فوتو: t.me/consot_kz
كونستيتۋتسييالىق كوميسسييا مٷشەسٸ, مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ ەرلان قارين جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ نە ٷشٸن قاجەت ەكەنٸن تٷسٸندٸرٸپ, ەسكٸ اتا زاڭداعى تٷسٸنٸكسٸز, كٷردەلٸ نورمالار قوعامعا قيىندىق تۋدىرىپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, جاڭا كونستيتۋتسييا مازمۇنى مەن تٸلٸ جاعىنان بارشا ازاماتقا ۇعىنىقتى بولۋى تيٸس. بۇل تۋرالى Ult.kz حابارلايدى."ەر وتىرىستا كونستيتۋتسييالىق كوميسسييانىڭ مٷشەسٸ رەتٸندە سٸزدەرمەن قاتار ورتاعا شىعىپ, رەفورماعا قاتىستى سٶز سٶيلەپ جٷرمٸن. سەبەبٸ, بٸرلەسٸپ باستاعان جۇمىستى سوڭىنا دەيٸن جەتكٸزٸپ, دايىندالعان كونستيتۋتسييانىڭ جاڭا جوباسىنىڭ نەگٸزگٸ ۇستانىمدارىن جان-جاقتى تٷسٸندٸرۋٸمٸز قاجەت. سٸزدەرمەن قاتار ماعان دا ازاماتتاردان رەفورماعا قاتىستى تٷرلٸ حاتتار, پٸكٸرلەر كەلٸپ تٷسٸپ جاتادى. نەگٸزٸنەن, جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ قاجەتتٸلٸگٸن, ماڭىزدىلىعىن كٶپشٸلٸك دۇرىس قابىلداپ جاتىر. ول, ەرينە, قۋانتادى. سوندىقتان وڭ پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, قولداۋ كٶرسەتكەن بارشا ازاماتقا كونستيتۋتسييالىق كوميسسييا اتىنان العىس ايتامىن. ەرينە, باسقاداي پٸكٸر ايتۋشىلار دا بار. مىسالى, اراسىندا «جاڭا كونستيتۋتسييانى قابىلداۋدىڭ قانداي قاجەتٸ بار ەدٸ?» نەمەسە «ەسكٸ اتا زاڭ قالا بەرسٸن!» دەگەن پٸكٸرلەر دە كەزدەسٸپ قالادى", — دەدٸ ەرلان قارين.
مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ ەرلان قارين كونستيتۋتسييالىق كوميسسييا قوعاممەن تۇراقتى كەرٸ بايلانىس ورناتىپ, ازاماتتاردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرٸپ كەلە جاتقانىن ايتتى. ول 1995 جىلعى قولدانىستاعى كونستيتۋتسيياداعى بٸرقاتار نورمالاردىڭ تٸلٸ كٷردەلٸ ەرٸ تٷسٸنٸكسٸز ەكەنٸن اتاپ ٶتٸپ, مىسال رەتٸندە 13-باپتاعى تارماقتى كەلتٸردٸ. قاريننٸڭ ايتۋىنشا, وسىنداي ۇعىنىقسىز تۇستار كٶپتەگەن باپتاردا كەزدەسەدٸ. ال جاڭا كونستيتۋتسييا مازمۇنى, تٸلٸ جەنە ۇستانىمى جاعىنان ايقىن ەرٸ بارشا ازاماتقا تٷسٸنٸكتٸ بولادى.
"وسىنداي ۇستانىمدى قالىپتاستىرعاننان كەيٸن, بٷگٸن دە بٸرقاتار پٸكٸرگە جالپى جاۋاپ بەرەيٸن دەپ ەدٸم. الدىمەن, 1995 جىلى قابىلدانعان قولدانىستاعى كونستيتۋتسييادان بٸر ٷزٸندٸ وقىپ بەرەيٸن. مىسالى, قازٸرگٸ اتا زاڭنىڭ 13-بابى 1-تارماعىندا بىلاي دەپ جازىلعان: «ەركٸمنٸڭ قۇقىق سۋبەكتٸسٸ رەتٸندە تانىلۋىنا قۇقىعى بار جەنە ٶزٸنٸڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن, قاجەتتٸ قورعانىستى قوسا العاندا, زاڭعا قايشى كەلمەيتٸن بارلىق تەسٸلدەرمەن قورعاۋعا حاقىلى». وسىدان نە تٷسٸنۋگە بولادى? وقىعان ادام دا, تىڭداعان ادام دا ەشتەڭە تٷسٸنبەيدٸ. بٸرنەشە رەت قايتالاپ وقىساڭىز دا, تٷسٸنٸكسٸز.
مەن قازٸرگٸ ەسكٸ كونستيتۋتسييادان بٸر عانا مىسال كەلتٸرٸپ وتىرمىن.
ال مۇنداي تٷسٸنٸكسٸز سٶيلەمدەردٸ, ۇعىنىقسىز سٶزدەردٸ كٶپتەگەن باپ پەن تارماقتاردان كەزدەستٸرۋگە بولادى. اسىرا ايتقاندىق ەمەس, بٸراق 1995 جىلى قابىلدانعان قولدانىستاعى ەسكٸ كونستيتۋتسييا مەن جاڭا اتا زاڭنىڭ اراسىنداعى مازمۇندىق, ۇستانىمدىق, ماعىنالىق, جاڭاشىلدىق, تٸلدٸك, رەداكتسييالىق تۇرعىدان ايىرماشىلىق بٸرشاما. جاڭا كونستيتۋتسييانى, ونداعى جاڭا مەتٸندٸ جاس تا, ٷلكەن دە تٷسٸنٸپ, قابىلداي الاتىن بولادى", — دەدٸ مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ.
