ەل يگٸلٸگٸ ٷشٸن: 2025 جىلى گاز سالاسى قانداي جەتٸستٸكتەرگە قول جەتكٸزدٸ?

ەل يگٸلٸگٸ ٷشٸن: 2025 جىلى گاز سالاسى قانداي جەتٸستٸكتەرگە قول جەتكٸزدٸ?


بيىل «QazaqGaz» ۇلتتىق كومپانيياسى گەولوگييالىق بارلاۋ جەنە كٷردەلٸ قۇرىلىس جوبالارىنا دەن قويدى. بۇل سەيكەسٸنشە گازدى ٸشكٸ تۇتىنۋدىڭ ارتۋىنا جەنە قازاقستاننىڭ گاز قورى اۋقىمىن كەڭەيتۋ قاجەتتٸلٸگٸنە بايلانىستى بولدى, Ult.kz دەپ حابارلايدى

2025 جىلداعى باسىمدىقتار قاتارىندا گاز ينفراقۇرىلىمىن نىعايتۋ جەنە «QazaqGaz Aimaq» اق ارقىلى استانا مەن ونىڭ اگلومەراتسيياسىن ودان ەرٸ گازداندىرۋ جٶنٸندەگٸ جوبالاردى ٸسكە اسىرۋدى قوسا العاندا, ٶڭٸرلەردٸ كٶگٸلدٸر وتىنمەن قامتۋ كٶزدەلدٸ.


ايماقتار – ەرەكشە نازاردا

2025 جىلى 95 ەلدٸمەكەندە 350 مىڭ ادام گازعا قول جەتكٸزسە, 2026 جىلى تاعى 41 ەلدٸمەكەنگە گاز بەرٸلەتٸن بولادى. مەسەلەن, ەگەر 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا ەل تۇرعىندارىنىڭ 62%-ى گازبەن قامتاماسىز ەتٸلسە, 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بۇل كٶرسەتكٸش 64,2%-عا دەيٸن ٶستٸ. بۇل رەتتە, ٸشكٸ نارىقتا گاز تۇتىنۋ كٶلەمٸ ٷنەمٸ ٶسٸپ كەلەدٸ: جىل قورىتىندىسى بويىنشا تيٸستٸ مەجە 20,4 ملرد م³ قۇرادى. ٸرٸ جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ جەنە جاڭا ماگيسترالدىق گاز قۇبىرلارىن قوسۋ ارقاسىندا جٷزدەگەن ەلدٸمەكەندە ٶمٸر سٷرۋگە قاجەت قولايلى جاعداي جاسالىپ, قارقىندى دامۋعا مٷمكٸندٸك تۋدى.  

2025 جىلى گاز ماماندارى ٷشٸن ەڭ ماڭىزدى وقيعالاردىڭ بٸرٸ «تالدىقورعان-ٷشارال» گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسىن مەرزٸمٸنەن بۇرىن 1 جىل جەنە 4 ايعا اياقتاۋ بولدى. جوبانى ٸسكە اسىرۋدىڭ ارقاسىندا جەتٸسۋ وبلىسىنىڭ 84 ەلدٸمەكەنٸ گازعا قوسىلاتىن بولادى, بۇل ٶڭٸردٸ گازداندىرۋ دەڭگەيٸن 56,5%-دان 76%-عا دەيٸن كٶتەرۋگە جول اشادى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا «سارىارقا» گاز قۇبىرىنىڭ 1-شٸ كەزەڭٸن ٸسكە اسىرۋ اياسىندا استانانىڭ اينالاسىندا ورنالاسقان ەلدٸمەكەندەردٸ گازداندىرۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلۋدە. «QazaqGaz Aimaq» كومپانيياسى ماماندارىنىڭ بەلسەندٸ اتسالىسۋىمەن نۇرلى, تالاپكەر, قوياندى, ى.التىنسارين, اققايىڭ ەلدٸمەكەندەرٸندەگٸ 35 مىڭ ادام گاز يگٸلٸگٸن كٶرە باستادى. قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ قاتىسقان تەلەكٶپٸر بارىسىندا قوسشى قالاسى گازعا قوسىلدى. سٶيتٸپ قالاداعى 31 مىڭ تۇرعىن «كٶگٸلدٸر وتىنعا» قوسىلۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولدى.

