Erlan Qarin: qoldanystaǵy Ata zańnyń keibir tustaryn birneshe ret qaitalap oqysańyz da túsiniksiz

Erlan Qarin: qoldanystaǵy Ata zańnyń keibir tustaryn birneshe ret qaitalap oqysańyz da túsiniksiz
Foto: t.me/consot_kz
Konstitýtsiialyq komissiia múshesi, Memlekettik keńesshi Erlan Qarin jańa Konstitýtsiianyń ne úshin qajet ekenin túsindirip, eski Ata Zańdaǵy túsiniksiz, kúrdeli normalar qoǵamǵa qiyndyq týdyryp otyrǵanyn atap ótti. Onyń aitýynsha, jańa Konstitýtsiia mazmuny men tili jaǵynan barsha azamatqa uǵynyqty bolýy tiis. Bul týraly Ult.kz habarlaidy.
"Ár otyrysta Konstitýtsiialyq komissiianyń múshesi retinde sizdermen qatar ortaǵa shyǵyp, reformaǵa qatysty sóz sóilep júrmin. Sebebi, birlesip bastaǵan jumysty sońyna deiin jetkizip, daiyndalǵan Konstitýtsiianyń jańa jobasynyń negizgi ustanymdaryn jan-jaqty túsindirýimiz qajet. Sizdermen qatar maǵan da azamattardan reformaǵa qatysty túrli hattar, pikirler kelip túsip jatady. Negizinen, jańa Konstitýtsiianyń qajettiligin, mańyzdylyǵyn kópshilik durys qabyldap jatyr. Ol, árine, qýantady. Sondyqtan oń pikir bildirip, qoldaý kórsetken barsha azamatqa Konstitýtsiialyq komissiia atynan alǵys aitamyn. Árine, basqadai pikir aitýshylar da bar. Mysaly, arasynda «Jańa Konstitýtsiiany qabyldaýdyń qandai qajeti bar edi?» nemese «Eski Ata Zań qala bersin!» degen pikirler de kezdesip qalady", — dedi Erlan Qarin.


Memlekettik keńesshi Erlan Qarin Konstitýtsiialyq komissiia qoǵammen turaqty keri bailanys ornatyp, azamattardyń suraqtaryna jaýap berip kele jatqanyn aitty. Ol 1995 jylǵy qoldanystaǵy Konstitýtsiiadaǵy birqatar normalardyń tili kúrdeli ári túsiniksiz ekenin atap ótip, mysal retinde 13-baptaǵy tarmaqty keltirdi. Qarinniń aitýynsha, osyndai uǵynyqsyz tustar kóptegen baptarda kezdesedi. Al jańa Konstitýtsiia mazmuny, tili jáne ustanymy jaǵynan aiqyn ári barsha azamatqa túsinikti bolady.

"Osyndai ustanymdy qalyptastyrǵannan keiin, búgin de birqatar pikirge jalpy jaýap bereiin dep edim. Aldymen, 1995 jyly qabyldanǵan qoldanystaǵy Konstitýtsiiadan bir úzindi oqyp bereiin. Mysaly, qazirgi Ata Zańnyń 13-baby 1-tarmaǵynda bylai dep jazylǵan: «Árkimniń quqyq sýbektisi retinde tanylýyna quqyǵy bar jáne óziniń quqyqtary men bostandyqtaryn, qajetti qorǵanysty qosa alǵanda, zańǵa qaishy kelmeitin barlyq tásildermen qorǵaýǵa haqyly». Osydan ne túsinýge bolady? Oqyǵan adam da, tyńdaǵan adam da eshteńe túsinbeidi. Birneshe ret qaitalap oqysańyz da, túsiniksiz.
Men qazirgi eski Konstitýtsiiadan bir ǵana mysal keltirip otyrmyn. 
Al mundai túsiniksiz sóilemderdi, uǵynyqsyz sózderdi kóptegen bap pen tarmaqtardan kezdestirýge bolady. Asyra aitqandyq emes, biraq 1995 jyly qabyldanǵan qoldanystaǵy eski Konstitýtsiia men jańa Ata Zańnyń arasyndaǵy mazmundyq, ustanymdyq, maǵynalyq, jańashyldyq, tildik, redaktsiialyq turǵydan aiyrmashylyq birshama. Jańa Konstitýtsiiany, ondaǵy jańa mátindi jas ta, úlken de túsinip, qabyldai alatyn bolady", — dedi Memlekettik keńesshi.