مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ (بۇدان ەرٸ – ەڭبەكمينٸ) ساراپشىلارمەن بٸرلەسٸپ ەزٸرلەگەن ەلەۋمەتتٸك كودەكس تۇجىرىمداماسىنىڭ (بۇدان ەرٸ – تۇجىرىمداما) جوباسى «اشىق دەرەكتەر» پورتالىندا ورنالاستىرىلعان.
بۇدان بۇرىن حابارلانعانداي, ەلەۋمەتتٸك كودەكستٸ (بۇدان ەرٸ – كودەكس) ەزٸرلەۋدٸڭ ماقساتى ازاماتتاردىڭ ٶزدەرٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك قۇقىقتارى مەن مٷددەلەرٸن ٸسكە اسىرۋى ٷشٸن ينستيتۋتسيونالدىق, ەكونوميكالىق جەنە ۇيىمداستىرۋشىلىق جاعدايلار جاساۋ بولىپ تابىلادى.
«قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستاندىقتارعا 1 كودەكسپەن, 16 زاڭمەن جەنە 100-دەن استام زاڭعا تەۋەلدٸ اكتٸمەن رەتتەلەتٸن ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋ شارالارىنىڭ كەڭ سپەكترٸ ۇسىنىلادى. جاڭا كودەكستٸڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – بۇل حالىقتىڭ تٷسٸنۋٸن جەڭٸلدەتۋ ٷشٸن وسى سالاداعى قولدانىستاعى زاڭنامانىڭ بارلىق نورمالارىن بٸر قۇجاتتا شوعىرلاندىرۋ. ەلەۋمەتتٸك كودەكس ازاماتتاردىڭ ۇسىنىستارىن ەسكەرە وتىرىپ ەزٸرلەنەدٸ جەنە ادام ٶمٸرٸنٸڭ ەربٸر كەزەڭٸنە قاتىستى بٶلٸمدەردٸ قامتيدى. بۇل قازاقستاندىقتارعا مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىن وڭاي تٷسٸنۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», – دەپ اتاپ ٶتتٸ قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ بٸرٸنشٸ ۆيتسە-مينيسترٸ اقمەدي سارباسوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, كودەكستٸ قابىلداۋ حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك زاڭنامانى تٷسٸنۋٸن جەڭٸلدەتٸپ قانا قويماي, نورماتيۆتٸك قۇقىقتىق اكتٸلەر مازمۇنىنىڭ بٸرىڭعاي ستيلٸن قامتاماسىز ەتەدٸ (ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋ سالاسىنداعى بٸرقاتار زاڭدار 90-شى جىلداردىڭ باسىندا قابىلدانعان, ال ودان بەرٸ نقا ەزٸرلەۋ تەسٸلدەرٸ ايتارلىقتاي ٶزگەرگەن).
سونداي-اق, كودەكس شەڭبەرٸندە ازاماتتاردىڭ ەلەۋمەتتٸك قۇقىقتارىن جٷيەلەۋ جٷزەگە اسىرىلادى – بٸر قۇجاتتا ادامنىڭ ٶمٸر جولىندا, تٸرشٸلٸك ەرەكەتٸنٸڭ بارلىق سالالارىندا تۋىندايتىن بارلىق بازالىق قۇقىقتار, ونىڭ ٸشٸندە ەڭ تٶمەنگٸ ەلەۋمەتتٸك ستاندارتتار كٶرسەتٸلەتٸن بولادى.
تۇجىرىمدامانى ەزٸرلەۋ شەڭبەرٸندە قر پارلامەنتٸنٸڭ دەپۋتاتتارىن, ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ, ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمداردىڭ, قوعامدىق كەڭەستەردٸڭ ٶكٸلدەرٸن, سونداي-اق باستاماشىل ازاماتتاردى قوسا العاندا, ەلەۋمەتتٸك سالانىڭ تٷرلٸ باعىتتارى بويىنشا 100-دەن استام ساراپشىنىڭ قاتىسۋىمەن جۇمىس توبى قۇرىلدى.
