ەلٸمٸزدە جۇماداعى جۇمىس كٷنٸن قىسقارتۋ ۇسىنىلدى

«مەن ورتاق ىمىراعا كەلٸپ, بارلىق جۇمىسشىلار ٷشٸن 8 ساعاتتىق جۇمىس كٷنٸن 1 ساعاتقا قىسقارتىپ, ونى 7 ساعاتتىق جاساۋدى ۇسىنامىن. قازٸر بٸز اپتاسىنا 5 كٷن جۇمىس ٸستەيمٸز, بۇل 40 ساعات. ال مەن بولسام, 5 جۇمىس كٷنٸن قالدىرا وتىرىپ, ونى 7 ساعاتتىق كەستەگە كٶشٸرۋدٸ ۇسىنامىن. ەكٸنشٸ ۇسىنىسىم, جىنىسىنا قاراماستان بارلىق قازاقستاندىقتار ٷشٸن 4,5 كٷندٸك جۇمىس اپتاسىن ەنگٸزۋ قاجەت. بۇل رەتتە جۇماداعى جۇمىس كٷنٸن قىسقارتىپ, تٷسكە اس مەزگٸلٸنە دەيٸن عانا جۇمىس ٸستەۋ كەرەك», - دەدٸ جانگەلدٸ سٷلەيمانوۆ قازاقپارات تٸلشٸسٸمەن ەڭگٸمەلەسۋ بارىسىندا.

تانىمال ادۆوكات مۇنداي ۇسىنىسىن «حالىقتىق كوممۋنيستەردٸڭ» ەيەلدەر ٷشٸن جۇمىس كٷنٸن ەكٸ ەسە قىسقارتۋ تۋرالى يدەيالارىنا پٸكٸر بٸلدٸرۋ بارىسىندا جاسادى. ونىڭ ايتۋىنشا, كوممۋنيستەردٸڭ ۇسىنىسى ٶنەگە تۇرعىسىنان الىپ قاراعاندا جاقسى بولعانىمەن قۇقىقتىق تۇرعىدا جٷزەگە اسىرىلمايتىن جايت.

«بٸرٸنشٸدەن, قازٸردٸڭ ٶزٸندە ەڭبەك كودەكسٸندە «تولىق ەمەس جۇمىس ۋاقىتى» دەپ اتالاتىن تٷسٸنٸك قاراستىرىلعان. بٷگٸندە جۇمىس بەرۋشٸلەر ٶتٸنٸش بويىنشا جٷكتٸ ەيەلدەرگە نەمەسە 3 جاسقا تولماعان بالانى تەربيەلەپ وتىرعان ەيەلگە تولىق ەمەس جۇمىس ۋاقىتىن بەرە الادى. بٸراق, بۇل رەتتە ەڭبەكاقى دا ادام قانشا جۇمىس ٸستەسە, سوعان شامالاس بەلگٸلەنەدٸ. ياعني, ەگەر جالاقى 100 مىڭ تەڭگە بولسا, ال ادام تٷسكٸ اسقا دەيٸن عانا جۇمىس ٸستەگٸسٸ كەلسە, وندا ەرينە ول 50 مىڭ تەڭگە الادى. ەگەر دە بٸز جٷكتٸ ەيەلدەر مەن 3 جاسقا تولماعان بالانى تەربيەلەپ وتىرعان ەيەلدەر جايىندا ايتار بولساق, وندا جۇمىس بەرۋشٸ ولارعا تولىق ەمەس جۇمىس ۋاقىتىن بەرۋگە مٸندەتتٸ. بٸراق, ەرەسەك جاستاعى بالالاردى تەربيەلەپ وتىرعان ەيەلدەر جايى قالاي بولماق? جۇمىس بەرۋشٸ ەگەر دە جۇمىسشىنىڭ جاعدايىن تٷسٸنٸپ, ىمىراعا كەلەر بولسا, وندا ەڭبەكشارتىنا بۇل تارماقتى جازا الادى. الايدا, بۇل ورايدا جالاقىنىڭ بٸر مٶلشەرٸ جوعالادى. ەكٸنشٸدەن, مەنٸڭ تٷسٸنۋٸمشە, كوممۋنيستەر جۇمىس ۋاقىتىنىڭ جارتىسىن قىسقارتىپ, ال جالاقىنى سول كٷيٸندە قالدىرۋدى ۇسىنىپ وتىر عوي. بۇل جەردە ەرينە, جىنىستىق بەلگٸسٸنە قاراي الالاۋشىلىق ورىن الادى. ەركەكتە 8 ساعات بەلگٸلٸ بٸر جۇمىستى اتقارىپ 100 مىڭ تەڭگە السا, وندا ەيەلدەر دە دەل سونداي جۇمىستى ەكٸ ەسە از ورىنداپ, 100 مىڭ تەڭگە جالاقى الاتىن بولادى. ال جۇمىس بەرۋشٸنٸڭ مۇنداي قادامعا ەشقاشان بارمايتىندىعى تٷسٸنٸكتٸ», - دەدٸ سٷلەيمانوۆ.

ونىڭ پايىمىنشا, ەيەلدەر ٷشٸن ۋاقىت ايىرماشىلىعىن بيۋدجەت تٶلەگەننٸڭ ٶزٸندە دە بۇل ۇسىنىستىڭ جٷزەگە اسىرىلۋى قيسىنسىز بولماق.

