ەرمەك دايىرباەۆ: "ٷمٸتتٸڭ جٸبٸن ٷزبەگەن ارمانىم اسقاق"

ەرمەك دايىرباەۆ: "ٷمٸتتٸڭ جٸبٸن ٷزبەگەن ارمانىم اسقاق"

شىعىس ٶڭٸرٸ تالانتتارعا كەندە ەمەس. ەرمەك دايىرباەۆ ەسٸمٸ ەرتٸستٸڭ ەتەگٸندەگٸ ەلگە جاقسى تانىس. ەدەبي ورتادان شالعاي جٷرسە دە, ٶلەڭ-جىردى جانىنا سەرٸك قىلىپ, جٷرەك سىرىن قالام ۇشىندا ەلديلەپ, اقىندار اۋىلىنا ات ايالداتقانى دا تاعدىر تالايىنىڭ بٸر سىيى بولسا كەرەك.

ەندەشە, ٶزٸ دە, سٶزٸ دە ٸزگٸلٸك جولىنا ۇمسىنعان وسى بٸر العاداي ازاماتتىڭ ٶلەڭ ەلەمٸنە بٸرگە بويلايىق...

***

جالىقتىم 

ٷمٸتتٸڭ جٸبٸن ٷزبەگەن ارمانىم اسقاق, 
تٸرلٸكتٸڭ بٸراق تٸكەندٸ تار جولى تاستاق. 
ادال ويىڭدى تانىتساڭ اڭعال اعايىن, 
تاۋىڭدى شاعار تالقان عىپ جانىڭدى جاسقاپ. 

عاپىل دٷنيە ٸبٸلٸس ٸركٸتٸن شاشپاق, 
ماساڭ كٷي كەشەم جالعاننىڭ مامىعىن جاستاپ. 
اق جولىن نۇرلى اللانىڭ, كٶرسەتشٸ ماعان, 
بارايىن ەرتٸپ اداسقان تالاي جانداردى, 
جۇپارىن شاشقان جۇماقتىڭ باعىنا باستاپ. 

جىن زامان زاڭى سولاي-اۋ, كٸم قالاي قاشپاق? 
سايتاني عاقىل ەمگەنٸم سانانى لاستاپ. 
التى قات اسپان كٶگٸنە كەتكٸم كەلەدٸ, 
جەر بەتٸندەگٸ پەندەنٸڭ تامۇعىن تاستاپ - 
جالىقتىم...


كٷيٸندٸم 

كٷيٸندٸم, 
كٶزٸمنەن شىم-شىمداپ جاس اقتى, 
تٶزٸمٸم تالعان-اۋ, كٶڭٸلٸمدٸ بوساتتى. 
شارشادىم, 
شيمايلاپ سانامدى سارشا مۇڭ. 
بەزٸندٸم, 
تۇرلاۋسىز بەس كٷندٸك تٸرلٸكتٸ سەزٸندٸم. 
ٸزدەدٸم, 
اڭساعان اق قۇسىم سٸز دەدٸم. 
تٷسٸنشٸ, 
قاپىلات حەلٸمدٸ ۇعىنىپ, 
قولىڭدى ۇسىنشى. 

ٷكٸ كٶز ٷمٸتٸم جارىققا ۇمسىنار, 
پەندەۋي تٸرلٸكتەن پەرٸشتەم تۇنشىعار. 
الباستى ارباعان ارمان-اي, 
يت ٶلگەن ٸشٸمدە ٸبٸلٸس قىڭسىلار. 
جانىڭدى جانشىعان جالعانعا كٸم شىدار?! 
بەۋ, عۇمىر بٸر كٷنٸ تىنشىعار. 

كەشٸر, ۇرپاق ٶسكەلەڭ 

الالدىقتىڭ اۋاcىنا سىيماعان, 
اشكٶز نەپسٸ ارانىن بٸر تىيماعان. 
تٷر - كەلبەتٸ قوجىراعان قوعام تۇر, 
ار-نامىسىن قۇلقىنىنا جيناعان. 