ٶركەندەۋ كٸلتٸ – گاز ترانزيتٸ

حالىقارالىق گاز ترانزيتٸ كٶلەمٸنٸڭ ۇلعايۋى 2025 جىلى كومپانييانىڭ وپەراتسييالىق جەنە قارجىلىق كٶرسەتكٸشتەرٸن جاقسارتۋعا ىقپالىن تيگٸزدٸ. جىل قورىتىندىسىندا ماگيسترالدىق تاسىمالداۋ كٶلەمٸ جوسپاردان 5%-عا ارتىق ورىندالدى, ەكسپورت جەتكٸزٸلٸمدەرٸ ٶستٸ جەنە حالىقارالىق ترانزيتتەن تٷسەتٸن كٸرٸس ۇلعايدى.

گاز تاسىمالداۋدىڭ جالپى كٶلەمٸ 88,3 ملرد تەكشە مەتردٸ قۇراپ, ونىڭ 53,2 ملرد تەكشە مەترٸ «ورتا ازييا — ورتالىق», «سويۋز — ورىنبور — نوۆوپسكوۆ» جەنە «بۇحارا — ورال» ماگيسترالدىق گاز قۇبىرلارى ارقىلى ٶتەتٸن ترانزيتكە تيەسٸلٸ بولدى. بۇل دەگەنٸڭٸز, ۇلتتىق كومپانييا قىزمەتٸندە ترانزيت باعىتىنىڭ ماڭىزدىلىعىن كٶرسەتۋدە.

 

تسيفرلاندىرۋداعى سەرپٸلٸس

QazaqGaz كٷندەلٸكتٸ جۇمىسىندا جاساندى ينتەللەكتٸنٸ (جي) ەنگٸزۋدٸ بەرٸك ۇستانىپ وتىر.

كومپانييانىڭ باستى تۇتىنۋشىلىق ٶنٸمٸ – QazaqGaz Aimaq موبيلدٸ قوسىمشاسى, ابونەنتتەرگە ەسەپكە الۋ قۇرالدارىنىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸن فوتوسۋرەتتەر ارقىلى بەرۋگە مٷمكٸندٸك تۋعىزدى. جاساندى ينتەللەكتكە نەگٸزدەلگەن الگوريتمدەر ەسەپتەگٸش كٶرسەتكٸشتەرٸن اۆتوماتتى تٷردە تانيدى جەنە دەرەكتەردٸ ابونەنتتٸڭ قاتىسۋىنسىز ٶڭدەيدٸ. قازٸردٸڭ ٶزٸندە 330 مىڭنان استام ادام وسى سەرۆيستٸ پايدالانسا, 2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن بارلىق ابونەنتتٸڭ كەمٸندە 10%-ىن قوسىمشاعا قوسۋ جوسپارلانۋدا.

Egov پورتالىندا قولدانىسقا بەرٸلگەن گازداندىرۋ جٶنٸندەگٸ جي-كەڭەسشٸ جىلدام ەرٸ تەۋلٸك بويى جاۋاپ بەرە وتىرىپ, بايلانىس ورتالىقتارىنىڭ جۇمىسىن جەڭٸلدەتۋدە. سونىمەن قاتار, تەحنيكالىق شارتتاردى بەرۋ پروتسەسٸ تولىعىمەن ونلاين سيپاتقا كٶشتٸ. قاجەتتٸ قۇجاتتار دەرەكقوردان اۆتوماتتى تٷردە جٷكتەلەدٸ جەنە ولاردى تٸركەۋ جىلدامدىعى 12 ەسەگە ٶستٸ. قازٸردٸڭ ٶزٸندە ابونەنتتەردٸڭ جارتىسى ونى ونلاين تەرتٸپتە الۋدى قۇپ كٶرۋدە.

گاز قورىن كەڭەيتۋ

كومپانييا گەولوگييالىق بارلاۋدى جانداندىردى. جامبىل وبلىسىندا مالدىباي ۋچاسكەسٸندە گاز قورى راستالىپ, سەيسميكالىق بارلاۋ جۇمىسىنا دايىندىق جٷرگٸزٸلۋدە. اناباي كەن ورنىندا ٷش پايدالانۋ جەنە بٸر باعالاۋ ۇڭعىماسى بۇرعىلاندى.

سونىمەن بٸرگە, امانگەلدٸ توبىنىڭ قۇرامىندا بارحاننايا كەن ورنى ٸسكە قوسىلدى. جوبا جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدى جەنە مەملەكەتتٸك بيۋدجەتكە قوسىمشا تٷسٸمدەر جاساۋدى كٶزدەيدٸ. كەن ورنىندا گاز ٶندٸرۋ 2026 جىلى شامامەن 30 ملن تەكشە مەتردٸ, ال 2028 جىلعا قاراي ەڭ جوعارى دەڭگەي رەتٸندە 65 ملن تەكشە مەتردٸ قۇرايدى دەپ كٷتٸلۋدە.