جۇمىس توبىنىڭ قىزمەتٸ بارىسىندا قر 30-دان استام زاڭنامالىق جەنە 150 زاڭعا تەۋەلدٸ اكتٸلەرٸ, سونداي-اق ەلەۋمەتتٸك زاڭنامانى رەتتەۋدٸڭ حالىقارالىق تەجٸريبەسٸ زەردەلەندٸ.
حالىقپەن جەنە قوعامدىق بٸرلەستٸكتەرمەن ٶتكٸزٸلگەن كەزدەسۋلەردٸڭ قورىتىندىسى بويىنشا جۇمىس توبى 500-گە جۋىق ۇسىنىس جيناپ, ولاردى قارادى.
جۇمىس توبى كودەكستٸ ەكٸ بٶلٸكتەن تۇراتىن – جالپى جەنە ەرەكشە بٶلٸكتەردەن جاساۋدى ۇسىنادى.
جالپى بٶلٸكتە مەملەكەت پەن ازامات اراسىنداعى ەلەۋمەتتٸك قاتىناستاردى ولاردىڭ ٶزارا مٸندەتتەمەلەرٸن ناقتى ايقىنداي وتىرىپ, قۇقىقتىق رەتتەۋدٸڭ نەگٸزدەرٸ بەلگٸلەنەدٸ.
ەرەكشە بٶلٸكتە ەلەۋمەتتٸك تەۋەكەلدەردٸڭ جەكەلەگەن تٷرلەرٸنە ارنالادى, وندا ولارعا دەن قويۋ شارالارى, ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋشىلاردىڭ ساناتتارى, تٶلەمدەردٸڭ مٶلشەرٸ, ولاردى تاعايىنداۋ شارتتارى مەن مەرزٸمدەرٸ ايقىندالاتىن بولادى.
«كودەكستٸ ەزٸرلەۋ جەنە قابىلداۋ قازٸرگٸ ۋاقىتتا قولدانىلىپ جٷرگەن 16 زاڭنىڭ كٷشٸن جويۋعا الىپ كەلەدٸ. ياعني, مىسالى, قازٸر مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامداردى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مەسەلەلەرٸ 5 زاڭمەن رەگلامەنتتەلەتٸن بولسا, وندا بولاشاقتا بٸر عانا كودەكس بولادى. بۇل رەتتە جاڭا كودەكس بٷگٸنگٸ كٷنٸ بار بارلىق ەلەۋمەتتٸك كەپٸلدٸكتەر مەن ەلەۋمەتتٸك قولداۋ نىساندارىنىڭ ساقتالۋىن, ونىڭ ٸشٸندە ازاماتتاردى مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ قورىنان زەينەتاقىلارمەن, جەردەماقىلارمەن جەنە تٶلەمدەرمەن قامتاماسىز ەتۋدٸ, مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامداردى وڭالتۋ قۇرالدارىمەن جەنە قىزمەتتەرٸمەن قامتاماسىز ەتۋدٸ قامتاماسىز ەتەدٸ», – دەپ اتاپ ٶتتٸ اقمەدي سارباسوۆ.
تۇجىرىمداما جوباسىمەن مىنا جەردە تانىسۋعا بولادى.
تۇجىرىمداما جوباسىن «اشىق دەرەكتەر» پورتالىندا جارييا تالقىلاۋ مەرزٸمٸ 2021 جىلعى 8 ماۋسىمدا اياقتالادى.
ەڭبەكمينٸ ونى پىسىقتاپ, بەكٸتكەننەن كەيٸن ەلەۋمەتتٸك كودەكستٸڭ ٶزٸن ەزٸرلەۋگە كٸرٸسەدٸ.
بۇعان دەيٸن حابارلانعانداي, مەملەكەت باسشىسى 2020 جىلعى 1 قىركٷيەكتەگٸ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ەلەۋمەتتٸك كودەكستٸ ەزٸرلەۋ جەنە قابىلداۋ ارقىلى ەلەۋمەتتٸك زاڭنامانى شوعىرلاندىرۋ بويىنشا جۇمىستى باستاۋدى تاپسىرعان بولاتىن.