قارا جەردەن قانشا اۋىر سۇمدىقتى, 
كٶرە تۇرىپ كٶزسٸزدٸككە قينالام. 
كەلٸسپەگەن تۇسىم سونشا بولسا دا, 
ٶرٸستەگەن ٶتٸرٸككە يلانام. 
مەن وسىلاي كٷي كەشەمٸن 
كٷن كەشەم 
تاعدىرىمدا تالايىما سىيلاعان. 
تەننٸڭ قامىن كٷيتتەۋ عانا قۋ تٸرلٸك, 
جاننىڭ ەنٸ جەتٸم بٸزدٸڭ 
كٶكٸرەگٸمٸزدە كٷل بادام. 

 كٶڭٸلٸمنٸڭ بٷگٸن ەمەس سولعانى,
اللا ٶزٸ ەدٸلەتتٸڭ قورعانى. 
كٶكسەگەنٸم كەلمەسە دە كٶندٸككەم 
ەكشەگەنگە ەرٸن تيسە بولعانى. 

ٶركەنيەتكە ەرۋ تارتقان كٶش كٶرەم. 
الدا الار, التى شىڭ بار بەس بەلەڭ. 
بەرٸ جاقسى دەسەك تاعى, بٸراق تا 
ەرگەجەيلٸ ۇل ٶسۋدە بٷگٸندە, 
بەسٸگٸنە بٶلەي - بٶلەي ٶسپەگەن.

باي جۇرتپىز دەپ باقۋاتتى ٶسكەلەڭ... 
كەيدە-كەيدە مەن دە وسىلاي تٶس كەرەم. 
شارتتىلىقتىڭ قالىبى عوي, قوش كٶرەم. 
ٶلمەگەن سوڭ ٶلمەلٸ كٷي كەشەم دە, 
يت تٸرلٸك اي, 
كٷشٸگٸڭ بوپ كٶشكە ەرەم. 
................................... 
كەشٸر ۇرپاق, ٶسكەلەڭ....

سٸزگە 


پەني تٸرلٸگٸ الىستاۋ, يە, پەيٸشتەن, 
كٷيرەك كٷي كەشٸپ جٷرگەن سەتٸمدە كەيٸسپەن. 
قايدان دا عانا جولىقتىڭ ەكەن جول تٷسٸپ, 
سٷدٸنٸ سٷتتەي, پەيٸلٸ تازا پەرٸشتەم. 

جىنىققا باتقان جالعاننان ٸزدەپ جان ٸزگٸ, 
اقيقات سۇراپ, اللاعا جازدىم ارىزدى. 
جارالى دٷنيە جانتالاسقانى جابايى, 
تاڭدايىما ۋ تامىزدى. 

بٸر جاراتۋشى, ەلەمگە ورتاق ەمٸرٸڭ, 
ٶڭگەسٸ ٶزگە بەرٸنٸڭ - 
ٶلشەۋلٸ عۇمىر پەشەنەمٸزگە پٸشٸلگەن, 
تەك باقىت سٸزگە سىيلاسا ەكەن تەڭٸرٸم.

مٷمكٸن سەن...

مٷمكٸن سەن ساعىنارسىڭ, 
ماحاببات ازابىنا باعىنارسىڭ. 
جاپىراقتاي سارعايىپ كٷزدٸگٷنگٸ, 
تٷكپٸرٸنەن جٷرەكتٸڭ تابىلارسىڭ. 

مٷمكٸن سەن ويلاماسسىڭ, 
سەزٸمنٸڭ تەرەڭٸنە بويلاماسسىڭ. 
ماحاببات ازىعى ەمەس اسقازاننىڭ, 
استىندا قاپ قوياتىن تويعان استىڭ. 

مەن ەسكە الىپ ٶزٸڭدٸ جٷرەمٸن دە, 
(ماحابباتسىز قىزىق جوق بۇل ٶمٸردە). 
كٷندەر ٶتەر, ەرتٸستٸڭ اعىسىنداي, 
تەك ساعىنىش قالسىنشى جٷرەگٸڭدە. 

مەن دە سەنٸ اڭساۋمەن جٷرەمٸن دە...

الىپ كەتشٸ سەن كەلٸپ 

كٶڭٸلٸمدٸ كٷي تولقىتتى سەڭ كەلٸپ, 
ەسسٸز كٷيدە 
ەرتٸس بويىن بويلاپ كەلەم سەندەلٸپ. 
ەكٸ دٷنيە اراسىندا بٶلٸنبەي, 
جٷرگەن جالعىز پەندەلٸك. 

