مەجٸلٸس تٶراعاسى ەرلان قوشانوۆ باۋىرلاس قىرعىز ەلٸنٸڭ چولپون-اتا قالاسىندا ٶتكەن «پارلامەنتتٸك ديپلوماتييا – سەنٸم مەن ەرٸپتەستٸكتٸڭ نەگٸزٸ» تاقىرىبىنداعى تٷركپا-نىڭ حٸ پلەنارلىق وتىرىسىنا قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" مەجٸلٸستٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
الدىمەن ۇيىمعا مٷشە ەلدەر قازاقستان, ەزەربايجان, قىرعىزستان جەنە تٷركييا پارلامەنتٸ جەتەكشٸلەرٸ تٷركپانىڭ كەڭەسٸ وتىرىسىندا باس قوستى. تاراپتار تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ بولاشاعىنا قاتىستى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ تالقىلادى.
ەرلان قوشانوۆ قىرعىز ەرٸپتەستەرٸنە قوناقجايلىلىعى مەن ٸس-شارانى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرعانى ٷشٸن ريزاشىلىعىن بٸلدٸرٸپ, جيىننىڭ تٷركٸ مەملەكەتتەرٸ اراسىندا ديپلوماتييالىق قاتىناستاردىڭ ورناعانىنا 30 جىل تولۋىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەنٸنە نازار اۋداردى.
سونىمەن بٸرگە ەلٸمٸزدٸڭ وسى ۇيىمعا تٶراعالىعى اياسىندا اتقارعان جۇمىسىن قورىتىندىلاپ, 2022 جىلعا ارنالعان ٸس-شارالار جوسپارىنىڭ تولىق ورىندالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
«تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ رۋحاني استاناسى – تٷركٸستانداعى باسقوسۋدان بەرٸ بٸر جىلداي ۋاقىت ٶتتٸ. قازاقستاننىڭ تٶراعالىعى كەزەڭٸندە تاراپتاردىڭ اتسالىسۋىمەن اسسامبلەيامىزدىڭ جۇمىسى جٷيەلٸ جەنە قارقىندى تٷردە جالعاسىن تاپتى. قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٷركٸ مەملەكەتتەرٸمەن قارىم-قاتىناستى دامىتۋعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلۋدە», – دەدٸ ەرلان قوشانوۆ.
مەجٸلٸس سپيكەرٸ تٶراعالىق كەزەڭدە اتقارىلعان جۇمىس تٷركٸ ەلدەرٸنٸڭ بٸرلٸگٸن بەكەمدەپ, تٷركپا-نىڭ بەدەلٸن ارتتىرۋعا, ىقپالىن كٷشەيتۋگە باعىتتالعانىن ايتتى.
سونىمەن قاتار باسقوسۋدا پالاتا سپيكەرٸ قازاقستاندا ٶتكەن رەفەرەندۋم كەزٸندەگٸ تٷركپا-نىڭ باقىلاۋ ميسسيياسىنىڭ بەلسەندٸ قاتىسقانى جەنە ناۋقانعا شىنايى باعا بەرگەندەرٸ ٷشٸن ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ.
تٷركپا ميسسيياسىنىڭ جەتەكشٸسٸ رەفەرەندۋم بارلىق وزىق حالىقارالىق دەموكراتييالىق ستاندارتتارعا تولىق سەيكەس ٶتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
جيىندا ۇيىمدا تٶراعالىق ەتۋ مەرتەبەسٸ قازاقستان پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ تٶراعاسىنان قىرعىز پارلامەنتٸ باسشىسىنا سالتاناتتى تٷردە تاپسىرىلدى.
سونان سوڭ تٷركپا-عا مٷشە ەلدەر پارلامەنتتەرٸنٸڭ جەتەكشٸلەرٸ بٸرلەستٸكتٸڭ حٸ پلەنارلىق وتىرىسىندا باس قوستى. وعان قوناق رەتٸندە كەلگەن ٶزبەكستان مەن تٷركٸمەنستان پارلامەنت باسشىلارى مەن باقىلاۋشى مەرتەبەسٸنە يە ماجارستان پارلامەنتٸنٸڭ دەلەگاتسيياسى دا قاتىستى.
