دەنساۋلىق ماڭىزدى: مارافونشى جٷرەگٸ جارتى جولدا نەگە توقتايدى?

دەنساۋلىق ماڭىزدى: مارافونشى جٷرەگٸ جارتى جولدا نەگە توقتايدى?

فوتو: ahotu.com


كەشە الماتىدا Almaty Half Marathon ٶتتٸ. بۇل جارىسقا 40-تان استام ەلدەن 10 مىڭعا جۋىق ادام تٸركەلگەن. باعدارلامادا ەدەتتەگٸدەي جارتىلاي مارافون (21,1 كم), 10 كم قاشىقتىعى, سكانديناۆييالىق جٷرٸس جەنە كوماندالىق ەستافەتا بار.  وسى شارا كەزٸندە ەكٸ قازاقستاندىق كٶز جۇمدى. دەرٸگەرلەر ٶمٸرٸن ساقتاپ قالا الماعان ەكٸ جٷگٸرۋشٸنٸڭ دە وقيعاسى بٸر ساعات ٸشٸندە بولعان. وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ Marathon كەزٸندە قايتىس بولعان قازاقستاندىقتاردى انىقتاپ كٶردٸ.


كەشەگٸ Almaty Half Marathon بارىسىندا قايتىس بولعان ەكٸ ازامات — 84 جاستاعى اككويان رساليەۆ پەن 21 جاستاعى نۇربول احمادي.


«ەكەۋٸ دە جارتىلاي مارافون (21,1 كم) قاشىقتىعىن جٷگٸرٸپ ٶتٸپ جاتقان جەنە جارىسقا تۇراقتى تٷردە قاتىسىپ جٷرگەن جاندار», — دەپ حابارلايدى «سمەلوست بىت پەرۆىم» قورى.


الدىن الا مەلٸمەت بويىنشا, ەكٸ ازاماتتىڭ ٶلٸمٸنە ٶكپە ارتەريياسىنىڭ ترومبوەمبوليياسى مەن جٷرەك جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸ سەبەپ بولۋى مٷمكٸن. الايدا ناقتى سەبەبٸن سوت-مەديتسينالىق ساراپتاما انىقتايدى.


ەلٸمٸزدە سوڭعى جىلدارى بۇقارالىق جارىستار تانىمال بولا تٷستٸ. وعان كەسٸپقويلار دا, ەۋەسقويلار دا قاتىسادى. مۇنداي جارىستارعا قاتىسۋ الدىندا تولىق مەديتسينالىق تەكسەرٸستەن ٶتۋدٸ كٶبٸ ەلەمەي جاتادى. بٸز وسىعان دەيٸن وسىنداي شارالاردا دەنساۋلىعى كٷرت سىر بەرٸپ, مەزگٸلسٸز قايتىس بولعانداردى حرونولوگيياسىن تٸزبەكتەپ كٶردٸك.


2017 جىلى ماڭعىستاۋ مارافونى اياسىندا 50 شاقىرىمدىق ۆەلوشەرۋگە قاتىسقان 34 جاستاعى سايان كەنشٸمباەۆ قايتىس بولدى. ونىڭ جاقىندارىنىڭ ايتۋىنشا, مارقۇم كەسٸبي سپورتشى بولماعان.
2018 جىلعى الماتى مارافونىندا ستۋدەنت ماكسيم كورولەۆ قايتىس بولدى. ول مەرە سىزىعىنا بٸر بلوكپەن عانا جەتكەن جوق. دەل وسى جىلى الماتىدا قىسقى اشىق بٸرٸنشٸلٸك ٶتٸپ, قىرعىزستاندىق 14 جاسار وقۋشى بەسسايىس كەزٸندە قايتىس بولعان.
2019 جىلى Adrenaline Nomad Race ەكسترەمالدى جارىسىنىڭ قاتىسۋشىسى دەۋلەت بەيسەمباەۆ قاشىقتىقتىڭ العاشقى شاقىرىمىندا قايتىس بولدى. كەنەت دەنساۋلىعى سىر بەرگەن سپورتشىنى دەرٸگەرلەر قۇتقارا الماعان.
2022 جىلى الماتى مارافونى كەزٸندە «Samruk Energy» اق ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ مٷشەسٸ رٷستەم سادىقوۆ قايتىس بولدى. وعان دەر كەزٸندە جٷرەك-ٶكپە رەانيماتسيياسى جاسالعانىمەن, امان الىپ قالۋ مٷمكٸن بولماعان.
2023 جىلى الماتى وبلىسىندا ٶتكەن Tengri Ultra ەكسترەمالدى جارىسىندا رۋسلان جولدىباەۆ قايتىس بولدى. مەرەگە بٸرنەشە مەتر قالعاندا اۋىرىپ قالعان 41 جاستاعى قاتىسۋشىنى قۇتقارۋ مٷمكٸن بولماعان.