كٶكجيەككە جوعالعانشا كٷن سٸڭٸپ, 
مىڭ قۋانىپ مۇڭايامىز كٷرسٸنٸپ. 
جۇلدىزداردى جاعىپ قويىپ تٶبەگە, 
شاتتانامىز, تٷنەرەمٸز تٷر سىنىق, 
يە, كەيدە جولىمىز بوپ جالعاندا. 
كٷلٸمدەيمٸز كٷلكٸمٸزگە گٷل سٸڭٸپ. 

كٶڭٸلٸمدٸ كٷي تولقىتتى سەن كەلٸپ, 
ەسسٸز كٷيدە 
ەرتٸس بويىن بويلاپ كەلەم سەندەلٸپ. 
ەكٸ دٷنيە اراسىندا بٶلٸنبەي, 
جٷرگەن جالعىز پەندەلٸك. 
.... 
الىپ كەتشٸ سەن كەلٸپ...

كەتپەسەڭ بولدى 

كٷتۋمەن سەنٸ, 
كٷتۋمەن سەنٸ كٷن ٶتتٸ. 
اق قانات ارمان مۇڭعا باتىرىپ جٷرەكتٸ. 
مٶلدٸر سەزٸممەن مٷسٸندەلگەن بەۋ, قاراقتىم. 
قاپىلات قالىم جٷدەتتٸ. 
ٷكٸلٸ ٷمٸت كەۋدەمنەن بٸراق سٶنگەن جوق, 
بٸر جارىق كەلەر, 
بٸر جارىپ كەلەر دەيتۇعىن مەندٸك تٷنەكتٸ. 

ساعىندىم سٸزدٸ, 
تاعاتىم تاۋسىپ سارقىدىم. 
جىل جىلجىپ جاتىر, 
ۋاقىتتىڭ سىيى - جالپى مۇڭ. 
بەيۋاقتا كەلەر, 
بەيتانىس جانىڭ جولىندا, 
باقىتتى مەنٸڭ بار كٷنٸم. 

ويلار مازالاپ ويانىپ كەتتٸم, 
قيىن-اي. 
تەڭٸردٸڭ جازعان, 
تاعدىردىڭ جازعان سىيىن-اي. 

مەن ٷشٸن ۋاقىت باقىت جولىندا بەس تيىن, 
كەتپەسەڭ بولدى, 
كەتپەسەڭ بولدى بۇيىرماي.

جاڭىلىسىپ قالام با دەپ جاسقانام

سٸز بەيكٷنە پەرٸشتەسٸز راس ماعان, 
بال سەزٸمنٸڭ بۋىنا ەلتٸپ ماستانام. 
الىپ ۇشىپ بارعانمەنەن ٶزٸڭە, 
جاڭىلىسىپ قالام با دەپ جاسقانام. 

سٸز كٷلسەڭٸز, سالاتىنداي اسپان ەن, 
بار بولمىسىڭ, باز تٸرلٸكتەن باسقا مەن. 
جالعانداعى جۇمباق جاراتىلىسسىز, 
قۇپيياسىن جان بالاسى اشپاعان. 

تەڭٸرٸم-اۋ, نەتكەن جانسىز تىم بيٸك, 
كٶڭٸلٸمە قايعى سالدىڭ مۇڭدى ٷيٸپ, 
مازاسىزداۋ كٷيگە وراندى ماڭدايىم, 
تٷن قالتىراپ, كٷن كٷيٸپ. 

سٸز بەيكٷنە پەرٸشتەسٸز راس ماعان, 
بال سەزٸمنٸڭ بۋىنا ەلتٸپ ماستانام. 
الىپ ۇشىپ بارعانمەنەن ٶزٸڭە, 
جاڭىلىسىپ قالام با دەپ جاسقانام?!

دايىرباەۆ ەرمەك تۇرسىنۇلى شىعىس قازاقستان وبلىسى اياگٶز اۋدانى سارىارقا اۋىلىندا دٷنيەگە كەلگەن. 2003 جىلى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ فيلولوگييا فاكۋلتەتٸن بٸتٸرگەن. «شابىت» حالىقارالىق سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى.

