فوتو: youngisthan.in
اۋىل پارتيياسى فراكتسيياسىنىڭ دەپۋتاتتارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸنە دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى, دەپ حابارلايدى Ult.kz. دەپۋتاتتار قر ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ ەرجان ساپاربەكۇلىنا ەيەلدەرگە ارنالعان امنيستييا قاراستىرۋدى ۇسىنعان.
بٸزدٸڭ ەلٸمٸز قىلمىسقا قاتىستى ساياساتتى گۋمانيزاتسييالاۋ باعىتىن ۇستانادى.
“سوندىقتان اۋىل پارتيياسىنىڭ فراكتسيياسى سوتتالعان ەيەلدەردٸڭ جاساعان قىلمىسى زورلىق-زومبىلىق جاساۋمەن بايلانىستى بولماسا, قوعام ٷشٸن قاۋٸپ تٶندٸرمەيتٸن بولسا, ونداي ەيەلدەرگە امنيستييا جاساۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرىپ كٶرۋدٸ ۇسىنادى”,- دەلٸنگەن دەپۋتاتتىق ساۋالدا.
دەپۋتتاتتىردىڭ پٸكٸنشە, مۇنداي شارا ەلەۋمەتتٸك ەدٸلدٸك ورناتۋعا, وتباسى قۇندىلىعىنىڭ نىعايۋىنا جەنە ٶمٸردە قيىن جاعدايعا تاپ بولعان ەيەلدەردٸڭ دۇرىس جولعا تٷسۋٸنە جاعداي جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
“كٶپ جاعدايدا وتباسىداعى بالا تەربيەسٸ ەيەلدەردٸڭ موينىندا. انا الاقاننىڭ اياسى- اق شىناردىڭ ساياسى دەگەن سٶز بار”,-دەيدٸ دەپۋتاتتار.
بٷگٸنگٸ تاڭدا 2336 ەيەل باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان, ولاردىڭ جارتىسى — انالار, ونىڭ ٸشٸندە 250-ٸ كٶپ بالالى انالار.
1500-دەن استام بالا اناسىز قالىپ, انالارىمەن قاۋىشۋدى كٷتۋدە
100 گە جۋىق سەبي بالالار ٷيٸنە جٸبەرٸلگەن.
بۇلار جاي عانا تسيفرلار ەمەس — بۇل ويران بولعان وتباسىلار, بۇزىلعان تاعدىرلار, ەڭ سوراقىسى انا جىلىۋىنان ايىرىلعان سەبيلەر.
انا ماحابباتى, انانىڭ قامقورلىعى - بالانىڭ دەنٸ ساۋ بولىپ ٶسۋٸنٸڭ, پسيحيكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك دامۋىنىڭ بۇلجىماس نەگٸزٸ.
وسىعان وراي, سوتتالعان ەيەلدەرگە امنيستييانى قولدانۋ ٷشٸن كەلەسٸ كريتەريلەر ۇسىنىلادى:
- زورلىق-زومبىلىققا قاتىسى جوق قىلمىسى ٷشٸن سوتتالعان ەيەلدەر;
- جٷكتٸ ەيەلدەر مەن كٸشكەنتاي بالاسى بار ەيەلدەر;
- كٶپ بالالى ەيەلدەر;
- العاش سوتتالعان ەيەلدەر;
- جاسى ۇلعايعان (60-تان اسقان) ەيەلدەر.
ال اۋىر قىلمىس, اسا اۋىر قىلمىس جاساپ, زورلىق-زومبىلىققا بايلانىستى قىلمىس جاساپ, سول ٷشٸن سوتتالعان, قوعامعا قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن ەيەلدەرگە امنيستييا جاسالمايدى.
بۇل مەسەلەدە حالىقارالىق تەجٸريبە جەتكٸلٸكتٸ. مەسەلەن,
- قىرعىزستاندا ەيەلدەرگە 1996 جىلدان بەرٸ 3 رەت امنيستييا جاسالعان.
- ٶزبەكستاندا 2013 جىلى امنيستييا جاسالىپ, ەيەلدەر مەن كەمەلەتكە تولماعاندار بوساتىلدى.
- رەسەي پرەزيدەنتٸ 2023 جىلى ەيەلدەرگە امنيستييا جاساۋ تۋرالى يدەيانى قولدادى.
- اقش-تىڭ كەيبٸر شتاتتارىندا ەرتٷرلٸ قىلمىس جاساپ سوتتالعان ەيەلدەرگە بٸر نەشە رەت امنيستييا جاسالدى.
دەپۋتاتتاردىڭ ايتۋىنشا: ەيەلدەرگە امنيستييا جاسالسا, ەلٸمٸزدٸڭ پەنيتەنتسيارلىق جٷيەسٸنە جٷكتەمە ازايادى;
بالالار ٷيلەرٸنە تٷسەتٸن جٷك تٶمەندەيدٸ;
ەلەۋمەتتٸك شيەلەنٸس ازايادى;
مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ادام قۇقىقتارى مەن وتباسىنى قورعاۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق ستاندارتتاردى ۇستاناتىنىن راستاۋعا مٷمكٸندٸك تۋادى.
اتالعان شارا وتباسىلاردىڭ قاۋىشۋىنا, اناسىنان اجىراۋدىڭ بالالارعا تيگٸزەتٸن سالدارىن ازايتۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزٸپ قانا قويماي, قىلمىستىق ساياساتتى ٸزگٸلەندٸرۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادامعا اينالادى.
وتباسى ٷشٸن, قوعام مەن مەملەكەت ٷشٸن بۇل شەشٸمنٸڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ وڭ ەسەرٸ بولماق.
اۋىل پارتيياسى فراكتسيياسىنىڭ دەپۋتاتتارى:
“سوندىقتان, ەيەلدەر ٶز وتباسىلارى مەن بالالارىنا ورالۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەيٸك.
باياندالعاننىڭ نەگٸزٸندە ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸن وسى مەسەلە بويىنشا رەسمي پوزيتسيياسىن ۇسىنۋدى سۇرايمىن”,- دەدٸ.