وتىرىستا سٶز سٶيلەگەن ەرلان قوشانوۆ تٷركٸ مەملەكەتتەرٸ اراسىنداعى ينتەگراتسييالىق ٷدەرٸستەر جوعارى دەڭگەيدە دامىپ كەلە جاتقانىن, سونىمەن بٸرگە پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋدٸڭ مەنٸ زور ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بٸز, پارلامەنتارييلەر, مەملەكەت باسشىلارىمىزدىڭ باستاماسىنا سەيكەس تٷركپا-نىڭ دا اتاۋىن «تٷركٸ مەملەكەتتەرٸنٸڭ پارلامەنتتٸك اسسامبلەياسى» – دەپ ٶزگەرتكەلٸ وتىرمىز. بۇل رەبرەندينگ, بۇل جاڭارۋ بٸزدٸڭ اسسامبلەيانىڭ جاڭا فورماتتا جان-جاقتى دامۋىنا ىقپال ەتەرٸ سٶزسٸز. بٸزدٸڭ مٷددەمٸز ورتاق. باستى ماقساتىمىز ەۋرازييا كەڭٸستٸگٸندە تۇراقتىلىق پەن قاۋٸپسٸزدٸكتٸ ساقتاي وتىرىپ, مىزعىماس بەرٸك بايلانىستاردى دامىتۋ. پارلامەنتتٸك ديپلوماتييانىڭ حالىقارالىق ساياساتتاعى ورنى ەرەكشە. بٷگٸندە ونىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن تٷرلٸ حالىقارالىق پلاتفورمالاردا ورتاق مٷددەلەرٸمٸزدٸ ٸلگەرٸلەتۋ جەنە تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ بٸرلٸگٸ مەن ىنتىماعىن ارتتىرۋ ٷشٸن پايدالانۋ ٶتە ماڭىزدى», – دەدٸ مەجٸلٸس سپيكەرٸ.
ەرلان قوشانوۆ مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى پارلامەنتتٸك ديپلوماتييا ارقىلى تٷركٸ حالىقتارىنىڭ بٸرلٸگٸن نىعايتۋ جولىندا بٸرلەسٸپ ەڭبەك ەتۋگە دايىن ەكەنٸن ايتتى.
پلەنارلىق وتىرىستا تٷركٸ ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋعا باعىتتالعان بٸرقاتار قۇجاتتارعا قول قويىلىپ, ۇيىمنىڭ 2028 جىلعا دەيٸنگٸ ستراتەگييالىق جوسپارى ماقۇلداندى. بٸرلەستٸككە مٷشە ەلدەردٸڭ ۇلتتىق زاڭنامالارىن جاقىنداستىرۋعا باعىتتالعان ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ بويىنشا مودەلدٸك زاڭ قابىلداندى. ول قازاقستان پارلامەنتٸنٸڭ باستاماسىمەن ەزٸرلەندٸ.
سونىمەن قاتار قۇرىلتايشى پارلامەنتتەر باسشىلارى اسسامبلەيانىڭ اتىن «تٷركٸ مەملەكەتتەرٸنٸڭ پارلامەنتتٸك اسسامبلەياسى» دەپ ٶزگەرتۋ جٶنٸندە قۇجاتقا قول قويىلدى.
جيىن سوڭىندا چولپون-اتا دەكلاراتسيياسى قابىلداندى. تٷركپا-نىڭ كەلەسٸ حٸٸ پلەنارلىق وتىرىسى 2023 جىلى تٷركييادا ٶتەدٸ.
وتىرىس اياسىندا دەلەگاتسييا باسشىلارى قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ سادىر جاپاروۆپەن كەزدەستٸ. وندا مەجٸلٸس سپيكەرٸ ەرلان قوشانوۆ ۇيىمنىڭ قىزمەتٸ جايلى مەلٸمەت بەرٸپ, قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جىلى لەبٸزٸن جەتكٸزدٸ.
سونداي-اق ۇيىمعا مٷشە ەلدەر اراسىندا ساياسي, ەكونوميكالىق, مەدەني-گۋمانيتارلىق بايلانىس نىعايىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ.
بۇدان بٶلەك, ەرلان قوشانوۆ قىرعىز رەسپۋبليكاسى جوگوركۋ كەنەشٸنٸڭ تٶراعاسى تالانت مامىتوۆپەن جەنە ەزەربايجان ميللي مەدجليسٸنٸڭ تٶرايىمى ساگيبا گافاروۆامەن جەكە دارا كەزدەستٸ.
وندا پارلامەنتارالىق ديالوگتى نىعايتۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.