دايىرباەۆەرمەك تۇرسىنۇلى

 

شىعىس قازاقستان وبلىسى اياگٶز اۋدانى سارىارقا اۋىلىندا دٷنيەگە كەلگەن. 2003جىلى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ فيلالوگييا فاكۋلتەتٸن بٸتٸرگەن. «شابىت» حالىقارالىق سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى.

 

جالىقتىم

 

ٷمٸتتٸڭ جٸبٸن ٷزبەگەن ارمانىم اسقاق,

تٸرلٸكتٸڭ بٸراق تٸكەندٸ تار جولى تاستاق.

ادال ويىڭدىتانىتساڭاڭعالاعايىن,

تاۋىڭدىشاعارتالقانعىپجانىڭدىجاسقاپ.

 

عاپىلدٷنيەٸبٸلٸسٸركٸتٸنشاشپاق,

ماساڭكٷيكەشەمجالعاننىڭمامىعىنجاستاپ.

اقجولىننۇرلىاللانىڭ, كٶرسەتشٸماعان

بارايىنەرتٸپاداسقانتالايجانداردى,

جۇپارىنشاشقانجۇماقتىڭباعىناباستاپ.

 

جىنزامانزاڭىسولاي-اۋ, كٸمقالايقاشپاق?

سايتانيعاقىلەمگەنٸمسانانىلاستاپ.

التىقاتاسپانكٶگٸنەكەتكٸمكەلەدٸ,

جەربەتٸندەگٸپەندەنٸڭتامۇعىنتاستاپ -

 

جالىقتىم

ش.........ڭ

كٷيٸندٸم 

 

كٷيٸندٸم,

كٶزٸمنەنشىم-شىمداپجاساقتى,

تٶزٸمٸمتالعان-اۋ, كٶڭٸلٸمدٸبوساتتى.

شارشادىم,

شيمايلاپسانامدىسارشامۇڭ.

بەزٸندٸم,

تۇرلاۋسىز بەس كٷندٸكتٸرلٸكتٸسەزٸندٸم.

ٸزدەدٸم,

اڭساعاناققۇسىمسٸزدەدٸم.

تٷسٸنشٸ,

قاپىلاتقالىمدىۇعىنىپ,

قولىڭدىۇسىنشى.

ٷكٸكٶزٷمٸتٸمجارىققاۇمسىنار,

پەندەۋيتٸرلٸكتەنپەرٸشتەمتۇنشىعار.

الباستىارباعانارمان-اي,

يتٶلگەنٸشٸمدەٸبٸلٸسقىڭسىلار.

جانىڭدىجانشىعانجالعانعاكٸمشىدار.

بەۋ,  عۇمىربٸركٷنٸتىنشىعار.

 

 

كەشٸر ۇرپاق ٶسكەلەڭ

 

الالدىقتىڭ اۋاcىنا سىيماعان,

اشكٶز نەپسٸ ارانىن بٸر تىيماعان.

قوجىراعان تٷر - كەلبەتٸ قوعام تۇر,

ار نامىسىن قۇلقىنىنا جيناعان.

 

قارا جەردەن قانشا اۋىر سۇمدىقتى,

كٶرە تۇرىپ كٶزسٸزدٸككە قينالام.

كەلٸسپەگەن تۇسىم سونشا بولسا دا,

ٶرٸستەگەن ٶتٸرٸككە يلانام.

مەن وسىلاي كٷي كەشەمٸن

كٷنكەشەم

تاعدىرىمداتالايىماسىيلاعان.

تەننٸڭقامىنكٷيتتەۋعاناقۋتٸرلٸك

جاننىڭەنٸجەتٸمبٸزدٸڭ

كٶكرەگٸمٸزدەكٷلبادام.

 

كٶڭٸلٸمنٸڭبٷگٸنەمەسسولعانى

اللا ٶزٸەدٸلەتتٸڭقورعانى

كٶكسەگەنٸمكەلمەسە دە كٶندٸككەم

ەكشەگەنگەەرٸنتيسەبولعانى.

 

ٶركەنيەتكە ەرۋ  تارتقانكٶشكٶرەم.

الداالار, التىشىڭ بار بەس بەلەڭ.

