تٷركٸستان قالاسىنداعى №9 نەكراسوۆ اتىنداعى مەكتەپ-گيمنازيياسىنىڭ عاسىرعا جۋىق تاريحى بار. كٶنە زاماننان سىر شەرتەتٸن وسى بٸلٸم ۇياسىنىڭ شەكٸرتتەرٸ مەن ۇستازدارى 1967 جىلى ححٸ عاسىر تۇرعىندارىنا ارناپ حات جازىپ, ونى مەكتەپ اۋلاسىنداعى سوعىس قۇرباندارى ەسكەرتكٸشٸنٸڭ ٸرگەتاسىنا ارنايى قوراپقا سالىپ قالدىرعان. اتالعان حاتتىڭ ەلۋ جىلدان سوڭ اشىلۋى امانات ەتٸلگەن. وسى امانات حاتتى اشۋ بٷگٸنگٸ ۇرپاقتىڭ ەنشٸسٸنە بۇيىرىپتى. مەكتەپ ۇجىمى مەن اتا-انالار كوميتەتٸنٸڭ باسقوسۋىمەن 4 قازان كٷنٸ سالتاناتتى جاعدايدا ەلۋ جىل بۇرىنعى وقۋشىلار مەن ۇستازداردىڭ اماناتى اشىلىپ, كٶپشٸلٸك الدىندا وقىلدى, دەپ جازادى "ۇلت اقپارات".
ورىس تٸلدٸ مەكتەپ بولعاندىقتان حات سول تٸلدە جازىلعان (قازٸر قازاق جەنە ورىس ارالاس مەكتەپ-گيمنازيياسى). مۇندا مەكتەپ عيماراتىنىڭ 1939 جىلى سالىنعانى, ول تٷركٸستان قالاسىنداعى تۇڭعىش ەكٸ قاباتتى نىسان ەكەندٸگٸ اتاپ كٶرسەتٸلگەن. مەكتەپ اينالاسى تاپ-تاقىر توپىراق بولعانى, ودان بەرٸدە شەكٸرتتەر مەن ۇستازداردىڭ بٸرلەسٸپ, جەمٸس اعاشتارىنىڭ وتىرعىزىلعاندىعى جەنە سول اعاشتاردىڭ مەۋەلٸ باققا اينالعاندىعى جازىلعان. سونىمەن بٸرگە, حاتقا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قاسٸرەتٸ دە ارقاۋ بولىپتى.
مەكتەپ-گيمنازييا ديرەكتورى ج.ورىنباەۆانىڭ ايتۋىنشا ەلۋ جىل بۇرىن حاتتى سالۋ رەسٸمٸنە يە بولعان وسيپوۆا ولگا, شمارين ميحايل, گٷلحان سەديقىزى جەنە شپرينا نەللي بۇل جيىنعا ارنايى شاقىرتىلعان. رۋحاني ساباقتاستىقتى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان شارا مەكتەپ قابىرعاسىندا ەلٸ دە جالعاسۋدا. بٸلٸم ۇياسىنداعى ەر سىنىپتا تەربيە ساعاتتارى ۇيىمداستىرىلىپ, رۋحاني جاڭعىرۋ باعدارلاماسىمەن ورايلاستىرىلعان يگٸ ٸستٸڭ مەنٸ مەن مازمۇنى تٷسٸندٸرٸلۋدە.
ەلۋ جىلدا ەل جاڭا دەگەندەي بٷگٸنگٸ كٷندەرٸ ەڭسەسٸ بەسەڭدەگەن بۇل ەكٸ قاباتتى مەكتەپ جانىنان 4 قاباتتى وقۋ عيماراتى, سپورت زالى مەن اكت زالدارى بوي كٶتەرگەن. بۇدان بٶلەك قالا كٶلەمٸندە توعىز قابات بيٸكتٸككە دەيٸن تٷرلٸ نىساندار بوي كٶتەرگەنٸن ايتساق, سوڭعى ەلۋ جىل ٸشٸندە جاڭا تٷركٸستاننىڭ قالىپتاسقانىن كٶزگە ەلەستەتۋ قيىن ەمەس.
وسىلايشا ەسەرلٸ باسقوسۋدىڭ سوڭى بٷگٸنگٸ مەكتەپ ۇجىمىنىڭ 2037 جىلى وقىلۋى تيٸس حات جازىلىپ اتالعان ەسكەرتكٸشتٸڭ ٸرگەتاسىنا ورناتىلدى. حاتتا ەلەمدەگٸ دامىعان ەلۋ ەلدٸڭ قاتارىنا قادام باسقان ەلٸمٸزدٸڭ مۇراتى قازاق, ورىس جەنە اعىلشىن تٸلدەرٸندە باياندالعان. ونداعى ماقسات لاتىن قارٸپٸنە كٶشۋ ناۋقانى باستى نازارعا الىنسا, قازاق, ورىس تٸلدەرٸ مەكتەپتٸڭ باعىتىنا ساي نەگٸزگە الىنعان.
