەۋبەكٸروۆ).
1. ەركٸن شٷكٸماننىڭ «كٶزٸمنٸڭ قاراسى» جيناعىنا حەكٸم, ويشىل, كومپوزيتور اباي قۇنانبايۇلىنىڭ ەندەرٸ مەن كٷيلەرٸ جيناقتالىپ, دومبىرا بۇراۋىنا لايىقتالىپ نوتاعا تٷسٸرٸلٸپ بەرٸلگەن. ەڭبەكتٸڭ باستى جاڭالىعى – ٶتكەن عاسىردىڭ 20-جىلدارىنان باستاپ بٷگٸنگٸ كٷنگە دەيٸن جيناقتالعان اقىننىڭ مۋزىكالىق مۇرالارىنىڭ تٷر-نۇسقالارى سالىستىرىلىپ, بۇرىنعى-سوڭعى جارىق كٶرگەن جيناقتار مەن عىلىمي ەڭبەكتەردەگٸ جەنە مۇراعاتتارداعى ماتەريالدار نەگٸزٸندە كەڭ عىلىمي تٷسٸنٸك بەرٸلۋٸ.
2. «ۇلتتىڭ ۇلى ۇستازى» اتتى الاشتىڭ اقىلمانى, بٸرتۋار اعارتۋشىسى احمەت بايتۇرسىنۇلىنىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولۋىنا وراي دايىندالعان وسىناۋ ۇجىمدىق جيناققا كەيٸنگٸ جىلدارى مەرزٸمدٸك باسپاسٶز بەتتەرٸندە جەنە عالامتوردا جارييالانعان تانىمدىق ماقالالار, تۇششىمدى تولعامدار, سان الۋان سۇحباتتار, عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن مەرەيتوي قارساڭىنداعى ٸس-شارالار جايلى شولۋلار, اردا اقىننىڭ ٶز تۋىندىلارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ توپتاستىرىلدى.
3. «ەۋەزوۆ ەلەمٸ» جيناعى ۇلى قالامگەردٸڭ تۋعانىنا 125 جىل تولۋىنا وراي دايىندالعان ۇجىمدىق جيناق. مۇحتار ومارحانۇلى ەۋەزوۆتٸڭ اسىل مۇراسىنا ارنالعان تانىمدىق كٸتاپ – “قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ" كٸتاپحاناسى” اتتى جاڭا توپتامانىڭ تۇڭعىش تومى. باس ەدەبي باسىلىمنىڭ بەتتەرٸندە كەيٸنگٸ جىلدارى جارىق كٶرگەن تٷرلٸ ماقالالار مەن تولعامدار, سان الۋان زەرتتەۋلەر مەن سىرلى سۇحباتتار, مەرەيتوي قارساڭىندا اتقارىلعان ٸس-شارالارعا قاتىستى شولۋلار مەن سيرەك سۋرەتتەر بۇل باياندى جوبانىڭ مازمۇنىن بايىتىپ, كٸتاپتىڭ كٶركەمدٸگٸن ارتتىرا تٷسكەنٸ انىق.
4. فولكلورتانۋشى عالىم بەرٸك جٷسٸپوۆتٸڭ «ەپيكالىق جىرشىلىق» جيناعىندا قازاق ەپوستانۋ عىلىمى كەنجە زەرتتەگەن كٷردەلٸ سالا – ەپيك جىرشى جاندى ورىنداۋ سەتٸندە پايدا بولاتىن تۋىنداتپا جەنە شىعارماشىلىق ەگٸز قوسارلانۋدىڭ يمپروۆيزاتسييا جاساپ, ۆارياتسييالاۋ بارىسىندا مەتٸن مەن مۋزىكادا كٶرٸنٸس تابۋ ٷدەرٸسٸ, ونىڭ تولايىم ەپيكالىق شىعارماشىلىققا ەسەر ەتۋ مەسەلەسٸنٸڭ تاريحي, تەورييالىق, تەحنيكالىق, تەجٸريبەلٸك ەرەكشەلٸكتەرٸ ەپيكالىق جىرشىلىق قۇبىلىس ساقتالعان حالىقتاردىڭ دەستٷرٸمەن سالىستىرا, سالعاستىرا زەردەلەنگەن.
5. ٶنەر ادامدارى شىعارماشىلىق لابوراتوريياسىنىڭ تالاي قىرىن اڭداۋعا بولاتىنىن تٸلگە تيەك ەتەتٸن قۇلتٶلەۋ مۇقاشتىڭ «ەۋەستٸك ەلەمٸ» كٸتابى ەلدٸڭ ٷلكەندٸ-كٸشٸلٸ تۇلعالارىنىڭ, بەلگٸلٸ اقىن-جازۋشىلار مەن ٶنەر ادامدارىنىڭ قول بوستاعى تٷرلٸ ەرمەگٸ, ەۋەستٸگٸ جٶنٸندە ەڭگٸمەلەنەدٸ.
6. سالتانات ايبەرگەنوۆانىڭ «اقىن جارى» كٸتابى كٶپشٸلٸكتٸڭ قالاۋى, وقىرماننىڭ سۇرانىسى بويىنشا, قازاقتىڭ ۇلى اقىنى تٶلەگەن ايبەرگەنوۆتىڭ اسىل مۇراسىن تٶكپەي, شاشپاي حالىققا تارتۋ ەتكەن, مەۋەلٸ اعاشتاي بەس بالاسىن جەتكٸزگەن, اقىننىڭ ٶمٸرلٸك جارى بولعان ٷرنيسا ايبەرگەنوۆانىڭ باستان كەشكەن قىزىعى مەن قيىنشىلىعى مول ٶمٸرٸ, ەدەبي ورتا, ارالاسقان اينالاسى جايىندا. بٷگٸنگٸ بۇل ەستەلٸك, ەرتەڭگٸ تاريح. مۇنداعى ايتىلعان ەڭگٸمەلەر, قىزىقتى وقيعالار, قارالى كٷندەر قاسٸرەتٸ, اقىننىڭ شىعارماشىلىعىنىڭ شىعۋ تەگٸ ٷرنيسا وسپانقىزىنىڭ ٶز اۋزىنان جەنە جازىپ كەتكەن جازبالارىنان الىندى.
7. زامانبەك ەبدەشەۆتٸڭ «قاراش باتىر» كٸتابىنا ەنگٸزٸلٸپ وتىرعان قىرعىزدىڭ اۋىز ەدەبيەتٸ نۇسقالارى حالىقتىڭ وي-ارمانىن, باقىتتى تۇرمىس ٷشٸن قاجىماس كٷرەسٸن, قايعى-مۇڭىن, قۋانىش-سٷيٸنٸشٸن, ادامنىڭ جاسامپاز ەڭبەگٸن, اقىل-پاراساتىن, ەرلٸك رۋحىن, ادال قارىم-قاتىناستارىن, ماحابباتىن دەرٸپتەيدٸ. قىرعىز ەرتەگٸلەرٸ كٶركەم بەينەلەۋ بوياۋلارىنىڭ سونىلىعىمەن وقىرماندى ەرٸكسٸز باۋراپ الادى.
8. «قۇت» – اقىن قالماحانبەت مۇقامەتقاليدىڭ قالامىنان تۋعان ەكٸنشٸ كٸتاپ. بۇعان دەيٸن جارىق كٶرگەن «گٷل» ليريكالىق جيناعى مەن «كٷلكٸ مەن تٷلكٸ» بالالارعا ارنالعان كٸتابىن وقىرمان جىلى قابىلداعان ەدٸ. ال اقىننىڭ بۇل جيناعىنا بۇعان دەيٸن باسپا بەتٸن كٶرگەن ٶلەڭدەرٸمەن قاتار جاڭا تۋىندىلارى جيناقتالدى. ەربٸر تۋىندىسىندا قازاقى رۋحتى, قادٸر-قاسيەتتٸ, ٸزگٸلٸكتٸ دەرٸپتەيتٸن اۆتوردىڭ بۇل تۋىندىسى دا وقىرمانداردىڭ جٷرەگٸنەن ورىن الارى سٶزسٸز.
9. ساتيرا سالاسى – ەكٸنٸڭ بٸرٸنٸڭ تٸسٸ باتا بەرمەيتٸن جانر. اتاپ ايتار بولساق قازاق ساتيراسىنا وسپانحان ەۋبەكٸروۆتٸڭ قوسقان ٷلەسٸ ەرەكشە. قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ ساتيرا جانرىندا ٶز قولتاڭباسىن قالدىرا بٸلگەن اۆتوردى قازاق وقىرماندارى جەتٸك بٸلگەنمەن, ٶزگە ۇلت ٶكٸلدەرٸنٸڭ وسپانحان شىعارماشىلىعىمەن تانىسۋعا مٷمكٸندٸك از ەدٸ. سول ولقىلىقتىڭ ورىنىن تولتىرۋ ٷشٸن وسپانحان ەۋبەكٸروۆتىڭ «ۆولشەبنيك» اتتى جيناعىن, ياعني ورىس تٸلٸندەگٸ اۋدارماسى وقىرمانعا جول تارتقان.
«اباي» باسپاسىنان جارىق كٶرگەن جاڭا كٸتاپتار وقىرمان تالعامىنا ساي جاسالعان. تارتىمدى ديزاين, ساپالى تٷر مەن ٶلشەم, ىڭعايلى فورماتى كٸتاپسٷيەر قاۋىمدى قۋانتادى دەپ سەنەمٸز.
قوسىمشا. «Eurasian Book Fair-2023» كٸتاپ كٶرمەسٸنە قازاقستاننان, رەسەيدەن, ٶزبەكستاننان, قىتايدان 70-نەن استام باسپا, كٸتاپ ساۋداسى, عىلىمي-بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارى جەنە پوليگرافييالىق كومپانييالار قاتىسادى. حالىقارالىق كٸتاپ كٶرمە-جەرمەڭكەسٸنٸڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – كٸتاپ وقۋدى ناسيحاتتاۋ, قاتىسۋشى ەلدەردٸڭ ەدەبي مۇراسىن قولداۋ, ەلەۋەتتٸ وقىرماندار مەن ساتىپ الۋشىلارعا جەتەكشٸ باسپالاردىڭ كٸتاپ ٶنٸمدەرٸنٸڭ زاماناۋي اسسورتيمەنتٸن, كٸتاپ شىعارۋ جەنە پوليگرافييا سالاسىنداعى جاڭا تەحنولوگييالاردى ۇسىنۋ; ەلەمدٸك كٸتاپ شىعارۋ جەنە باسپا يندۋستريياسىنىڭ تەجٸريبەسٸن زەردەلەۋ, ەرتٷرلٸ حالىقتاردىڭ ۇلتتىق ەدەبيەتتەرٸمەن تانىستىرا وتىرىپ, دوستىق پەن ٶزارا ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ, بايلانىس ورناتۋ جەنە باسپا سالاسىنداعى جەتٸستٸكتەردٸ كٶرسەتۋ.
ٶتەتٸن ورنى: استانا ق, مەڭگٸلٸك ەل 53/1, «EXPO» حالىقارالىق كٶرمە ورتالىعى
ۋاقىتى: 19 سەۋٸر, سەرسەنبٸ, 15:00-16:00
قوسىمشا اقپارات: +7 707 934 9131 (نۇرتاس)