بەرٸجاقسىدەسەكتاعى, بٸراقتا

ەرگەجەيلٸۇلٶسۋدەبٷگٸندە,

بەسٸگٸنەبٶلەي - بٶلەيٶسپەگەن

 

باي جۇرتپىزدەپباقۋاتتىٶسكەلەڭ...  

كەيدە–كەيدە مەن دە وسىلايتٶسكەرەم. 

شارتتىلىقتىڭقالىبىعوي, قوشكٶرەم.

ٶلمەگەنسوڭٶلمەلٸكٷيكەشەم دە

يتتٸرلٸك اي,

كٷشٸگٸڭبوپكٶشكەەرەم.

...................................

كەشٸرۇرپاق, ٶسكەلەڭ....

 

جالاڭاشتاعدىر

 

پەرٸشتەكەيپٸم, سەتٸمدەەسٸمەكٸرگەن.

جالعاننانجەرٸپجاراتقان, نازدانامبٸردەن.

ەسٸرٸكپەندەاقىلىالجىسقانمٷلدە,

اللا تۇرسا دا,

الباستىەتەگٸنتٷرگەن.

ەي, ەسسٸزدٷنيە.

ەسٸگٸڭدٸاشىپنەسٸنەكٸرگەم?

 

اي,

اپپاقدٷنيە,

ايرىلىپقالعانارىنانمٷلدەم,

پەككەيپٸنجاپقانفەنيدٸكٶرمەيسٸڭكٸردەن.

بىلىققاباتىپ,

جىنٶمٸر

جىندانىپجاتىر,

قورقامىنكەيدە,

قورقاۋعاقوربولىپتەنٸم

كٶمٸلمەيقالاردەپمٷردەم,

بۇلايبولارىنكٸمبولجاپبٸلگەن?

اي, اپپاقدٷنيەايرىلىپقالعانارىنانمٷلدەم.

 

جالاڭاشتاعدىر,

جالاڭاشتارجٷر...

جالعاندىجالپاعىنانباسىپ,

جامىلعىٸشٸندە

پەرٸلەر, پاڭبٸر...

قولىنداتاڭنۇر!

ەي, كٶكتەگٸپايعامبار

بٸزدەردەمٸنەوسىندايەن-جىر.

باقيداما,

(ولجاعىنبٸلمەيمٸن, بەلگٸسٸز.?..)

ال, مۇنداعىحەل,

ٶزٸڭٸزكٶرٸپتۇرعانداي,

جالاڭاشتاعدىر.

 

سٸزگە 

 

پەنيتٸرلٸگٸالىستاۋيەپەيٸشتەن,

كٷيرەككٷيكەشٸپجٷرگەنسەتٸمدەكەيٸسپەن.

قايدان دا عاناجولىقتىڭەكەنجولتٷسٸپ,

سٷدٸنٸسٷتتەي, پەيٸلٸ تازا پەرٸشتەم.

 

جىنىققاباتقانجالعاننانٸزدەپجانٸزگٸ,

اقيقاتسۇراپ, اللاعاجازدىمارىزدى.

جارالىدٷنيەجانتالاسقانىجابايى,

تاڭدايىما ۋ تامىزدى.

 

بٸرجاراتۋشى, ەلەمگەورتاقەمٸرٸڭ,

ٶڭگەسٸٶزگەبەرٸنٸڭ -

ٶلشەۋلٸعۇمىرپەشەنەمٸزگەپٸشٸلگەن,

تەك باقىتسٸزگەسيلاساەكەنتەڭٸرٸم.

 

مٷمكٸن سەن...

 

مٷمكٸن سەن ساعىنارسىڭ,

ماحابباتازابىناباعىنارسىڭ.

جاپىراقتايسارعايىپكٷزدٸگٷنگٸ,

تٷكپٸرٸنەنجٷرەكتٸڭتابىلارسىڭ.

 

مٷمكٸن سەن ويلاماسسىڭ,

سەزٸمنٸڭتەرەڭٸنەبويلاماسسىڭ.

ماحابباتازىعىەمەساسقازاننىڭ,

استىنداقاپقوياتىنتويعاناستىڭ.

 

مەن ەسكەالىپٶزٸڭدٸجٷرەمٸن دە,

(ماحابباتسىزقىزىقجوقبۇلٶمٸردە).