بٸرنەشە كەلٸسٸمدەرگە قول قويىلدى:

-قازازوت كومپانيياسىمەن سەۆەرنىي-2 ۋچاسكەسٸ بويىنشا جەر قويناۋىن پايدالانۋ جٶنٸندەگٸ كەلٸسٸم;

-سارالجىن ۋچاسكەسٸ بويىنشا جەر قويناۋىن پايدالانۋ جٶنٸندەگٸ كەلٸسٸم;

-CNPC كومپانيياسىمەن «سەۆەرنىي-1» ۋچاسكەسٸ بويىنشا بٸرلەسكەن قىزمەتتٸ جٷزەگە اسىرۋ, سونداي-اق ەزٸرلەۋ جوباسى بەكٸتٸلگەنگە جەنە ٶنەركەسٸپتٸك پايدالانۋعا كٶشكەنگە دەيٸنگٸ بارلاۋ كەزەڭٸن قارجىلاندىرۋ تۋرالى كەلٸسٸمدەر جاسالدى. «سەۆەرنىي-1» جوباسى گازدىڭ رەسۋرستىق بازاسىن ۇلعايتۋدا اسا ٷلكەن رول اتقارماق. جاڭا كەلٸسٸمدەرگە قول قويۋ رەسٸمٸ پەكيندەگٸ جو,ارى دەڭگەيدە ٶتكەن كەزدەسۋلەر اياسىندا جٷزەگە اسىرىلدى.

- 2025 جىلى Chevron كومپانيياسىمەن كت-III (جەلٸبەك) ۋچاسكەسٸن بٸرلەسٸپ زەرتتەۋ  جۇمىستارى اياقتالدى. بٸرلەسكەن جوبانى ٸسكە اسىرۋ بويىنشا كەلەسٸ قادامدار تالقىلانۋدا. سونىمەن قاتار, ENI كومپانيياسىمەن باتىس قازاقستاندا ورنالاسقان كامەنكوۆسكيي بلوگى بويىنشا كەلٸسسٶزدەر جٷرٸپ جاتىر.

 

اۋقىمدى گاز جوبالارى

گازعا ٸشكٸ سۇرانىستىڭ ارتۋى, ٶڭٸرلەردٸ بەلسەندٸ گازداندىرۋ جەنە ەكسپورتتىق-ترانزيتتٸك ەلەۋەتتٸ دامىتۋ جاعدايىندا QazaqGaz بٸرقاتار ستراتەگييالىق باستامالاردى ٸسكە اسىرۋدا. ولاردىڭ ٸشٸندە شيكٸ گازدى ٶڭدەۋ بويىنشا اۋقىمدى جوبالار بار.

مىسالى, ۇلتتىق كومپانييا ٷشٸن قۋاتتىلىعى جىلىنا 1 ملرد تەكشە مەتر قاشاعان گاز ٶڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسىنىڭ سالماعى زور. جوبا قازٸردٸڭ ٶزٸندە بەلسەندٸ جٷرۋدە: جاۋاپتى ٸسكە 2 مىڭنان استام جۇمىسشى جۇمىلدىرىلىپ, 340-تان استام تەحنيكا تارتىلعان. بۇدان تىس, قۋاتى 2,5 ملرد تەكشە مەتر جاڭا گاز ٶڭدەۋ زاۋىتى بويىنشا الدىن الا جوبالاۋ (رre-FEED) كەزەڭٸ اياقتالدى.

«بەينەۋ – بوزوي – شىمكەنت» گاز قۇبىرىنىڭ ەكٸنشٸ جەلٸسٸنٸڭ جوباسى ەلدٸ بولاشاق گازبەن جابدىقتاۋدىڭ تۇراقتىلىعى تۇرعىسىندا ەرەكشە مەنگە يە بولۋدا. 2025 جىلى جوبا مەملەكەتتٸك ساراپتامانىڭ وڭ قورىتىندىسىن الدى, سونداي-اق قۇبىرلار مەن گاز ايداۋ اگرەگاتتارىن جەتكٸزۋگە كەلٸسٸمشارتتار جاسالدى. بۇل ٶز كەزەگٸندە قۇرىلىستى ٸسكە اسىرۋ كەزەڭٸنە ٶتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

سىعىمدالعان تابيعي گازدى دامىتۋ بويىنشا جٷيەلٸ جۇمىس جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ. بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستاندا  كٶلٸككە گاز قۇياتىن 24 كومپرەسسورلىق ستانتسيياسى جۇمىس ٸستەيدٸ, ونىڭ 6-ى «QazaqGaz Onimderi» جشس تيەسٸلٸ. ستانتسييالار الماتى مەن اقتٶبەدە جۇمىس ٸستەيدٸ. 2026 جىلى «QazaqGaz» برەندٸمەن الماتى, اقتٶبە, تاراز قالالارىندا جەنە جەتٸسۋ وبلىسىندا تاعى بەس بەكەت ٸسكە قوسىلادى دەپ جوسپارلانۋدا.