ايتا كەتەيٸك, الماتىدا ٶتكەن جارتىلاي مارافون كەزٸندە ەكٸ قاتىسۋشىنىڭ قازا تابۋى – اۋىر ەرٸ ەرەكشە نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەتٸن جاعداي. بۇل تۋرالى تۋريزم جەنە سپورت مينيسترٸ ەربول مىرزابوسىنوۆ مەلٸمدەپ, قازا تاپقان ازاماتتاردىڭ جاقىندارىنا كٶڭٸل ايتتى.


«جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار ٶتكٸزەتٸن مۇنداي شارالارعا تالاپتى كٷشەيتەمٸز. بۇقارالىق سپورت قاۋٸپسٸز ەرٸ كەسٸبي دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلۋى تيٸس. تۋريزم جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ بۇل باعىتتا ناقتى ۇسىنىستار ەزٸرلەپ, تيٸستٸ قۇرىلىمدارعا جولدايدى», – دەدٸ مينيستر.


ساراپتاما بارىسىندا قاتىسۋشىلاردىڭ دەنساۋلىعى, جارىستى ۇيىمداستىرۋ تەرتٸبٸ, مەديتسينالىق قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيٸ مەن قاۋٸپسٸزدٸك رەگلامەنتٸ جان-جاقتى قاراستىرىلادى. وسى ورايدا, دەرٸگەر مايرا الپىسقىزى مارافونعا قاتىسۋ ٷشٸن دەنساۋلىقتى تولىق تەكسەرٸستەن ٶتكٸزۋ كەرەگٸن اتاپ ٶتتٸ.


«مارافونعا قاتىسار الدىندا تەراپەۆتكە بارىپ, بەيٸندٸ دەرٸگەرلەرگە جولداما الىپ, ولاردىڭ ۇسىنىمدارىن ورىنداۋ كەرەك. ۇزاق قاشىقتىققا جٷگٸرۋدٸ جوسپارلاپ وتىرعانىڭىزدى دەرٸگەرگە ەسكەرتۋ قاجەت. قاتىسۋشى ٶز جاعدايىن قاداعالاعانى جٶن. سۋىق تييۋ, سىرقاتتانۋ, ۋلانۋ انىقتالسا,  جٷگٸرۋگە قاتىسپاعان ابزال. سونىمەن قاتار, شارا الدىندا جاقسى ۇيىقتاپ, تىنىعۋ قاجەت. جارىس الدىنداعى تٷنٸ الكوگول ٸشٸمدٸكتەرٸن پايدالانۋعا مٷلدەم تىيىم سالىنادى. جٷرەك, بٷيرەك, قان قىسىمى بەرٸن تەكسەرتٸپ, ولاردىڭ جارىسقا قاتىسۋعا جارامدى ەكەنٸنە سەنٸمدٸ بولۋ كەرەك», – دەيدٸ مايرا الپىسقىزى.


يە, مارافوندى تولىق جٷگٸرٸپ شىعۋ ەركٸمنٸڭ قولىنان كەلە بەرمەيدٸ. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, وعان كەم دەگەندە جارتى جىل دايىندالۋ كەرەك. قازٸرگٸ تاڭدا «ەۋەسقويلاردى مارافونعا ٷش ايدا دايىندايمىن» دەيتٸن باعدارلامالار كٶپ. مۇنىڭ بەرٸ ادامنىڭ ورگانيزمٸنە, دەنساۋلىعىنا, تاماقتانۋىنا بايلانىستى. مارافون دەگەن كٶپشٸلٸكپەن بٸرگە جولعا شىعىپ, بەلگٸلەنگەن قاشىقتىقتى جاي جٷگٸرٸپ ٶتۋ ەمەس. مارافوندا جٷگٸرۋ اعزاعا اۋىر جٷكتەمە تٷسٸرەدٸ. كەز كەلگەن ادامنىڭ جٷرەگٸ مۇنداي اۋىرتپالىقتى كٶتەرە بەرمەيدٸ.

اقبوتا مۇسابەكقىزى