«وعان بٸزدٸڭ بيۋدجەتتٸڭ قارجىسى جەتپەيدٸ. مەسەلەن, بٸزدە 5-6 ميلليون جۇمىسشى بار. ونىڭ شامامەن 3 ميلليونىن ەيەلدەر قۇرايدى. ەگەر ولاردىڭ ەرقايسىسىنا 3 مىڭ تەڭگەدەن تٶلەسە, وندا بۇل سوما 9 ملرد, ال 10 مىڭ تەڭگەدەن بولسا, 30 ملرد تەڭگە بولادى. بٸردە-بٸر بيۋدجەت وعان تٶتەپ بەرە المايدى», - دەدٸ ول.

ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتسەك, ەيەلدەردٸڭ جۇمىس ۋاقىتىن ەكە ەسە قىسقارتۋدى قازاقستاننىڭ حالىقتىق كوممۋنيستٸك پارتيياسى استانا قالالىق كوميتەتٸنٸڭ بٸرٸنشٸ حاتشىسى مارات ەۋبەكٸروۆ ۇسىنعان بولاتىن. ونىڭ ايتۋىنشا, ەيەلدەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸ مەديتسينا مەن بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا جۇمىس ٸستەيدٸ. بٸراق, بۇل جٷيەدەگٸ جالاقى ٶتە تٶمەن بولىپ وتىر.

«سوندىقتان ەيەلدەر اقشا تابۋ ٷشٸن جۇمىسپەن كٶپ اينالىسۋعا مەجبٷر. ولاردا ٶسٸپ كەلە جاتقان ۇرپاقتى, بالالارىن تەربيەلەۋگە ۋاقىت تا قالمايدى. كەيبٸر باستاما كٶتەرۋشٸلەر ەيەلدەرگە تٷسكٸ اسقا دەيٸن جۇمىس ۋاقىتىن ۇسىنۋ قاجەت دەگەندٸ ايتۋدا. ال تٷستەن كەيٸن ولار تەك بالا تەربيەلەسٸمەن اينالىسۋ قاجەت دەپ سانايدى. مٷمكٸن بۇل دۇرىس تا شىعار. بٸراق, ەيەلدەر, سٸزدەر بۇل تاقىرىپتى تىم از كٶتەرەسٸزدەر, ول پرەزيدەنتكە, ٷكٸمەتكە جەتپەي جاتىر. كٸم بٸلەدٸ, مٷمكٸن شىنىمەن دە جۇمىس ۋاقىتىن وسىلاي قالىپتاستىرعان ەلەمدەگٸ بٸرٸنشٸ مەملەكەتكە اينالارمىز. ناقتى جۇمىس كٷنٸن ساعات 9-دان 18-گە دەيٸن بەلگٸلەۋدٸڭ مٷمكٸن قاجەتٸ دە جوق شىعار», - دەگەن ەدٸ ول.

ايتا كەتەرلٸگٸ, كوممۋنيست بۇل پٸكٸرٸن «قازاقستانداعى تەڭ قۇقىقتار مەن تەڭ مٷمكٸنشٸلٸكتەر ينستيتۋتى» قوعامدىق قورى جٷرگٸزگەن گەندەرلٸك زەرتتەۋلەردٸڭ قورىتىندىسىن تانىستىرۋعا ارنالعان شارادا بٸلدٸردٸ.

سول كٷنٸ مارات ەۋبەكٸروۆتٸڭ ۇسىنىسىنا قاتىستى ەلٸمٸزدٸڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك دامۋ مينيسترلٸگٸ پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك كودەكسٸ بۇل تۇرعىدا ەيەلدەردٸ دە, ەركەكتەردٸ دە الالامايتىندىعىن ايتقان بولاتىن.

«ەرينە, بٸزدٸڭ زاڭنامامىزدا مۇنداي ۇسىنىس جوق جەنە ەزٸرشە ٶزگەرتۋلەر كٶزدەلمەگەن. ٶيتكەنٸ, بٸزدٸڭ ەڭبەك كودەكسٸمٸز ەيەلدەردە قاتىستى دا, ەركەكتەرگە قاتىستى دا ەشقانداي الالاۋشىلىق جوق. بارلىعى دا تەڭ جاعدايدا. ەرينە, بٸز بۇل ۇسىنىستى قاراۋعا ەرۋاقىتتا دا دايىنبىز. بٸراق, ٶزگەرتۋلەر ەنگٸزەمٸز دەپ ۋەدە بەرە المايمىز. ەگەر بۇل ۇسىنىس زاڭ اياسىندا بولسا, بٸز بارلىعى سارالايتىن بولامىز», - دەدٸ اتالعان مينيسترلٸكتٸڭ ەڭبەك جەنە ەلەۋمەتتٸك سەرٸكتەستٸك دەپارتامەنتٸ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى مەدينا ناۋرىزبەك.

سونىمەن قاتار ول جۇمىس ۋاقىتى سانىن قىسقارتۋ ۇسىنىلاتىن كەسٸپتەردٸڭ تٸزٸمٸ تۋرالى مينيستردٸڭ بۇيرىعى بار ەكەندٸگٸن, بٸراق, وندا جىنىسىنا قاراي بٶلٸپ قاراۋ كٶزدەلمەگەندٸگٸن ايتتى.

«زيياندى, قاۋٸپتٸ ەڭبەك جاعدايىندا جۇمىس ۋاقىتىن بەلگٸلٸ بٸر دەڭگەيدە قىسقارتۋ, ەڭبەك دەمالىسىن كٶبٸرەك بەرۋ جەنە قانداي دا بٸر ٷستەمەاقى قوسۋ قاراستىرىلعان. بٸراق, بۇل اتتەستاتسييا نەتيجەسٸ بويىنشا جٷرگٸزٸلەدٸ», - دەدٸ ول.