ەلiمiزدە 2010 جىلدان باستاپ كيiكتەردiڭ جاپپاي قىرىلۋى باستالدى. بiراق ەلi كٷنگە دەيiن كيiك قىرعىنىنىڭ نەگiزگi سەبەبi انىقتالماي وتىر. Iندەت سەبەبi اشىلماسا, تابيعي اپاتتىڭ قايتالانباسىنا كەپiلدiك جوق. ياعني, كيiكتەردiڭ جويىلىپ كەتۋ قاۋپi تٶنiپ تۇر. بٷگiن مەجiلiستiڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتات جامبىل احمەتبەكوۆ وسى مەسەلەنi كٶتەرiپ, ٷكiمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆتان كيiك قىرعىنىنىڭ سەبەبiن اشۋ بويىنشا تيiستi جۇمىستاردى جانداندىرۋدى سۇرادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" Baq.kz پورتالىنا سٸلتەمە جاساپ.
«عاسىرلار بويى سايىن دالامىزدا حالقىمىزبەن بiرگە ٶسiپ-ٶنگەن, تٶرت تٷلiگiمiزدەي بولعان اسىل قازىنامىزدىڭ بiرi كيiكتەردiڭ جويىلىپ كەتۋ قاۋپi تٶنiپ تۇر. جانۋارلاردى مٷيiزi ٷشiن قىناداي قىرعان براكونەر-قاراقشىلاردى ايتپاعاندا, سوڭعى جىلدارى ورىن العان تابيعي اپاتتار - كيiكتەردiڭ قىرىلۋى قازاقستانداعى كيiكتەردiڭ جەر بەتiنەن مٷلدە جويىلىپ كەتۋiنە ۇلاسۋى مٷمكiن دەگەن قاۋiپكە نەگiز بولىپ وتىر», - دەدi ج.احمەتبەكوۆ.
رەسمي مەلٸمەتتەرگە جٷگiنسەك, 2010 جىلدان باستاپ قوستاناي, اقمولا جەنە اقتٶبە وبلىستارىندا كيiكتەردiڭ جاپپاي قىرىلۋى باستالدى. 2015 جىلى باتىس قازاقستان وبلىسىندا 120 مىڭ كيiك قىرىلىپ قالدى. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, بۇل قىرعىن باستالعاننان بەرi 7 جىل ٶتسە دە, وسى كٷنگە دەيiن كيiك قىرعىنىنىڭ نەگiزگi سەبەبi انىقتالماي وتىر.
«دەرەكتەرگە قاراساق, 1996 جىلى قازاقستاندى مەكەن ەتەتiن كيiكتiڭ ۇزىن سانى 1 ميلليون باسقا جەتiپتi. بiراق باس-اياعى 10 شاقتى جىلدىڭ iشiندە كيiكتەردi اۋلايتىن براكونەرلەرگە قاتىستى مەملەكەتتiك باقىلاۋدىڭ بولماۋى سالدارىنان كيiكتەر جويىلىپ كەتۋدiڭ از-اق الدىندا قالدى. اتاپ ايتساق, 2013 جىلى قازاقستاندا بار-جوعى نەبارى 21 مىڭ كيiك قانا قالعان», - دەدi ول.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت تاراپىنان كيiكتەردi قورعاۋ شارالارى جاسالعان. الماتىدا 2006 جىلى كيiكتەر مەن بٶكەندەردi قورعاۋدى كٶزدەگەن ارنايى باسقوسۋ بولىپ, سيرەپ بارا جاتقان اڭداردى قورعاۋ بويىنشا ارنايى باعدارلاما جاسالدى.
«رەسەي مەن قازاقستاندا كيiكتi قورعاۋ بويىنشا اۋقىمدى شارالار قولعا الىندى. 2013 جىلى بۇل شاراعا ٶزبەكستان دا قوسىلدى. وسى شارالاردىڭ بەرi كيiك باسىنىڭ كٶبەيۋiنە يگi ەسەرiن تيگiزدi. قورعاۋ شارالارىنىڭ نەتيجەسiندە كيiكتەر سانى تۇراقتانىپ, ولاردىڭ ٶسۋ سەرپiنi بايقالدى. اتالعان مەملەكەتتەردiڭ ٶز اۋماقتارىندا كيiكتەردi اۋلاۋعا تىيىم سالىپ, بiرلەسكەن باقىلاۋ جاساقتارىنىڭ قۇرۋى ٶز نەتيجەسiن بەرiپ, كيiكتەردiڭ جالپى سانى قازاقستاندا iندەتكە دەيiن 250 مىڭ باسقا دەيiن جەتتi», - دەيدi ج.احمەتبەكوۆ.
2015 جىلعى قىرعىننان كەيiن ٷكiمەت كيiكتiڭ جاپپاي قىرىلۋىنىڭ سەبەپتەرiن انىقتاۋ ٷشiن ۆەدومستۆوارالىق جۇمىس توبىن قۇردى. بۇل توپقا شەتەلدiك جەنە جەرگiلiكتi عالىمدار كiرگەن. بiراق كەيiن قىرعىننىڭ ناقتى سەبەبi بويىنشا ساراپشىلاردىڭ ورتاق پiكiرi بولعان جوق.
«ياعني, كيiك قىرعىنىنىڭ ەڭ نەگiزگi سەبەبi ەلi كٷنگە دەيiن انىقتالعان جوق. ەگەر بۇل مەسەلەدە وتاندىق عالىمدار دەرمەنسiز بولسا, مٷمكiن دٷنيەجٷزiنiڭ تيiستi ورتالىقتارى مەن عالىمدارىنا جٷگiنۋ قاجەت بولار. Iندەت سەبەبi اشىلماسا, تابيعي اپاتتىڭ قايتالانباسىنا كەپiلدiك جوق. ياعني, كيiكتi مٷلدەم جويىپ الۋىمىز ەبدەن مٷمكiن. وندا بۇل عاسىر قاسiرەتi ٷشiن بولاشاق ۇرپاق الدىندا كiم جاۋاپتى دەگەن ساۋال تۋىندايدى. وسى قاسiرەتتiڭ الدىن الۋ ٷشiن سiزدiڭ نازارىڭىزدى وسى جاعدايعا اۋدارا وتىرىپ, كيiك قىرعىنىنىڭ سەبەبiن اشۋ بويىنشا تيiستi جۇمىستاردى جانداندىرۋدى سۇرايمىز», - دەپ دەپۋتاتتىق ساۋالىن تٷيiندەدi ج.احمەتبەكوۆ.
