قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان «دەنٸ ساۋ ۇلت» ۇلتتىق جوباسىنىڭ اياسىندا تەمەكٸ جارناماسىن باقىلاۋعا الۋدى جوسپارلاپ وتىر, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
بۇل تۋرالى ۆەدومستۆونىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ قازاقپارات جولداعان ساۋالعا جاۋابىندا مەلٸم ەتتٸ.
«ۇلتتىق جوبانىڭ 4-باعىتىنداعى «سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىن ۇستاناتىن حالىقتىڭ ٷلەسٸن ارتتىرۋ جەنە بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ» ٸس-شارالارىن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن 1 ملرد 561 ملن تەڭگە كٶلەمٸندە قاراجات قاراستىرىلعان», - دەپ جازىلعان جاۋاپتا.
ايتۋلارىنشا, بۇل قاراجات مىناداي 11 باعىت بويىنشا يگەرٸلمەك:
1) دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ «STEPS» ەدٸستەمەسٸ بويىنشا ينفەكتسييالىق ەمەس اۋرۋلاردىڭ تەۋەكەل فاكتورلارىنىڭ تارالۋىن ايقىندايتىن زەرتتەۋ جٷرگٸزۋ, تەۋەكەل فاكتورلارىنىڭ تارالۋىن تالداۋ جەنە شارالار قابىلداۋ;
2) حالىقتىڭ ۇرپاقتى بولۋ دەنساۋلىعى تۋرالى اقپاراتقا قول جەتكٸزۋٸن كەڭەيتۋ;
3) «سالاۋاتتى قالالار, ٶڭٸرلەر» جوباسىن ەنگٸزۋ;
4) «دەنساۋلىقتى نىعايتۋعا ىقپال ەتەتٸن مەكتەپتەر» جوباسىن ەنگٸزۋ;
5) «سالاۋاتتى ۋنيۆەرسيتەتتەر» جوباسىن ەنگٸزۋ;
6) مەكتەپكە دەيٸنگٸ جەنە مەكتەپ جاسىنداعى بالالارعا ارنالعان «سالاماتتى مٷسٸن», «سالاماتتى كٶرۋ» باعدارلامالارىن ەزٸرلەۋ جەنە ەنگٸزۋ;
7) الكوگول جەنە ەسٸرتكٸ بويىنشا ەۋروپالىق مەكتەپتٸك زەرتتەۋ جوباسىنىڭ ەدٸسناماسى بويىنشا جاستار اراسىندا پسيحوبەلسەندٸ زاتتاردى (پبز) قولدانۋ بويىنشا زەرتتەۋ جٷرگٸزۋ, كەيٸننەن پبز-عا تەۋەلدٸ جاستاردى تارتۋ تەۋەكەلدەرٸنٸڭ الدىن الۋ جەنە دياگنوستيكالاۋ باعدارلامالارىن ەزٸرلەۋ جەنە ەنگٸزۋ;
8) سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىنىڭ جاڭا قاعيداتتارىن ٸلگەرٸلەتۋ ٷشٸن «ە-سٶس» ەلەكتروندىق پلاتفورماسىن قۇرۋ;
9) حالىقتىڭ دەنساۋلىق مەسەلەلەرٸ بويىنشا ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ, ونىڭ ٸشٸندە: باق پەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىن ناسيحاتتاۋ جەنە دەنساۋلىقتى قورعاۋ جٶنٸندەگٸ تەلەجوبالاردى ٸسكە اسىرۋ;
10) ٸسكە اسىرىلىپ جاتقان ٸس-شارالاردى باعالاۋ ٷشٸن 13-15 جاستاعى بالالار مەن ەرەسەكتەرگە تەمەكٸ ٶنٸمدەرٸن تۇتىنۋ تۋرالى Global Youth Tobacco Study جەنە Global Adult Tobacco Study ستاردارتى بويىنشا جاھاندىق ساۋالناما جٷرگٸزۋ;
11) تەمەكٸ ٶنٸمدەرٸن تۇتىنۋدى قىسقارتۋ جٶنٸندەگٸ شارالار كەشەنٸن ٸسكە اسىرۋ. بۇل باعىت بويىنشا قوعامدا 100% تٷتٸنسٸز ورتانى ەنگٸزۋ, جارنامانى باقىلاۋ, قوعامدىق ورىنداردا تەمەكٸ شەگۋگە تىيىم سالۋ كٶزدەلگەن.
«سونىمەن قاتار, اتالعان ٸس-شارالاردى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىنىڭ پروفيلاكتيكاسىن دامىتۋدىڭ جول كارتاسى ەزٸرلەنۋدە.
بۇل ٶز كەزەگٸندە قازاقستاندىقتاردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعىنىڭ ارتۋىنا, ينفەكتسييالىق ەمەس اۋرۋلاردان سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ تٶمەندەۋٸنە, ازاماتتاردىڭ ەڭبەككە قابٸلەتتٸلٸگٸنٸڭ ارتۋىنا جەنە مٷگەدەكتٸكتٸڭ تٶمەندەۋٸنە ىقپال ەتەدٸ», - دەپ جازىلعان ۆەدومستۆونىڭ جاۋابىندا.
