«ەستيتٸن مەملەكەت» ۇعىمى پرەزيدەنتتٸڭ 2019 جىلعى «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن گٷلدەنۋٸنٸڭ نەگٸزٸ» جولداۋىندا العاش رەت ەنگٸزٸلگەن بولاتىن. ەلەمدٸك ەكونوميكا جەنە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىسى ارمان توقتىشاقوۆتىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنتتٸگٸنٸڭ العاشقى كٷندەرٸنەن باستاپ دەيەكتٸ ساياسي ترانسفورماتسييالار باعىتىن بەلگٸلەگەن قاسىم-جومارت توقاەۆ ٷشٸن مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ وسى سالاسىنىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزدىلىعى ەرەكشە بولعان, – دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, «تىڭداۋشى مەملەكەت» – ەل ازاماتىنىڭ مٷددەلەرٸ ٸرگەلٸ بولىپ تابىلاتىن جەنە وندا مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن قوعامنىڭ ٶزارا ٸس-قيمىلىنىڭ تيٸمدٸ تەتٸگٸ قۇرىلعان مەملەكەت. ال ازاماتتاردىڭ بارلىق سىندارلى ٶتٸنٸشتەرٸنە مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ جەدەل جەنە تيٸمدٸ دەن قويۋى, سونداي-اق ولاردى شەشۋ ٷشٸن ەڭ ٶزەكتٸ ۇلتتىق پروبلەمالاردى تالقىلاۋعا ازاماتتىق قوعامدى تارتۋ باسىمدىقتارى بولىپ تابىلادى.
«ەستۋ جاعدايى» تۇجىرىمداماسىن جٷزەگە اسىرۋدا بايقالاتىن پروبلەمالاردى, مەنٸڭ ويىمشا, بٸرنەشە توپقا بٶلۋگە بولادى. بٸرٸنشٸسٸ – ينستيتۋتسيونالدىق مەسەلەلەر. ەكٸنشٸ توپ – مەملەكەتتٸك اپپاراتقا تەن مەسەلەلەر. اتاپ ايتقاندا, بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ (ورتالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ) جوعارى بيۋروكراتيزاتسييا مەسەلەسٸ سوزىلمالى بولىپ تابىلادى. تاعى بٸر مەسەلە – تۇرعىنداردىڭ كەرٸ بايلانىسى. سوندىقتان ادامداردىڭ ٶتٸنٸشتەرٸ مەن مەسەلەلەرٸنە اشىقتىق پەن جەدەل جاۋاپ بەرۋ بٷگٸنگٸ تاڭدا مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ باستى باسىمدىعى بولۋى تيٸس.
مەنٸڭ ويىمشا, بۇل مەسەلەلەر ەڭ ماڭىزدى بولىپ تابىلادى. ولاردى تيٸمدٸ ەڭسەرۋ «ەستيتٸن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن جٷزەگە اسىرۋدى ساپالى جاڭا دەڭگەيگە شىعارۋعا جەنە ەلدەگٸ رەفورمالارعا بۇدان دا ٷلكەن سەرپٸن بەرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
وسىلايشا, تيٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرىپ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ مەحانيزمٸن كٷشەيتۋ قاجەت. مەملەكەت وسى باعىتتا دەيەكتٸ ساياسات جٷرگٸزسە, قوعام ٶزٸن قاۋٸپسٸز سەزٸنەدٸ, مەملەكەتتٸڭ ونى ەستٸگەنٸن تٷسٸنەدٸ جەنە بارىنشا سەنٸمدٸ قارىم-قاتىناس ورناتۋعا ۇمتىلادى», – دەيدٸ ەلەمدٸك ەكونوميكا جەنە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىسى ارمان توقتىشاقوۆ.
ساراپشىنىڭ ويىنشا, مەملەكەتتٸك اپپاراتتى ونىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ باعىتىندا رەفورمالاۋ قاجەت. بۇل باعىتتا مەملەكەت ٷنەمٸ رەفورمالار جٷرگٸزٸپ كەلەدٸ. ازاماتتاردىڭ اعىمداعى قاجەتتٸلٸكتەرٸن قاناعاتتاندىرۋ ٷشٸن بەيٸمدەلگەن قىزمەت كٶرسەتۋ ٷلگٸسٸنە باسا نازار اۋدارا وتىرىپ, جۇمىستى جالعاستىرۋ ماڭىزدى. سونداي-اق حالىقپەن تيٸمدٸ كەرٸ بايلانىس ارنالارىن قۇرۋ. بارلىق دەڭگەيدەگٸ مەملەكەتتٸك ورگانداردا ازاماتتاردىڭ ٶتٸنٸشتەرٸمەن جۇمىس ٸستەيتٸن ارنايى بٶلٸمدەر بار. پارتييالاردىڭ قوعامدىق قابىلداۋ بٶلمەلەرٸ بار. بۇل مٷمكٸندٸكتەردٸ تيٸمدٸرەك پايدالانۋ كەرەك.
«سونىمەن قاتار, جالپى العاندا, ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ بويىنشا جٷيەلٸ شارالار, ۇزاق مەرزٸمدٸ جەنە دەيەكتٸ جۇمىس قاجەت. وسى ورايدا, ناۋرىز ايىندا پرەزيدەنت ۇسىنعان اۋقىمدى ساياسي رەفورمالار باعدارلاماسىن اتاپ ٶتكەن جٶن. وندا كٶرسەتٸلگەن شارالار كەشەنٸ نەگٸزٸنەن مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى ديالوگتى نىعايتۋعا, ازاماتتاردىڭ ساياسي مەدەنيەتٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ مەملەكەتتٸك جٷيەنٸڭ اشىقتىعىنا جەنە قوعاممەن سىندارلى ديالوگ قۇرۋعا باعىتتالعان دەيەكتٸ ساياسات جٷرگٸزٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتكەن جٶن. «ەستيتٸن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن جٷزەگە اسىرۋداعى قوعامنىڭ رٶلٸنە كەلەتٸن بولساق, ول نەگٸزگٸلەردٸڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى. بۇل دەموكراتييالىق ساياسي جٷيەنٸڭ ەڭ ماڭىزدى سۋبەكتٸسٸ بولىپ تابىلاتىن بەلسەندٸ, جاۋاپتى جەنە جەتٸلگەن ازاماتتىق قوعام. بۇل رەتتە ازاماتتىق قوعام ٶكٸلدەرٸ «تىڭداۋشى مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن جٷزەگە اسىرۋعا بەلسەندٸ تٷردە اتسالىسقانىن اتاپ ٶتكەن جٶن. بۇل ولاردىڭ ەرتٷرلٸ ديالوگ الاڭدارىنا قاتىسۋى ارقىلى جٷزەگە اسادى.
سونىڭ بٸر مىسالى – ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸ. ماماندار ايتقان كٶپتەگەن تٷيتكٸلدٸ مەسەلەلەر مەملەكەت تاراپىنان نازارعا الىنىپ, جٷزەگە اسىرىلدى» – دەيدٸ ارمان توقتىشاقوۆ.