كٷندەرٶتەر, ەرتٸستٸڭاعىسىنداي,

تەك ساعىنىشقالسىنشىجٷرەگٸڭدە.

 

مەن دە سەنٸاڭساۋمەنجٷرەمٸن دە... 

 

 

الىپ كەتشٸ سەن كەلٸپ

 

كٶڭٸلٸمدٸكٷيتولقىتتىسەڭكەلٸپ,

ەسسٸزكٷيدە

ەرتٸسبويىنبويلاپكەلەمسەندەلٸپ.

ەكٸدٷنيەاراسىندابٶلٸنبەي,

جٷرگەنجالعىزپەندەلٸك.

 

كٶكجيەككەجوعالعانشاكٷنسٸڭٸپ,

مىڭقۋانىپمۇڭايامىزكٷرسٸنٸپ.

جۇلدىزداردىجاعىپقويىپتٶبەگە,

شاتتانامىز, تٷنەرەمٸزتٷرسىنىق,

يە, كەيدەجولىمىزبوپجالعاندا.

كٷلٸمدەيمٸزكٷلكٸمٸزگەگٷلسٸڭٸپ.

 

 

كٶڭٸلٸمدٸكٷيتولقىتتىسەڭكەلٸپ,

ەسسٸزكٷيدە

ەرتٸسبويىنبويلاپكەلەمسەندەلٸپ.

ەكٸدٷنيەاراسىندابٶلٸنبەي,

جٷرگەنجالعىزپەندەلٸك.

...,

الىپكەتشٸ سەن كەلٸپ...

 

 

كەتپەسەڭ بولدى

 

كٷتۋمەنسەنٸ,

كٷتۋمەنسەنٸكٷنٶتتٸ.

اققاناتارمانمۇڭعاماتىرىپجٷرەكتٸ.

مٶلدٸرسەزٸممەنمٷسٸندەلگەنبەۋ, قاراقتىم.

قاپىلاتقالىمجٷدەتتٸ.

ٷكٸلٸٷمٸتكەۋدەمنەنبٸراقسٶنگەنجوق,

بٸرجارىقكەلەر,

بٸرجارىپكەلەردەيتۇعىنمەندٸكتٷنەكتٸ.

 

ساعىندىمسٸزدٸ,

تاعاتىمتاۋسىپسارقىدىم.

جىلجىلجىپجاتىر,

ۋاقىتتىڭسىيى-جالپىمۇڭ.

بەيۋاقتاكەلەر,

بەيتانىسجانىڭجولىندا,

باقىتتىمەنٸڭ بار كٷنٸم.

 

ويلارمازالاپويانىپكەتتٸم,

قيىن-اي.

تەڭٸردٸڭجازعان,

تاعدىردىڭجازعانسىيىن-اي.

مەن ٷشٸنۋاقىتباقىتجولىندا بەس تيىن,

كەتپەسەڭبولدى,

كەتپەسەڭبولدىبۇيىرماي.

 

 

جاڭىلسىپ قالام با دەپ

جاسقانام

 

سٸزبەيكٷنەپەرٸشتەسٸز راس ماعان,

بال سەزٸمنٸڭبۋىناەلتٸپماستانام.

الىپۇشىپبارعانمەنەنٶزٸڭە,

جاڭىلىسىپقالام با دەپجاسقانام.

 

سٸزكٷلسەڭٸز,  سالاتىنداياسپانەن,

بار بولمىسىڭ, باز تٸرلٸكتەنباسقامەن.

جالعانداعىجۇمباقجاراتىلىسسىز,

قۇپيياسىنجانبالاسىاشپاعان.

 

تەڭٸرٸم-اۋ, نەتكەنجانسىزتىمبيٸك,

كٶڭٸلٸمەقايعىسالدىڭمۇڭدىٷيٸپ,

مازاسىزداۋكٷيگەوراندىماڭدايىم,

تٷنقالتىراپ, كٷنكٷيٸپ.

 

سٸزبەيكٷنەپەرٸشتەسٸز راس ماعان,

بال سەزٸمنٸڭبۋىناەلتٸپماستانام.

الىپۇشىپبارعانمەنەنٶزٸڭە,

جاڭىلىسىپقالام با دەپجاسقانام?!