ادامي كاپيتال

جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى QazaqGaz ادامي رەسۋرستاردى دامىتۋعا باسا نازار اۋداردى. ۇلتتىق گاز كومپانيياسىنىڭ كادرلىق ەلەۋەتٸن دامىتۋ جەنە بولاشاق كادر قورىن دايىنداۋ بويىنشا «QazaqGaz كٶشباسشىلار پۋلى» جوباسى ٸسكە قوسىلدى. كادر رەزەرۆٸنە ەكٸمشٸلٸك, ينجەنەرلٸك-تەحنيكالىق جەنە ٶندٸرٸستٸك بلوكتاردان كٶپساتىلى ٸرٸكتەۋدەن سەتتٸ ٶتكەن QazaqGaz كومپانييالار توبىنىڭ 27 قىزمەتكەرٸ كٸردٸ.

سونىمەن قاتار, 8 مىڭنان استام مامان جۇمىسشى كەسٸپتەرٸ بويىنشا قايتا دايارلاۋدان جەنە وقىتۋدان ٶتتٸ. گازشىلار تۇراقتى نەگٸزدە «ٷزدٸك مامان» كەسٸبي شەبەرلٸك كونكۋرسىنا قاتىسىپ, بٸلٸكتٸلٸگٸن راستايدى جەنە جالاقىلارىنا قوسىمشا ٷستەمەاقى الادى.

ەڭبەك جاعدايىن جاقسارتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ, تەمٸرتاۋ مەن جەزقازعاندا ۇلتتىق كومپانييانىڭ ەنشٸلەس كەسٸپورنى «ينتەرگاز ورتالىق ازييا» قولعا الۋىمەن زاماناۋي ۆاحتا كەشەندەرٸ سالىندى. ولاردىڭ ەرقايسىسىندا ەكٸمشٸلٸك-تۇرمىستىق بلوك, وقۋ سىنىبى, مەديتسينالىق كابينەتتەر, جاتتىعۋ زالى, كٸر جۋاتىن بٶلمە, دەمالىس بٶلمەلەرٸ جەنە زاماناۋي قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەسٸ بار. اتىراۋدا جاتاقحاناعا كٷردەلٸ جٶندەۋ جٷرگٸزٸلدٸ. بارلىعى 2025 جىلى ەلەۋمەتتٸك-تۇرمىستىق احۋالدى جاقسارتۋ ماقساتىندا 33 نىسان جٶندەلدٸ.

ۇلتتىۇ كومپانييانىڭ بيىلعى 25 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي گاز سالاسىن دامىتۋعا ٷلەس قوسقان ەڭبەك ادامدارىنا سىي-قۇرمەت كٶرسەتٸلدٸ. ٷش مىڭنان استام جۇمىسشى مەن ارداگەر ماراپات يەلەنٸپ, ەل ٶڭٸرلەرٸندە گاز قىزمەتكەرلەرٸن جەنە ولاردىڭ كەسٸبي جولىن قۇرمەتتەۋگە ارنالعان سالتاناتتى ٸس-شارالار ٶتتٸ.

گاز سالاسىن دامىتۋ جٷيەلٸ تٷردە جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ. الدا ٶڭٸرلەردٸ ودان ەرٸ گازداندىرۋدان جەنە گازدىڭ رەسۋرستىق بازاسىن دامىتۋدان باستاپ, ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋعا جەنە ٸشكٸ جەنە سىرتقى نارىقتارعا جەتكٸزٸلٸمدەردٸڭ سەنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا دەيٸنگٸ كٶپتەگەن كەلەلٸ مٸندەت تۇر. QazaqGaz كەلەسٸ جىل تابالدىرىعىن باسىمدىقتاردى ناقتى ايقىنداعان جەنە ولاردى ٸسكە اسىرۋعا دەيەكتٸ تٷردە كٸرٸسۋگە دايىن كٷيدە اتتاۋدا. نەتيجەسٸ سول, قازاقستاندىقتاردىڭ گاز يگٸلٸگٸنە قول جەتكٸزۋٸ جوعارىلاپ, ەلدٸڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸ نىعايۋدا.